प्रतिमा आणि प्रतिसृष्टी या दोन गोष्टींचे वेड माणसाला अनंत काळापासून असावे. काळाच्या ओघात जन्माला आलेली मिथके, दंतकथा हे याच प्रतिसृष्टीचे द्योतक असल्याचे दिसते. प्रख्यात लेखक युवल नोआह हरारी म्हणतो की, माणूस गोष्टींमध्ये विचार करतो आणि याच गोष्टींच्या साहाय्याने आपल्या सभोवताली असलेल्या जगाचा अन्वयार्थ लावतो. विविध कलाविष्कार, अभिव्यक्तीचे भिन्न भिन्न प्रकार हे याच अन्वयार्थाचे रूप असते. वर्तमानातही प्रतिसृष्टी उभारणे तंत्रज्ञानामुळे सोपे झाले. कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या माध्यमातून, आपल्या मनातले अवकाश आपल्यास
Read More
Buddha “मूलभूत अधिकार संघर्ष समिती’तर्फे ‘मुंबई मराठी पत्रकार संघ’ पत्रकार भवन येथे ‘डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर आणि राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ’ या विषयावर आनंद तेलतुंबडे यांचे व्याख्यान आयोजित करण्यात आले होते. बुद्धांनी जातिप्रथेला विरोध केला. पण, बुद्धांनी जातीनिर्मूलनासाठी काम केलेच नाही,” असे वक्तव्य आनंद तेलतुंबडे यांनी केले. यावेळी श्रोत्यांमध्ये ज. वि. पवार, अर्जुन डांगळे, अल्हाद पाटील, कल्पना हजारे आदी समविचारी लोक उपस्थित होते.
भारतीय बुद्धिबळपटू सातत्याने मिळवत असलेल्या विजयाचे प्रतिबिंब, या खेळाडूंच्या आंतरराष्ट्रीय क्रमवारीत दिसत आहे. विविध गटातील अनेक बुद्धिबळपटू सध्या पहिल्या दहा क्रमाकांत आहेत. त्यामुळे, एकूणच भारतीय खेळाडूंचा बुद्धिबळातील दबदबा वाढत आहे. याची परिणती भारतीय बुद्धिबळपटूंना जाहिरात मिळण्यात झाली आहे...
'नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ परिसरात उभारण्यात येणारी 'इनोव्हेशन सिटी’ देशातील सर्वात प्रगत शहरांपैकी एक ठरेल. तंत्रज्ञान व कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या (AI) माध्यमातून राज्य शासनामार्फत प्रशासन व अर्थव्यवस्थेला गती देण्यात येत असून महाराष्ट्र राज्य लवकरच भारताच्या एआय आणि तंत्रज्ञान क्रांतीचे नेतृत्व करेल', असा विश्वास मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी व्यक्त केला.
कृत्रिम बुद्धिमत्ता मागच्या अनेक दशकांपासून आपल्या विचारविश्वाचा भाग होता. दैनंदिन जीवनात त्याचा वापर आज आपल्याला बघायला मिळतो. मात्र या कृत्रिम बुद्धिमत्तेचे नियमन ही काळाची गरज आहे असे प्रतिपादन केले आहे ज्येष्ठ विज्ञान लेखक बाळ फोंडके यांनी. मॅजेस्टिक बुक डेपो आयोजित मॅजेस्टिक गप्पा या परिसंवादात ते बोलत होते.
तंत्रज्ञान सतत बदलत असते, त्यात काळानुरुप नवनवे बदल होत असतात. सध्याचे युग हे कृत्रिम बुद्धिमत्ता ( Artificial Intelligence ) या तंत्रज्ञानाचे आहे. जगातील अनेक देश या तंत्रज्ञानावर आपले प्रभुत्व मिळवण्याचा प्रयत्न करत आहेत. भारतानेसुद्धा याबाबत गती घेतली असून, कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा वापर विविध क्षेत्रात केला आहे. त्याचा घेतलेला हा आढावा...
