विविध

होमियोपॅथीची मूलभूत तत्त्वे

औषधाची मात्रा ही बाहेरून ऊर्जेचादाब देऊन त्यातील संभाव्य ऊर्जा म्हणजेच ‘Potential energy’ही वाढवली जाते. औषधाच्या बनलेल्या मात्रेला ऊर्जा दिल्यामुळे त्यातील अणूंमध्ये असलेली ‘स्थिर ऊर्जा’ (static energy)ही उद्दीपित होते. अणू व रेणू यांची हालचाल वाढून संभाव्य ऊर्जा वाढीस लागते...

श्री महागौरी

आई दुर्गाजीचे आठवे रूप महागौरी होय. याच नावाने ते प्रसिद्ध आहे. यांचा रंग पूर्णपणे गौरवर्णीय होय...

कर्तबगार नवदुर्गा - डॉ. राणी बंग

समाजकार्याला वाहून देणाऱ्या आणि आदिवासी समाजाच्या स्त्रियांच्या आरोग्याचे परीक्षण करणाऱ्या राणी बंग या नवदुर्गाबद्दल जाणून घेऊया.....

तिचा सांस्कृतिक वारसा भाग ६

इतके दिवस फक्त माझं असलेलं झाड आता गल्लीतील सगळ्या स्त्रियांचं होतं. वटपौर्णिमेच्या परंपरेने मला वडाची काळजी वाहणाऱ्या काही मैत्रिणी मिळाल्या. मैत्रिणी जोडणारा आणि झाडांना आपलसं करणारा हा सण. ..

जाहिरात : ६५ वी कला

१४ ऑक्टोबर रोजी राष्ट्रीय ‘जाहिरात दिन’ साजरा झाला. त्यानिमित्त जाहिरात क्षेत्राचा परिचय करून देणारा हा लेख.......

मिशन इंडिया!

डॉ. अब्दुल कलाम यांच्या दि. १५ ऑक्टोबर, २०१८ रोजी असलेल्या जयंती दिनानिमित्त महाराष्ट्र शासनाच्या मराठी भाषा विभागाने वाचन संस्कृती रुजविण्याच्या उद्देशाने विद्यार्थी व कर्मचाऱ्यांसाठी ‘वाचन प्रेरणा दिन’ कार्यक्रम आयोजित करण्याचे आवाहन केले आहे...

चला, अंधांना डोळस करूया...

दृष्टिहीन लोकांना आपल्या सारखंच जग न्याहाळता यावं आणि त्यांनाही डोळसपणे जीवनदर्शन करता यावं व त्यांना एक नवी जीवनदृष्टी मिळावी, या दृष्टिकोनातून आपण सर्वजण ‘नेत्रदान’ करण्याचा संकल्प करूया...

असुरक्षित फेसबुक

सोशल नेटवर्किंग साईट फेसबुकने एका ब्लॉगद्वारे अज्ञात चोरट्यांनी सुमारे ३ कोटी फेसबुक वापरकर्त्यांचे डेटा चोरी केल्याचा खुलासा नुकताच केला...

‘तिवरे ते मालदेव व्हाया बैलमारव घाट’

सह्याद्रीच्या माथ्यावर उंच पठारावरील सपाट माळरान म्हणजे ‘माळदेव किंवा मालदेव’ होय. कोयना खोऱ्यातील वासोटा किल्ल्याजवळ असलेल्या ‘मालदेव’चे सन 1959 नंतर कोयना जलविद्युत प्रकल्पाची गरज म्हणून मनुष्य वस्ती उठवून पुनर्वसन झाले आहे...

‘ME TOO’ मोहीम आणि प्रसारमाध्यमे व त्यांची भूमिका

सध्या जिकडेतिकडे ‘ME TOO’ या मोहिमेबद्दल छापून येत आहे. वेगवेगळ्या इलेक्ट्रॉनिक माध्यमातून त्याविषयी चर्चा होताना दिसत आहे. वेगवेगळ्या लोकांना त्याविषयी प्रश्न विचारले जात आहेत आणि एकूणच या सर्व घटनांमुळे ‘ME TOO’ मोहीम खूप जास्त प्रकाशझोतात आली आहे...

तिचा सांस्कृतिक वारसा

वेगवेगळी फळे, भाज्या अधिक काळासाठी टिकवून त्यांचे सेवन करता यावे म्हणून त्यावर केलेला संस्कार...

‘आमून-रे’ची विविध प्रतिके

नाईल नदीच्या काठांवरील त्रस्त नागरिकांना सूर्य आणि चंद्र यांचे दर्शन रोज होत होते आणि नियमित दिसणारा हा प्रकाश देणारा सूर्य तारा त्यांना देव म्हणून स्वीकारावासा वाटला असावा. या प्रकाशमान सूर्याला ‘आमून-रे’ असे संबोधित केले गेले...

कात्यायनी

आई दुर्गाजीचे सहाव्या स्वरूपाने नाव कात्यायनी होय. कात्यायनी नाव संबोधनाची एक अतिशय सुंदर कथा आहे. कत नावाचे एक प्रसिद्ध ऋषी होते, त्यांना कात्य नावाचे चिरंजीव होते...

संघ-स्वयंसेवक

हिंदू धर्म म्हणजे पुरातन हजारो वर्षे चालत आलेली एक परंपरा, संस्कृती आहे. संघात सभासद, फी, पगार, मानधन वगैरे काही नाही. बाल स्वयंसेवकापासून प्रौढांपर्यंत सर्वांना काम असते. रोज शाखेत जाणे, संपूर्ण आयुष्य संघ समर्पित करणे हे कामच. ही देशभक्ती आहे...