कृत्रिम बुद्धिमत्ता ( Artificial Intelligence ) मानवी बुद्धिमत्तेशी स्पर्धा करू शकत नाही, या मतावर सुरुवातीच्या काळात अनेकजण ठाम होते. पण, कृत्रिम बुद्धिमत्तेने म्हणजेच ‘एआय’ने अल्पावधीतच अनेकांना त्यांचे हे मत बदलायला लावले. ‘एआय’ अस्तित्वात आल्यानंतर, एकामागोमाग एक अशा अनेक क्षेत्रांमध्ये माणसांची जागा घ्यायला सुरुवात केली. इतके सगळे होत असतानाही साहित्यक्षेत्रात ‘एआय’ शिरकाव करू शकणार नाही, असे काहींना वाटत होतेच. कारण, साहित्यात बुद्धिमत्तेची जितकी गरज असते, तितकीच भावनिकतेची असते. साहित्य म्हणजे बुद्धि
एसआरएम इन्स्टिट्यूट ऑफ सायन्स अँड टेक्नॉलॉजी (एसआरएमआयएसटी) संस्थेचे माजी विद्याथी श्रीराम कृष्णन यांची व्हाईट हाऊस ऑफिस ऑफ सायन्स अँड टेक्नॉलॉजी पॉलिसीमध्ये आर्टिफिशियल इंटेलिजन्ससाठी वरिष्ठ धोरण सल्लागारपदी नियुक्ती करण्यात आली आहे.
बुद्धिबळपटू डी गुकेश याच्या विजयाने सर्व भारतीयांच्या माना उंचावल्या आहेत. परिश्रम आणि जिद्द यांच्या संगमाने विजय खेचून आणता येतो, हे त्याने दाखवून दिले. परंतु या व्यतिरीक्त खेळाडूंना आवश्यकता असते ती पोषक वातावरणाची, जी तयार करण्याची जबाबदारी देशातल्या राज्य सरकारची असते. अशातच दिल्लीचे आम आदमी पक्षाचे सरकार या कामामध्ये कसे अपयशी ठरले आहे, याचा दाखला समोर आला आहे. बुद्धिबळपटू तानिया सचदेव यांची दिल्ली सरकारवर टीका करत म्हटले आहे की दिल्लीच्या आप सरकारने आम्हा बुद्धिबळ खेळणाऱ्या खेळाडूंना वाऱ्यावर सोडले आ
D. Gukesh भारताच्या मुकेश डोम्मराजूने सिंगापूर येथे झालेल्या जागतिक बुद्धिबळ स्पर्धेत गुरूवारी १२ डिसेंबर २०२४ रोजी इतिहास रचला आहे. १८ वर्षीय गुकेशने अंतिम फेरीत डिंग लिरेनला पराभवाची धूळ चारली आहे. आतापर्यंत सर्वात कमी वयाचा खेळाडू म्हणून त्याने जागतिक पातळीवर विक्रम केला आहे. मात्र आता याच गुकेशला किती बक्षीस मिळाले याची आता अनेकांना उत्सुकता लागली आहे.
D. Gukesh भारताच्या गुकेश डोम्मराजूने (D. Gukesh) सिंगापूर येथे झालेल्या जागतिक बुद्धिबळ स्पर्धेत गुरूवारी १२ डिसेंबर २०२४ रोजी इतिहास रचला आहे. या स्पर्धेत डी गुकेशने विजय मिळवल्यानंतर विश्वनाथ आनंद यांनी सोशल मीडियावर एक पोस्ट केली आहे. त्यांनी गुकेशचा लहानपणीचा एक फोटो शेअर करत "हाच तो मुलगा ठरणार बादशाह", असे कॅप्शन दिले असून त्यांनी काही वर्षांआधी केलेली भविष्यवाणी आता खरी ठरली आहे.