श्रद्धेय दत्तोपंत ठेंगडी

आज दि. १४ ऑक्टोबर, हा दिवस श्रद्धेय दत्तोपंत ठेंगडी यांच्या पुण्यतिथीचा दिवस. त्यानिमित्ताने त्यांचे पुण्यस्मरण-आजच्या लेखात विषय स्पष्ट करण्यासाठी त्यांनी त्यांच्या बौद्धिक वर्गातून/त्यांच्या उद्बोधनातून सांगितलेल्या काही गोष्टी, पुढे सादर करत आहे...

जे.जे.मध्ये मुंबई-कोरिया बिनालेचा अनोखा कलाविष्कार

कुठल्याही स्मृतिप्रवण सृजनासाठी दोन घटकांची आवश्यकता असते आणि जेव्हा कला तसेच संस्कृतीचा विषय येतो, तेव्हा तर अधिकच अद्भुत घडते...

कौतुक स्वच्छ भारताचे

स्वच्छता असे जेथे आरोग्य वसे तेथे...” या उक्तीप्रमाणे देशभरात पंतप्रधान नरेंद्र मोदींच्या नेतृत्वाखाली ’स्वच्छ भारत अभियाना’अंतर्गत व्यापक अभियान उभे राहिले. देशभरातील शाळा, महाविद्यालये, रुग्णालये, रेल्वे फलाट, रस्ते आणि सरकारी कार्यालयांमध्ये त्याची काटेकोर अंमलबजावणीही झाली. ..

तिचा सांस्कृतिक वारसा भाग ४

सहसा, सकाळी पूजा करणे नवऱ्याकडे आणि संध्याकाळी देवाजवळ दिवा लावणे बायकोकडे अशी वाटणी झालेली दिसते. एकाच्या गैरहजेरीत दुसरा पूजा करतो किंवा दिवा लावतो. पण सकाळ-संध्याकाळ देवघरात दिवा लागतो...

कुष्माण्डा

आई दुर्गाजीचे चतुर्थ स्वरुपाचे नाव ‘कुष्माण्डा’ होय. आपल्या मंद, हलक्या हसण्याद्वारे ‘अंड’ अर्थात ब्रह्मांडाला निर्माण केल्यामुळे त्यांनी ‘कुष्माण्ड देवी भगवती’ नाव प्रचलित झाले..

कर्तबगार नवदुर्गा - लक्ष्मी अगरवाल

ऍसिड हल्ल्याचा बळी ठरलेल्या पण त्यामधूनही स्वतःला सावरून दुसऱ्या पंखात बळ आणणाऱ्या दुर्गावतार 'लक्ष्मी अगरवाल' यांची कहाणी.....

ज्येष्ठ नागरिक आरोग्य विमा आणि समस्या

ज्येष्ठ नागरिकांचे आजारी पडण्याचे प्रमाण जास्त असते. त्यामुळे विमा कंपनीचा ‘क्लेम रेशो’ वाढतो. त्यांच्याकडे जमा होणाऱ्या ‘प्रीमियम’ पेक्षा दाव्यांची रक्कम वाढते म्हणून विमा कंपन्या आरोग्य विमा पॉलिसीत बरेच नियम व अटी ठेवतात...

‘मिस वर्ल्ड’मध्ये आता तृतीय पंथीय

मिस वर्ल्ड’ या ‘ब्युटी पेजंट’मध्ये आता तृतीयपंथीही अधिकृतपणे सहभागी होऊ शकतात, असा निर्णय ‘मिस वर्ल्ड ऑर्गनायझेशन’च्या अध्यक्षा ज्युलिया मोर्ले यांनी घेतला. स्पेनची अँजेला पॉन्स ही ‘मिस वर्ल्ड’ स्पर्धेत सहभागी होणारी पहिली तृतीयपंथी होती. त्यापूर्वी २०१२ मध्ये कॅनडाच्या जेना तालाकोवाने ‘मिस वर्ल्ड’मध्ये भाग घेतला होता, पण तिला अपात्र ठरवले गेले...

तिचा सांस्कृतिक वारसा भाग-३

नवीन बाळ भाषा शिकतं ते आईकडून. पहिली दोन-तीन वर्ष सतत आईला बिलगून, आईच्या कडेवर बसून, आईचा पदर धरून तिच्या मागे मागे हिंडणारं बाळ, आईची भाषा शिकते. सहजच ती त्याची ‘मातृभाषा’ म्हटली जाते. प्रत्येक बाळाला आईकडून मिळणारा हा सांस्कृतिक वारसा आहे. एक एक शब्द शिकत, सारखा सारखा तोच शब्द वापरत बाळ बोलू लागतं...

चंद्रघण्टा

आई दुर्गाजीचे तिसऱ्या शक्तीचे नाव ‘चंद्रघंटा’ होय. नवरात्रीच्या उपासनेत तिसऱ्या दिवशी यांचेच विग्रहका पूजन आराधना (प्रार्थना) केली जाते. यांचे स्वरुप परम शांतीपूर्वक आणि कल्याणकारी असते. ..

विद्याव्रती शिक्षण संचालक - वि. वि. चिपळूणकर

१९७६ ते १९८६ हे दशक महाराष्ट्राच्या शिक्षण क्षेत्राचा संस्मरणीय असा सुवर्णकाळ ठरला. आदरणीय वि. वि. चिपळूणकरांसारखे प्रज्ञावान, द्रष्टे, ऋषीतुल्य शिक्षण संचालक महाराष्ट्राला लाभले. त्यांच्या प्रेरक संजीवक विचारांनी शिक्षणक्षेत्रात क्रांती केली...

तिचा सांस्कृतिक वारसा भाग-२

मातृत्व हा स्त्रीच्या आयुष्यातील एक अत्यंत महत्त्वाचा टप्पा. नवीन बाळाचा जन्म केवळ मातेसाठीच नाही, तर कुटुंबासाठी व समाजासाठीसुद्धा एक अत्यंत महत्त्वाची घटना..

अर्थक्षेत्रात चीनचे ‘पीछे मूड’

चालू तसेच, पुढील आर्थिक वर्षामध्ये भारतीय अर्थव्यवस्थेच्या वाढीचा दर हा चीनपेक्षा अधिक असेल, असा अंदाज आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधीच्या ताज्या ‘वर्ल्ड इकॉनॉमिक आऊटलूक’ या अहवालात नोंदविण्यात आला ..

ब्रह्मचारिणी

ब्रह्मचारिणी देवीचे रूप पूर्ण ज्योतिर्मय व भव्य स्वरूपाचे आहे. ..

कर्तबगार नवदुर्गा । मिताली राज

पहिल्या माळेचे हे पहिले पुष्प देवी दुर्गेच्या चरणी वाहून पहिली मानवंदना देत आहोत भारतीय महिला क्रिकेट संघाची कर्णधार मिताली राज हिला. ..

तिचा सांस्कृतिक वारसा भाग-१

या नवरात्रीनिमित्त स्त्रीचे जीवन सुंदर व समृद्ध करणाऱ्या सांस्कृतिक वारशाकडे पाहू. तिला मिळालेला वारसा आणि वारसा जतन करणारी ती यांची आठ रूपे पाहू. ..

हे पचनी पडे न माझ्या !

इस्रायलमध्येही पंतप्रधानांच्या निवासस्थानी स्वादिष्ट जेवण बनविणार्‍या महाराजांची फौज तैनात असतेच. पण, इस्रायली पंतप्रधानांच्या पत्नीला कदाचित ते जेवण रुचकर वाटले नसावे. ..

शैलपुत्री

माता दुर्गाजी आपल्या पहिल्या स्वरूपात शैलपुत्री नावाने ओळखल्या जातात. पर्वतराज हिमालय यांची कन्यारूपात जन्मल्यामुळे शैलपुत्री हे नाव पडले. ..

या ५ उपायांनी ऑक्टोबर हीटवर करा मात

ऑक्टोबर महिना सुरू झाला की उकाडा जाणवू लागतो. उन्हाळा वर्षात दुसऱ्यांदा सुरू झाला की काय असे वाटू लागते. या हीटचा सामना करण्यासाठी करा हे उपाय.... ..

जिंदगी न मिलेगी दुबारा!

वेळेचा दबाव, माणसाचा दबाव, नात्यांचा दबाव ही सारी ‘आपत्कालीन वस्तुस्थिती’ आयुष्यात आणूच नये. खेळीमेळीचे जीवन जगावे. आयुष्य आपला मार्ग चालत राहणार. आयुष्याला आनंदाचे एक सुंदर रूप द्यावे...

होमियोपॅथीची मूलभूत तत्त्वे जुनाट आजाराचा सिद्धांत

जेव्हा निसर्गात एखादा प्रश्न निर्माण होतो तेव्हा निसर्गातच त्याचे उत्तर दडलेले असते व ते आपल्या शुद्धविचार व बुद्धीने शोधायचे असते...

व्यवसायजन्य आजार आणि त्यावरील उपचार

मागील भागात वाहतूक पोलिसांना भेडसावणाऱ्या काही आरोग्यविषयक समस्यांची आपण माहिती जाणून घेतली. आजच्या भागातही वाहतूक पोलिसांना आहारापासून ते झोपेपर्यंत भेडसावणाऱ्या विविध समस्या व त्यावरील आयुर्देदिक औषधोपचार, पथ्य यांची माहिती करुन घेऊया......

धोका ग्लोबल वार्मिंगचा...

उन्हाळ्यात पाऊस पडणे, हिवाळ्यात चटके लागणारे ऊन पडणे, चक्रीवादळ, त्सुनामी आणि अनियमित पावसाळा हीच ती लक्षणे आहेत, ज्याला आपण ग्लोबल वॉर्मिंग म्हणतो...

भारतीय वायुसेना दिन

भारतीय वायूसेनेविषयी या गोष्टी तुम्हाला माहित आहेत का?..

आपण पाहावे आपणासी....

आपल्या सैनिकांकडे सुधारित शस्त्रं आली म्हणजेच देश सुरक्षित झाला, असे होत नाही. कोणत्याही देशाची सुरक्षा ही जेवढी देशाच्या सुरक्षा यंत्रणेवर अवलंबून असते, तेवढीच ती त्या देशातील नागरिकांवरही अवलंबून असते...

मृत्यू : एक चिंतन

मृत्यू म्हणजे आपल्याबद्दल चिंतन म्हणजे विनोबा आठवतात. भगवद्गीतेचा पाठ डोळ्यांसमोर येतो. मृत्यू म्हणजे मोठी झोप. एरवी नेहमीची आठ तासांची ही निद्रा...