Gukesh Dommaraju भारताच्या गुकेश डोम्माराजूने गुरूवारी जागतिक बुद्धिबळ स्पर्धेत म्हणजे वर्ल्ड चेस चॅम्पियन्स या स्पर्धेत त्यांनी इतिहास रचला आहे. १८ वर्षीय ग्रँडमास्टर गुकेश डोम्माराजूने अंतिम सामन्यात चीनच्या डिंग लिरेनचा पराभव करून विजेतेपद पटकावले.
‘भावनिक बुद्धिमत्ता’ हा शब्द बरेचदा आपण वाचतो, ऐकतोही. पण, त्याविषयी मानसशास्त्रीय दृष्टिकोनातून आपल्याला फारशी माहिती नसते. तेव्हा, आजच्या लेखातून ‘भावनिक बुद्धिमत्ते’च्या विश्वात डोकावून ही संकल्पना समजावून घेऊया.
ऑलिम्पियाड स्पर्धेमध्ये भारताच्या महिला आणि पुरुष संघाने सुवर्ण कामगिरी करत, भारताच्या शिरपेचात सन्मानाचा तुरा खोवला आहे. भारताची बुद्धिबळातील सुवर्ण कामगिरी ही आजचीच नाही, तर त्याला एक इतिहास आहे. मुळात हा खेळच भारतीय मातीतील आहे. या खेळाविषयी, ज्ञात आणि अज्ञात खेळाडूंविषयी या लेखात घेतलेला आढावा...
राज्यात कायदा आणि सुव्यवस्था राखणे तसेच एखादा गुन्हा सोडवणे याकरिता मोठ्या प्रमाणात कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) चा उपयोग होणार आहे. त्यासाठी आम्ही एका प्रकल्पावर काम करत आहोत, अशी माहिती उपमुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीसांनी दिली आहे. त्यांनी शुक्रवारी माध्यमांशी संवाद साधला.
बुद्धपौर्णिमा (Bangaladesh Buddhapornima) हा बौद्धांचा सर्वात मोठा धार्मिक उत्सव मानला जातो. त्यानिमित्ताने बुधवार, दि. २२ मे रोजी बांगलादेशात बुद्धपौर्णिमा मोठ्या उत्साहात साजरी करण्यात आली. बांगलादेश बौद्ध महासंघाने ढाका येथील आंतरराष्ट्रीय बौद्ध मठात भगवान बुद्धांना आदरांजली वाहण्यासाठी प्रार्थना सभा आणि विविध चर्चासत्रे आयोजित केली होती.
महाराष्ट्र सरकार आणि गुगलमध्ये गुरुवारी एक सामंजस्य करार झाला आहे. यामध्ये गुगलच्या मदतीने सात विविध क्षेत्रांत कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा (आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स) उपयोग करुन वेगवेगळ्या प्रकारचे अप्लीकेशन्स तयार करण्यात येणार असून यातून नागरिकांचे जीवन चांगलं होण्यासाठी मदत मिळणार आहे. उपमुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी ही माहिती दिली.
देशाच्या २२ राज्यांतील घराघरात अत्यंत श्रध्देने आणि आवडीने बघितले जाणारे ' लॉर्ड बुद्धा' हे टीव्ही चॅनेल आता मोबाइल ॲपवर बघता येणार आहे. येत्या ३१ जानेवारी रोजी राज्याचे उपमुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या हस्ते "बुद्धा प्ले" या एंड्राइड टिवी आणि मोबाईल ॲपचे लोकार्पण होत आहे.
विजयादशमीच्या डिओवशी किंवा १४ ऑक्टोबर रोजी धम्मचक्र प्रवर्तन दिन साजरा केला जातो. गौतम बुद्धांनंतर बौद्ध संप्रदायाचा प्रसार आणि शिकवण याला काहीशी खीळच बसली होती. भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी दीक्षाभूमीवर सामाजिक क्रांतीचा पाया रचला. यादिवशी त्यांनी नागपुरात कित्येकांना बौद्ध संप्रदायाची दीक्षा दिली.