एक अतूट स्नेहबंध

अण्णा आणि यशवंतराव यांच्यातील अतूट स्नेहबंध उभयतांची कर्तृत्वाची क्षेत्रे भिन्न असूनही कायम होते...

सूर्य-चंद्र-ग्रह आणि चिन्हसंकेत

प्राचीन मानवी संस्कृतींच्या, खगोलीय सूर्य-चंद्र-ग्रह यांच्या चिन्ह आणि चिन्हसंकेतांचा परिचय आपण करून घेणार आहोत...

नोबेलचे न्यायाचे नोबेलत्व

स्वीडिश अकॅडमीने नोबेल पुरस्कार पुढे ढकलण्याचा निर्णय घेतला आहे. अकॅडमीतील १८ आजीवन सदस्यांनी अकॅडमीच्या कामकाजात सहभागी होण्यास नकार दिला. ..

भारताची ‘समुद्रमैत्री’

अमेरिकेसारखा ‘बिग ब्रदरपणा’ मात्र भारताने कधीही कुठल्या राष्ट्रावर लादला नाही की विनाकारण कुठल्याही देशामध्ये ढवळाढवळ केली नाही..

सूर समाजमाध्यमांचा, ध्यास समाजकार्याचा...

आधुनिक युगात व्यक्तीला व्यक्त होण्यासाठी व्यक्तीची गरज असते का? हा प्रश्न आपणा सर्वांना कधीतरी नक्कीच पडला असेल. हा प्रश्न पडण्यामागे कारण असेल ते म्हणजे विविध समाजमाध्यमांच्या सक्रिय उपस्थितीचे. कारण त्यावरून आपण हल्ली अगदी सहज व्यक्त होत असतो. अशाच समाजमाध्यमांचा सुयोग्य वापर करून त्यांचा सूर गवसलेला एक अवलिया म्हणजे नाशिकचा प्रमोद गायकवाड...

सिद्धहस्त लेखिकेचा यथोचित गौरव!

‘एक होता कार्व्हर’ या सुप्रसिद्ध पुस्तकाच्या लेखिका वीणा गवाणकर यांना आज अंजली रवींद्र घाटपांडे यांच्या स्मृतिप्रीत्यर्थ दिला जाणारा यंदाचा ‘स्नेहांजली’ पुरस्कार प्रदान करण्यात येईल. त्यानिमित्ताने त्यांच्या साहित्यशैलीचा अल्पपरिचय करुन देणारा हा लेख......

आता बुद्धही नजरकैदेत!!!

चीनमधील लाखो वर्षांपूर्वीच्या दक्षिण-पश्चिम सिचुआन प्रांतातील बुद्ध प्रतिमा ही जगातील सर्वात उंच प्रतिमा मानली जाते. बुद्धांच्या विचाराने आजवर अनेक विद्वानांनी स्वत:ला स्वत:च्या नजरकैदेत ठेवले, मात्र आता गौतम बुद्ध स्वतः नजरकैदेत राहणार आहेत...

देशाचे नाव बदलणे आहे...

सध्या जगाच्या पाठीवर एका देशाने मात्र आपले नाव बदलण्यासाठी जनतेचा कौल रविवारी आजमावला. या देशावर ही वेळ अगदी स्वखुशीने आलेली नाही की या देशावर इतर कुठल्या राष्ट्राने आपला अधिकारही सांगितलेला नाही; पण तरीही या देशाने काळजावर दगड ठेवत आपले नाव बदलण्याचा....त्यामध्ये एका शब्दाचा समावेश करण्याचा निर्णय घेतला. ..

होमियोपॅथीची मूलभूत तत्त्वेऔषध सिद्धता - ( भाग-५)

औषध सिद्धतेच्या प्रक्रियेबद्दल आपण विस्ताराने जाणून घेत आहोत. आजच्या भागात आपण औषध सिद्धतेचा एक महत्त्वाचा भाग पाहणार आहोत तो म्हणजे, लक्षणाची व चिन्हांची व्यवस्थितरीत्या नोंदणी करणे. ..

विनम्र

नम्रता माणसाच्या व्यक्तिमत्वाचा एक भाग असतो. जाणीवपूर्वक ती आपल्याला आचरणात आणायला लागते. नम्र माणसांना आतूनच आनंदाची जाणीव सतत होत राहते. स्वतःचा ढोल वाजवायच्या आवेशात नम्र माणसे दुसऱ्याचे खच्चीकरण करायचा प्रयत्न कधीच करत नाही. आपल्यासमोर नम्र माणसे आपल्या यशाच्या पत्त्यांचा बंगला उभा करायचा प्रयत्न कधीच करीत नाहीत. कारण, तो बंगला आतून मजबूत नसल्याने केव्हाही कोसळू शकतो...

पाकची पुन्हा काश्मीर हाक

१४ ऑगस्ट, १९४७ पासून भारताच्या शांततामय जीवनमानाला पाकिस्तानच्या रूपाने नजर लागली, हे आपण जाणतोच. ‘काश्मीर मुद्दा’ हा या संघर्षाच्या कायम केंद्रस्थानी राहिला. विविध मार्गांनी पाकिस्तान जगाचे लक्ष या मुद्द्याकडे वळविण्याचा आटोकाट प्रयत्न कायम करत असते...

वृक्षपूजा : भाग २ अश्वत्थ

‘अश्वत्थ वृक्ष’ म्हणजे पिंपळाचं झाड. भारतीय संस्कृतीतील पूजनीय वृक्षांमध्ये हा सर्वोच्च स्थानी आहे. ‘अश्वत्थम् जलं अस्य अस्ति, मूले सिक्तत्वात ।’ अर्थात, मुळात शिंपडल्यामुळे ज्याचे पाणी दुसऱ्या दिवशी टिकत नाही असा वृक्ष म्हणजे ‘अश्वत्थ’ होय, अशी या वृक्षाची व्याख्या केली गेली आहे. अश्वत्थाची एक उत्पत्ती तैत्तिरीय ब्राह्मणात दिली आहे ती अशी, एकदा अग्नी देवांपासून निघाला व त्याने अश्वरूप धारण केले. तो त्या स्वरूपात एक संवत्सर अश्वत्थ वृक्षावर राहिला, म्हणून त्या वृक्षाला ‘अश्वत्थ’ म्हणू लागले...

न्यायालये आणि ‘मीडिया ट्रायल’

अनेक मोठ्या प्रलंबित प्रकरणांचे निकाल सुरू आहेत. यामधील काही निकाल हे नक्कीच ऐतिहासिक म्हणता येतील असेच आहेत. त्याचप्रमाणे बरेचसे निकाल हे विवादीतसुद्धा आहेत. या सगळ्या विवादीत प्रकरणांवरती माध्यमांमधून आधीपासूनच खटला चालविण्यात येत होता किंवा वेगळ्या पद्धतीने त्या विषयीच्या बातम्या प्रसारित केल्या जात होत्या. ..

श्रीविष्णू प्रतिमा आणि चिह्नसंकेत

भारतीय शिल्प-मूर्ती-चित्रकला या सर्व व्यक्त कलांमधील चिह्नसंस्कृतीची जोपासना करणाऱ्या निर्मात्या शिल्पकाराच्या-मूर्तीकाराच्या-चित्रकाराच्या निर्मितीमागील नेमक्या धोरणाचा परिचय, प्राध्यापिका डॉ. विद्या दहेजीया यांनी फार रोचक शैलीत करून दिला आहे. ..

कतार विरुद्ध सौदी

आखाती देशांमध्ये सुरू असलेले राजनैतिक वाद अद्याप थांबायचं नाव घेत नाही. पुन्हा एकदा अरब देशांनी कतार विरोधात कंबर कसण्यास सुरुवात केली आहे. यावेळी सौदी अरेबियाने आपल्या भोवताली कालवा तयार करून कतारला एक बेट म्हणून वेगळं पाडण्याच्या हालचाली सुरू झाल्या आहेत. ..

वास्तव्याचे कोडे सुटेना...

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी निवडून आल्यानंतर केलेल्या आपल्या भाषणात जे काही कायदा बदलासंदर्भात उल्लेख केले होते, ते तंतोतत खरे होताना सध्या दिसत आहेत...

‘या’ ५ निसर्गरम्य देशांमध्ये जाण्यासाठी व्हिसाची गरज नाही!

‘या’ ५ निसर्गरम्य देशांमध्ये जाण्यासाठी तुम्हाला व्हिसाची गरज लागणार नाही...

महासत्तेचे मागासलेपण

अमेरिका म्हणजे स्वच्छ आरसा, अशी धारणा जे नागरिक बाळगतात, त्यांनी त्याची दुसरी बाजू समजून घेऊन स्वदेशाभिमान जोपासण्याची आवश्यकता आहे...

चळवळ परिवर्तनाची अभाविप, नाशिक

संस्कारांना जपत, आधुनिकता आणि पारंपरिकता यांचा समन्वय साधत ‘अखिल भारतीय विद्यार्थी परिषद’ समाजाच्या अनेक उपक्रमांमध्ये सक्रिय सहभागी होते. नाशिक ‘अभाविप’ला प्रामाणिक इच्छाशक्ती व सातत्यपूर्ण प्रयत्नाने आपला हेतू सफल होतो याची प्रचिती आली. औचित्य होते ते ‘श्रीगणेशमूर्ती व निर्माल्य संकलन’ या उपक्रमाचे. गोदामाईच्या संरक्षणासाठी नाशिकमध्ये ‘गणेशमूर्ती संकलन’ हा उपक्रम सुरू झाला...

मालदीवसाठी आशेचा किरण...

चीनला नामोहरम करत चीनला एक मोठा धक्का देण्याची आयती संधी भारत आणि सोलिह यांना चालून आली आहे...

‘आव्हान स्वीकारा आणि यशस्वी व्हा!’

काही लोक तापदायक परिस्थितीने खच्चून जातात, तर काहीजण आपण जीवनात कधीच यशस्वी होऊ शकणार नाही, असा ग्रह करून घेतात. याच्या अगदी उलट यशस्वी माणसे अवघड अनुभवांतून संधी शोधू लागतात. त्यांना कठीण परिस्थिती ही कोडं आहे व ते सोडवायचे आहे असे वाटते...

व्यवसायजन्य आजार आणि त्यावरील उपचार

आजच्या लेखमालेतून वाहतूक पोलिसांना होणारे व्यवसायजन्य आजार व ते होऊ नयेत म्हणूनचे प्रतिबंधात्मक उपाय आणि आजार झाल्यास त्यावरचे उपचार याबद्दल जाणून घेऊया. आजारांबद्दल जाणण्यापूर्वी वाहतूक पोलिसांची दिनचर्या (Routine) जाणून घेणे गरजेचे आहे...