वसईतील साहित्य जल्लोष प्रतिष्ठान आयोजित "एकविसावा साहित्य जल्लोष" या कार्यक्रमाच्या दुसऱ्या सत्रात परिसंवाद आयोजित करण्यात आला. परिसंवादाचा विषय कृत्रिम बुद्धिमत्ता तारक की मारक असा होता. पुढील काळात कृत्रिम बुध्दीमत्ताच जगावर अधिराज्य गाजविणार आहे. प्रत्येक क्षेत्रात कृत्रिम बुध्दीमत्ता काम करणार आहे. कृत्रिमबुध्दीमत्तेचा सकारात्मक वापर फायदेशीर ठरणार असल्याचे मत परिसंवादातून व्यक्त करण्यात आले.
“मी ‘गुगल’ची नोकरी सोडली. कारण, ही कंपनी तयार करत असलेल्या कृत्रिम बुद्धिमत्ता (आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स) तंत्रज्ञानाच्या भयानकतेबद्दल मला बोलायचे होते. ‘एआय’मुळे संपूर्ण मानवी समाजाला धोका आहे. दिवसेंदिवस हे तंत्रज्ञान अधिकच भयानक होत चालले आहे...” हे वक्तव्य आहे ‘एआय’चा प्रणेता, ‘गॉडफादर’ जेफ्री हिंटन यांचे. स्वतःच तयार केलेल्या तंत्रज्ञानावर त्यांनी टीका करत भविष्यात हे तंत्रज्ञान आणखी भयानक आणि मानवाच्याही पुढे जाईल, असे वक्तव्य केले आहे. यानिमित्तच ‘एआय’ तंत्रज्ञान आणि भविष्यातील संभाव्य फायद्या-तोट्याचा
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी हे संघ शाखेची उपज आहेत. या शाखेवर मिळणारे शिक्षण कुठल्याही शाळेत मिळत नाही. ही शाखा आपला देश काय आहे, आपली लोकं काय आहेत, आपली संस्कृती कोणती आहे, आपले पूर्व वैभव कसे होते, आपले श्रेष्ठ तत्त्वज्ञान काय आहे, आपला भव्य वारसा काय आहे, तो कसा समृद्ध करायचा आणि त्यासाठी मला काय केले पाहिजे, याचे शिक्षण देते. सतराशेसाठ आयआयटीयन केजरीवाल जरी एकत्र आले तरी, या ज्ञानाची बरोबरी ते करू शकत नाहीत. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी असे ज्ञानी आहेत.
तरुण चित्रकार ‘कुडलय्या’ (की कुडल्या?) हिरेमठ यांच्या जलरंग माध्यमातील कलाकृतींचे प्रदर्शन जहांगीर कलादालनात सुरू आहे. त्यांच्या प्रदर्शनाला भेट दिली तेव्हा त्यांची जरी भेट झाली नसली, तरी त्यांच्या कलाकृती खूप काही सांगून गेल्या. कलाकारांची ओळख ही त्यांच्या कलाकृतींद्वारे होत असते. हिरेमठ यांची ही ओळख अशाच पद्धतीची आहे. त्यांच्याविषयी लिहिण्यापेक्षा त्यांच्या कलाकृतीविषयी आणि त्यांच्या चित्रांविषयी लिहिणं अधिक संयुक्तिक होईल. कारण, त्यांची कलासाधना ज्या दिशेने चालली आहे, ती अद्भुत आहे. त्यांच्या कलाकृतींचं
नवी दिल्ली : एखाद्या समस्येपासून ते समाधानापर्यंत पोहोचण्याचा प्रवास हा खरा बुद्धांचा वास्तविक प्रवास आहे. बुद्धांचा मार्ग म्हणजेच भविष्याचा आणि शाश्वततेचा मार्ग असून भारत त्याच मार्गावर वाटचाल करत आहे, असे प्रतिपादन पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी गुरुवारी केले.