होमियोपॅथीची मूलभूत तत्त्वे

औषध सिद्धतेच्या प्रक्रियेबद्दल आपण विस्ताराने जाणून घेत आहोत. औषध सिद्धतेच्या प्रयोगादरम्यान होमियोपॅथिक डॉक्टर फार महत्त्वाची कामगिरी बजावत असतात. ते स्वतः सर्व प्रक्रियेवर बारकाईने लक्ष ठेऊन असतात व बऱ्याच प्रयोगांत स्वत:ही भाग घेतात. अशावेळी त्यांना जाणवणारी लक्षणे व चिन्हे ते अतिशय उत्तमरित्या नोंदवून ठेऊ शकतात...

फेसबुकवरही डेटिंग!

प्रेम हे असं नियोजित नसतं. ते नैसर्गिक... निखालस... निर्मळ असतं. ते समोरच्या व्यक्तीच्या स्टेटसमध्ये नाही, तर तुमच्या समोर उभ्या असलेल्या व्यक्तीच्या डोळ्यातच दिसतं...

बाप्पा निघाले आपल्या गावी!

आज अनंत चतुर्दशी निमित्त 11 दिवसाच्या गणपतींच्या विसर्जन मिरवणुकीला सगळीकडे सुरुवात झाली असून आपल्या लाडक्या बाप्पाला निरोप देण्यासाठी जनसागर लोटला आहे. 'पुढच्या वर्षी लवकर या' असे म्हणत गणपतीच्या विसर्जनाला सुरुवात झाली आहे. ..

डिजिटल वृत्तमाध्यमे संघटना गरज आणि अस्तित्व

वृत्तक्षेत्रामध्ये अनेक नवनवीन संधी डिजिटल मीडियामुळे उपलब्ध झालेल्या आहेत. खूप मोठ्या प्रमाणावर जनतेपर्यंत या बातम्या पोहोचत गेल्याने त्याचं व्यावसायिक महत्त्वदेखील वाढलं आणि त्यामुळे डिजिटल वृत्तमाध्यमांच्या क्षेत्रामध्ये एक खूप मोठी संधी निर्माण झालेली आपल्याला दिसून येते. ..

देशासाठी ‘मी’ काय करू शकतो?

स्वातंत्र्य मिळाल्यापासून अनेक व्याख्यांचं स्वरूप बदलायला लागलं. रोज सकाळी प्रार्थना नंतर तास सुरू होत असत. परत शाळा सुटताना शेवटची प्रार्थना, वंदे मातरम् असायचे. यातून देशप्रेम, राष्ट्रभक्ती, मोठ्या लोकांचा आदर यांसारख्या गोष्टी शिकायला मिळायच्या. यातील बऱ्याच गोष्टी सध्या लुप्त झाल्या आहेत. म्हणूनच स्वतःला विचारा, मी या देशासाठी काय करतो? ..

श्रीगणेशाचे मूर्तिविधान आणि चिह्नसंकेत

डॉ. रा. गो. भांडारकर आणि तर्कतीर्थ लक्ष्मणशास्त्री जोशी या दोन्ही श्रेष्ठ मराठी पुरातत्त्वशास्त्रज्ञांनी त्यांच्या लिखाणात श्रीगणेशाच्या मूर्ती आणि प्राचीन भारतातील उपासना संस्कृतीत श्रीगणेशाला प्राप्त झालेलेदेवत्व आणि माहात्म्य या विषयी विस्तारानेलिहिले आहे...

उत्सवाचा उद्देश

संत सातत्याने काळानुरूप भक्तीचं माहात्म्य कथन करतात. कहाण्यांमधून भक्तीचा हेतू सांगितलेला असतो. कहाण्या कालबाह्य नसून त्यामधील मतितार्थ काढता आला की, प्रपंचामधून परमार्थ साधणं सोपं जातं. ज्ञानदेवांचा ज्ञानमय गणेश तर नामदेवांचा कीर्तनात रंगून नाचणारा गणेश!..

कल्याणमधील संघसृष्टीचे पितामह भाऊराव सबनीस

जीवनात भाऊंनी सर्व प्रकारची समाजसेवा केली. छत्रपती शिक्षण मंडळ, स्त्री शिक्षण मंडळ, रेल चाईल्ड संस्था, विद्यार्थी साहाय्यता प्रतिष्ठान, राष्ट्रीय शिक्षण संस्था, न्यू लुर्ड्स, नमस्कार मंडळ या संस्थांच्या सर्व कामांत भाऊरावांची मदत झाली. केवळ भाऊरावांच्या ओळखीमुळेच अनेक शाळांना जागा मिळालेल्या आहेत. संस्था आपल्या पायावर उभ्या आहेत. ..

अबब!! अवघ्या ८५ रुपयांत घर...

वाचून धक्का बसला ना....कारण, हल्ली एवढ्या पैशात तर पुरेसं पोटभर जेवणही मिळत नाही. पण, आता त्याच किमतीत जर घर मिळत असेल तर? होय, ही गोष्ट अगदी खरी आहे..