रामनामाचा अभ्यास, चिंतन, नाम घेणे हे आपले अंतःकरण सुधारावे यासाठी आहे. आपल्या आनंदप्राप्तीतील सर्वांत मोठा अडथळा म्हणजे अहंकार. जर जपसाधनेने अहंकार वाढत असेल, मी इतरांपेक्षा निराळा असून श्रेष्ठ आहे, असा सूक्ष्माहंकार उत्पन्न होत असेल, तर नामाचे खरे महत्त्व समजले नाही, असे म्हणावे लागेल. रामनामाच्या अभ्यासाने माणसाला चारित्र्यसंपन्न, नीतिमान व निगर्वी जीवनातील आनंद गवसला पाहिजे. विकारवशतेेतून सुटण्याचा काय आनंद असतो, याचा शोध लागला पाहिजे. समुदायात गेल्यावर किंवा सार्वत्रिक आनंद घेत असताना अतिआदराने रामनामाच
संगणकाचा शोध लागून बरीच वर्षे झाली. अनेक सुधारणा झाल्या, सुरुवातीपासूनच गणिती हिशोबात संगणक अचूक आकडे अत्यंत कमी वेळात देतो. पण विचारी मेंदू मात्र संगणकाकडे नव्हता. कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा शोध लागला आणि त्यावर उलटसुलट चर्चा झाल्या, चांगल्या वाईट मुद्द्यांना अधोरेखित केले गेले. सूक्ष्म अतिसूक्ष्म कंगोरे वेगळे काढून त्यांचे विश्लेषण केले गेले. आज साहित्य क्षेत्रातही याचा शिरकाव झालाय. कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्याआधारावर चक्क ३ भारतीय भाषांत एक कविता लिहली गेली आहे.
वेरुळातील लेणी ही आश्चर्याचा एक नमुनाच समजली जातात. प्रत्येक लेणे हे वैशिष्ट्यपूर्ण पद्धतीने बांधलेले आहे. उत्कृष्ट शिल्पकलेचा नमुना आहेच तसेच सूर्याच्या प्रकाशकिरणांना अनुसरुन काही मंदिरे कोरलेली आहेत. येथील दहाव्या क्रमांकाच्या लेण्यांवर दरवर्षी सूर्य उत्तरायणाला सुरुवात करताना किरणोत्सव पाहायला मिळतो. संध्याकाळच्या वेळेत दिसणारा हा किरणोत्सव काही ४ ते पाच दिवस दररोज पाहता येतो.
ना कलेचा वारसा, ना गिरवले अभिनयाचे धडे तरीही... कलाक्षेत्रात झेपावणारा बालकलाकार अथर्व जयेश वगळ या जिज्ञासू बालकलाकाराविषयी...
शरीरातील पेशीपेशींमधील पूर्वीची गुणाणुरचना आता आपले पूर्वीचे सापेक्ष स्थान बदलून आवश्यक अशा नवीन सापेक्ष अवस्थेत येत असल्याने शरीरात विलक्षण दाह उत्पन्न होत असतो. उत्क्रांत अवस्थेत साधकाचे पूर्वीचे गुण बदलून नवीन उत्क्रांत आवश्यक गुण उत्पन्न होत असतात. तसे होत असताना पेशीपेशींतील जुन्या अनुत्क्रांत गुणाणुरचना बदलून, त्या स्थानी उत्क्रांत गुणरचना होत असल्याने असला दाह उत्पन्न होत असतो.
अन्य धर्मपंथीयांनी साधनेतील शुद्ध आचार विचारांचे रहस्य न ओळखल्यामुळे त्यांच्यात स्वैराचार, मद्य-मांस खाण्याचे प्रकार धर्मसंमत मानले आहेत. खरा योगी कधीच मद्य-मांस भक्षण करू शकत नाही. कारण, उत्क्रांतीत मानवी शरीराची दंतरचना आणि आतड्याची लांबी हेच दर्शविते की, मद्य-मांस मानवाचे अन्न-पेय नाही. मानवाखालील लागून असलेले माकड, गाय, बकरी इत्यादी अनुत्क्रांत योनींचे खाद्य मद्य-मांस नाही. वैदिक परंपरेनेच हे ओळखल्यामुळे वैदिक आचार परंपरेत मद्य-मांसाचा निषेध आहे.