मासेमारीवरुन मारामारी

आफ्रिका खंड हा उपासमारी आणि कुपोषण या दोन कारणांमुळेच सदैव चर्चेत असतो. पण, या खंडातील कितीतरी देश शेती, मासेमारी यांसारख्या पारंपरिक उद्योगांमध्येही अग्रेसर आहेत. आफ्रिका खंडातील कांगो आणि युगांडा या दोन देशांमध्ये सध्या युद्धसदृश्य परिस्थिती निर्माण झाली आहे आणि तीही माशांमुळे...

हे गणेशा माझे एवढे मागणे मान्य कर

हे देवा गणेशा! रोज मी तुझे कसे आणि किती आभार मानू हेच मला कळत नाही. मला अरुंधती म्हणून जगायला सर्वसामान्यांप्रमाणे जेवढी आवश्यक व मर्यादित बुद्धी पाहिजे होती तेवढी तू दिलीस आणि माझं आयुष्य सुंदर केलंस. ..

अफू तालिबानचा आर्थिक कणा

आपल्या राष्ट्राची प्रगती व्हावी, ही प्रत्येक नागरिकाची सुप्त कामना असते. मात्र, काही नतद्रष्ट नागरिक त्याला कशी खीळ बसेल यासाठी कार्यरत असतात...

"AIT म्हणजे काय रे भाऊ?"

MtDNA म्हणजे आईकडून मुलीकडे जाणाऱ्या Mitochondrial DNA चा अभ्यास केला असता, असे कळते की भारतीय स्त्री हिच येथील लोकांची आई आहे, बाहेरची स्त्री नाही...

कर्तव्य चौथ्या स्तंभाचे...

म्यानमारमधील दोन पत्रकांराना ७ वर्षांची शिक्षा सुनावण्यात आली.या प्रकरणाकडे पाहताना दुसऱ्या बाजूनेही विचार करायला हवा. मुळात पत्रकार म्हटल्यावर जबाबदाऱ्या या आल्याच...

कुमारस्वामी सरकारवर टांगती तलवार ?

कर्नाटकमधील कुमारस्वामी सरकारची अवस्था एवढी नाजूक झाली आहे की, कोणत्याही क्षणी हे सरकार अखेरचा श्वास घेईल अशा अवस्थेत आहे. ..

महासत्ता स्वप्नाचा शत्रू : आळस

जागतिक आरोग्य संघटनेने १६८ देशांची नुकतीच पाहणी केली. सर्वाधिक शारीरिक कष्ट करणार्‍या देशांच्या या यादीत युगांडाने अव्वल स्थान पटकावले आहे. ..

आता आकाशही ठेंगणे...

खरं पाहायला गेलं तर सौदीमध्ये विमान वाहतूक क्षेत्रात काम करायला महिलांना तशी बंदी नव्हतीच. इतर क्षेत्रांप्रमाणे त्या याही क्षेत्रात काम करू शकत होत्या. परंतु, एकूणच महिलांकडे पाहण्याचा पारंपरिक दृष्टिकोन त्यांना हवाईसुंदरी म्हणून काम करू देण्यापलीकडचाच! ..

नेपाळनामे चीन दर्शनम्

सन २०१४ मध्ये सत्तेत आल्यानंतर आणि तेव्हापासून पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या सरकारने परराष्ट्र धोरणाची अनेकविध उद्दिष्टे निश्चित केली आहेत. त्यानुसार ‘नेबरहूड फर्स्ट’ या धोरणानुसार दक्षिण आशियाई राष्ट्राबरोबर संबंध वाढविण्यावर भर देण्यात आला...

रोजावाची अर्थव्यवस्था- भाग २

रोजावा शासनप्रणालीच्या सहकारी अर्थव्यवस्था, स्थानिक आणि लघु उत्पादन यामुळे रोजावाच्या गरजा भागून हळूहळू स्वावलंबी होत आहे. शेती, कापड उद्योग, शिवणकाम, दूध उत्पादन इत्यादींसारख्या उद्योगांच्या माध्यमातून रोजावातील स्थानिकांना रोजगार उपलब्ध होऊन काही प्रमाणात ते स्वावलंबी होत आहेत. महिला सहकारी संस्थाही महिलांसाठी रोजगार व व्यवसायाच्या संधी उपलब्ध करून देत आहेत...

गणेश मूर्ती आणतानाची तयारी

श्रीगणेश चतुर्थीला सिद्धिविनायकाच्या मृण्मय मूर्तीची स्थापना करून पूजन केले जाते...

कांजुरमार्गमध्ये ‘स्वयंप्रेरणे’चा जागर

स्वयंप्रेरणाही माणसाच्या जीवनाची शक्ती आहे. आतून मनातून संवेदना भावना उमटल्याशिवाय कुणीही समाधानपूर्वक कोणतेही काम करूच शकत नाही. या ‘स्वयंप्रेरणा’ नावानेच कांजुरमार्ग इथे ‘स्वयंप्रेरणा’ संस्था काम करत आहे...

पत्रास कारण की...

आजचे शत्रू उद्याचे मित्रही होऊ शकतात, तर घनिष्ट मैत्रीत एकाएकी वितुष्टही निर्माण होऊ शकते. अमेरिका आणि उत्तर कोरियाचेही अगदी तसेच...

आता तरी शहाणे व्हावे!

भारत व चीन हे दोन्ही विकसनशील देश आहेत, परंतु हे देश आता विकसित होत आहेत. त्यांना अनुदानाची गरज नाही. या दोन्ही देशांना दिले जाणारे अनुदान हे आता बंद करायला हवे,” असे वक्तव्य अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी केल्यामुळे जागतिक राजकारणात एकच खळबळ उडाली आहे. ..