प्रख्यात अभिनेता अमिताभ बच्चन यांचा मुलगा व सर्वांची लाडकी अभिनेत्री ऐश्वर्या रायचा जीवनसाथी अभिनेता अभिषेक बच्चन सतत समाज माध्यमांवर ट्रोल होत असतो. अभिषेक बच्चनने केलेले सिनेमे बॉक्स ऑफिसवर फार चालत नाहीत म्हणून त्याची खिल्ली उडवली जाते
अरविंद केजरीवाल यांच्या मंत्रिमंडळातील मंत्री राजेंद्र पाल गौतम यांना त्यांच्या मंत्रिपदाचा नुकताच राजीनामा द्यावा लागला. राजीनाम्याचे कारण असे की, दसर्याला दिल्लीत बौद्ध धर्म प्रवेशाचा एक कार्यक्रम होता. बौद्ध धर्म स्वीकारताना डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी अनुयायांना ज्या 22 प्रतिज्ञा दिल्या आहेत, त्यातील पहिल्या काही प्रतिज्ञा या हिंदू देवदेवता नाकारणार्या आहेत. त्याचे जाहीर उच्चारण या कार्यक्रमात गौतम यांनी केले आणि तेच त्यांना भोवले. यानिमित्ताने गौतम बुद्ध आणि त्यांचा बौद्ध धर्म याविषयी थोडे सकारात्मक
‘कृत्रिम बुद्धिमत्ता’ यासारख्या नवीन आणि सतत ‘अपडेट’ होणार्या क्षेत्रात काम करणे हे तसे अवघडच. पण, स्वतः परदेशातून उच्च शिक्षण घेऊनसुद्धा भारतातच आपला उद्योग सुरू करणे आणि त्यातही शिक्षण, ‘रिटेल’, ‘डेटा मॉनिटरिंग’ यांसारख्या क्षेत्रांत काम करत आपले स्वतःचे ‘प्रॉडक्ट’ विकसित करण्याचे काम फारच कमी लोक करू शकतात आणि तीच किमया केली आहे, ‘ऑटोमेटन-एआय’च्या भूषण मथियन यांनी. त्यांच्या याच स्टार्टअपची माहिती या लेखातून जाणून घेऊया...
अवघ्या सहा महिन्यांत तिसऱ्यांदा, १७ वर्षीय भारतीय ग्रँडमास्टर प्रज्ञानंधा रमेशबाबूने विश्वविजेता मॅग्नस कार्लसनचा पराभव केला आहे. 'एफटीएक्स क्रिप्टो कप, चॅम्पियन्स चेस टूर'च्या अमेरिकन फायनलमध्ये, मियामीमध्ये सोमवारी दि. २२ ऑगस्ट रोजी प्रज्ञानंधा रमेशबाबूने हा विक्रम केला. या वर्षी मे महिन्यात प्रज्ञानंधा रमेशबाबूने चेसबल मास्टर्स ऑनलाइन जलद बुद्धिबळ स्पर्धेत मॅग्नस कार्लसनचा पराभव केला होता.
सध्या तामिळनाडूत ‘जागतिक बुद्धिबळ ऑलिम्पियाड’चे आयोजन करण्यात आले आहे. यात पाकिस्तानने जी कृती केली, त्याबद्दल आश्चर्य वाटण्याची खरेतर गरज नाही. कारण, पाकिस्तानने जे वर्तन केले, ते करण्यासाठी कोणत्याही तर्काची गरज भासत नाही
बहिरंग योग व त्याचे चार प्रकार याची माहिती घेतल्यावर आता अंतरंग योगाची माहिती घेऊया. अंतरंग योगाचेदेखील चार प्रकार आहेत. प्रत्याहार, धारणा, ध्यान व समाधी.
२० जुलै हा दिवस सर्वत्र जागतिक बुद्धीबळ दिवस म्हणून साजरा करण्यात येतो. विश्वनाथन आनंद या भारताच्या बुद्धिबळ खेळाडूने भारताचे नाव संपूर्ण जगात उंचावले आहे. पाच वेळा जागतिक बुद्धिबळ स्पर्धा विश्वनाथन आनंदने जिंकली आहे. तसेच रमेशबाबू प्रज्ञानंदा हा तरुण विश्वनाथन आनंदचा वारसा पुढे घेऊन जात असल्याचे दिसत आहे.जागतिक बुद्धिबळ दिवसाच्या निमित्ताने आपण आज जाणून घेऊया बुद्धिबळ आणि जागतिक बुद्धिबळ दिवसाचा इतिहास.
'रानबाजार' वेब सिरिजमुळे आणि 'वाय' सिनेमामुळे सध्या मराठी सिनेसृष्टीत अभिनेत्री प्राजक्ता माळीची चर्चा सुरु आहे. प्राजक्ता नेहमीच सोशल मिडीयावरून आपल्या चाहत्यांशी संवाद साधत असते.
विश्व हिंदू परिषदेेने चिपळूणच्या पेडांबे गावच्या समाजमंदिरामध्ये बुद्धमूर्ती भेट दिली. दि. 29 मे रोजी समाजमंदिराचे लोकार्पण आणि बुद्धमूर्तीची पूजास्थापना होणार होती. या कार्यात पेडांबे गावचे ग्रामस्थ आणि रा. स्व. संघाचे स्वयंसेवक प्रमोद सावंत आणि सागर भावे यांनी पुढाकार घेतला. लोकमान्य टिळक, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर, महर्षी केशव कर्वे यांच्यासारख्या थोर विभूतींची जन्मभूमी रत्नागिरी. तसेच स्वातंत्र्यवीर सावरकरांची कर्मभूमीही रत्नागिरी. कार्यक्रमानिमित्त रत्नागिरीला गेले. या थोर विभूतींच्या रत्नागिरीमधील गावख
तथागत गौतम बुद्धांची आज २५८४ वी जयंती. त्या निमित्ताने मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी ट्विटरच्या माध्यमातून सर्व जनतेला बुद्ध पौर्णिमेच्या शुभेच्या दिल्या आहेत.
भारतीय तत्त्वज्ञानातील बौद्ध धर्माचे प्रवर्तक, यज्ञातील हिंसेला आव्हान देऊन विश्वकल्याण आणि शांती प्रस्थापित करणार्या गौतम बुद्ध यांचा जन्म इ. स. पूर्व पाचव्या-सहाव्या शतकात झाला.
भगवंतांची शिकवण जीवनाच्या सर्व अंगांना स्पर्श करणारी आहे. गृहस्थी, उपासक, राजे, अनेक व्यापारी, सेनापती आणि अत्यंत सामान्य माणसे या सर्वांना त्यांनी उपदेश केला आहे.
इस्लाम आणि बुद्ध धर्माचा र्हास यावरील डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचे विचार महत्त्वाचे आहेत. बौद्ध धर्माच्या संवर्धनासाठी आणि वस्तीपातळीवरील समाजबांधवांच्या दैनंदिन जीवनशैलीसाठी हे विचार जाणून घेणे गरजेचे आहे. बाबासाहेबांच्या विचारानुसार सध्या बौद्ध धर्माच्या संवर्धन आणि सुरक्षिततेसंदर्भात काय सुरू आहे? उद्या बुद्धपौर्णिमेच्या निमित्ताने या विषयावर अनुभवलेले मांडण्याचा इथे प्रयत्न केला आहे.
२००० वर्षांपूर्वी प्राचीन ग्रीक तत्त्ववेत्ते अॅरिस्टॉटल यांनी आनंदाबद्दल एक छान मत उद्घोषित केले होते. आनंदात आयुष्याचा अर्थ आणि हेतू आहे. आनंद हे आयुष्याचे परिपूर्ण ध्येय आहे आणि मानवी अस्तित्वाचे निष्कर्ष आहे.
वेरूळ लेण्यांच्या समोर उभारण्यात आलेला कीर्तिस्तंभ हटवण्यास जैन समाजाने विरोध केला आहे. भारतीय पुरातत्व विभागाने वेरूळ लेण्यांच्या मुख्य प्रवेशद्वारासमोर उभारण्यात आलेला जैन कीर्तीस्तंभ हटवण्याची सूचना केली होती
अर्थसंकल्पात संरक्षण क्षेत्रात देशाला आत्मनिर्भर बनवण्यासाठी पावले उचलण्यात आली आहेत.
‘पद्म’ पुरस्कारांच्या पार्श्वभूमीवर पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या नेतृत्वाची उंची अधिकच वाढली आहे. वैचारिक विरोधकांचा उचित सन्मान करण्याची त्यांची भूमिका ही खास भारतीय संस्कृतीमधून आलेली आहे. वैचारिक विरोधक असला तरीदेखीस राष्ट्रनिर्माणामध्ये ते योगदान देऊ शकतात आणि त्यांचा योग्य तो मान राखला जावा, यावरही त्याचा विश्वास असल्याचे ‘पद्म’ पुरस्कारांवरून सिद्ध होते. त्यामुळे भाजपच्या विचारसरणीवर असहिष्णुतेचा आरोप करणार्यांचे कोते मन आणि त्यांचे नैराश्य पुन्हा एकदा देशासमोर आले आहे.
२००१ साली तालिबान्यांनी अफगाणिस्तानातील बामियान येथील इ.स. सहाव्या शतकातील १८० फूट उंच बुद्धांची मूर्ती अक्षरशः स्फोटके लावून उडवली होती. का तर म्हणे ती बुद्धमूर्ती बिगरइस्लामी होती. मात्र, ज्या ठिकाणी बुद्धमूर्ती फोडल्या होत्या, ते स्थान २०२१ साली तालिबानी पर्यटनस्थळ म्हणून सांगत आहेत. इतकेच नव्हे, तर या तुटलेल्या बुद्धमूर्तीचे अवशेष किंवा या स्थानाचे कुणाला दर्शन घ्यायचे असेल, तर तालिबान्यांनी त्यासाठी पाच डॉलर शुल्कही निर्धारीत केले आहे.
बुद्धविहार समन्वय समितीचे अखिल भारतीय चर्चासत्र, नाशिक येथे दि. १३ आणि १४ नोव्हेंबर रोजी संपन्न झाले. या चर्चसत्रात सहभागी होण्यासाठी आलेल्या १२ राज्यांमधील प्रतिनिधींनी आपापल्या प्रांतांतील धम्मकार्याची माहिती यावेळी दिली. तेव्हा, एकूणच या चर्चासत्रांतील काही प्रमुख मुद्द्यांवर प्रकाशझोत टाकणारा हा लेख...
होय, या लेखाचा मथळा अगदी योग्य आहे. कारण, ज्या आधुनिक महर्षीने हे दर्शन घडविले, त्यांना खरंच ‘महर्षी’ म्हणावे लागेल. कारण, उपनिषद, ब्रह्मसूत्र, गीता या प्रस्थानत्रयीवर भाष्य लिहिणारे मराठी संत परंपरेतील, तसेच विद्ववत परंपरेतील एकमेव व्यक्तिमत्त्व म्हणजे अनंत महाराज आठवले. त्यासोबतच अनेक ग्रंथांचे लिखाण व या लिखाणाद्वारे ‘आम्ही वैकुंठवासी आलो याची कारणासी’ या उक्तीनुसार सनातन हिंदू धर्म, हिंदुत्व वेगळे नाही हे पुराव्यासहित ठामपणे प्रतिपादित करणारे प्राचार्य अ. दा. आठवले तथा स्वामी वरदानंद भारती यांच्या समारा