आयुष्य सुंदर आहे...

आपली खूप ध्येये असतात. आपली भरकटलेली नाती असतात. विखुरलेली स्वप्ने असतात. या सगळ्यांचा भावनिक भार आपल्याला सांभाळायला जमत नाही..

कॉर्नियल प्रत्यारोपण : नेत्रदानाबाबत 15 सत्ये

‘राष्ट्रीय नेत्रदान पंधरवड्या’च्या निमित्ताने लोकांनी जास्तीत जास्त प्रमाणात पुढे येऊन नेत्रदान करण्यासाठी जागरूकता आणि इच्छा दाखवण्याची गरज आहे...

होमियोपॅथीची मुलभूत तत्वे : औषध सिद्धता - (भाग ३)

होमियोपॅथीक ‘औषध सिद्धता’ म्हणजेच ‘Drug Proving’ बद्दल आपण मागील दोन भागांपासून माहिती घेत आहोत. आजच्या भागातही या ‘औषध सिद्धते’विषयी आपण काही उपयुक्त अशी माहिती जाणून घेऊया.....

समाजमाध्यमांसाठी महासत्ता कडक

अमेरिकी व्यापार, तंत्रज्ञान आणि राजकीय जगातील सध्याचे सर्वात मोठे प्रश्न हे आहेत की, अमेरिकेतील तंत्रज्ञान कंपन्या इतक्या शक्तिशाली झाल्या आहेत का? त्यांना विश्वासार्हतेला बाधा पोहोचविणे विरोधी कायदा (ANTI TRUST) कायद्याच्या कक्षेत आणण्याची वेळ आली आहे का? या कंपन्यांविरोधात आजमितीस राजकीय वातावरण मोठ्या प्रमाणात तापत असल्याचे पाहावयास मिळते. ..

दहशतवाद, नक्षलवाद आणि माध्यमांची भूमिका

गुन्हेगारीचा किंवा दहशतवादाचा जर खूप मोठ्या प्रमाणावर प्रचार्थी असे वृत्त जर माध्यमांमधून आले तर ते त्यांच्यासाठी ऑक्सिजनचं काम करते. हा खूप गंभीर आणि चिंतेचा विषय आहे. यामुळे दहशतवाद्यांचे हेतू तर वाढतातच, मात्र त्याचबरोबर सर्वसामान्य जनतेलासुद्धा भीती वाटते..

इथेनॉलची कुंडली

शेतमाल किंवा खराब झालेल्या फळभाज्यांवर प्रक्रिया करून त्यापासून इथेनॉलची निर्मिती केली जाऊ शकते आणि त्याच्या उर्वरित पदार्थांपासून मोठ्या प्रमाणात जैविक खत तयार केले जाऊ शकते...

परिचय चिह्नसंस्कृतीच्या जगप्रसिद्ध विश्लेषणकारांचा...

वंदनीय कुमारस्वामींना, माझ्या या विषयातील अभ्यासात मी गुरूस्थानी मानले आहे. ५ सप्टेंबर रोजी साजरा झालेल्या भारतीय शिक्षक दिनानिमित्त मला गुरूस्थानी असलेल्या, त्यांच्या लिखित साहित्यातून मला या अनोख्या विषयाचा श्रीगणेशा शिकवणाऱ्या, माझ्या या शिक्षकाला प्रथम माझे वंदन आणि वाचकांसाठी त्यांच्या विलक्षण कामाचा हा त्रोटक परिचय...

एक शहर संपर्कापलीकडचे

‘ग्रीन बँक’मध्ये साधारण 150 नागरिक वास्तव्यास आहेत. या सगळ्या संपर्कहीन व्यवस्थेतही येथील नागरिक आपल्या जीवनाला आजच्या आधुनिक काळात मिळालेले वरदान समजतात, हे विशेष...

शांत झोप आवश्यकच!

एकतर रात्रीची झोप मध्यरात्रीनंतर सुरू झाली आणि नंतर पुन्हा झोपेचा काळही कमी झाला. यामुळे माणसाला कित्येक व्याधींनाही सामोरे जावे लागले...

‘व्यापारी महायुद्धा’चा भडका

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प हे महाशय कधी काय करतील, सध्या चालू असलेल्या ’जगाच्या पाठीवर’ ट्रम्प आणि व्यापारयुद्ध काय आहे? हे थोडक्यात जाणून घेऊ.....

'अटल' सूर्याचा अस्त

एकदा पुन्हा संसदेत अटलजींना भाषण देताना प्रत्यक्ष बघायचंय, पुन्हा एकदा त्यांच्या खड्या आवाजात त्यांची "कदम मिलाकर चलना होगा.." कविता ऐकायची आहे. पुन्हा एकदा "मैदान को समतल करना होगा ऐकायचंय". आगामी काळात येणाऱ्या निवडणुकींमध्ये, संसदेत पंतप्रधान मोदी भाषण देत असताना, संपूर्ण भारतात कमळ फुलत असताना... आमच्या सारख्यांना त्यांनी आठवण नक्कीच येणार....

‘आधार’ आणि सायबर सुरक्षा

काही दिवसांपूर्वी आधारचा हेल्पलाईन क्रमांक मोबाईलमध्ये आपसूक सेव्ह होत असल्याच्या मुद्द्यावरून देशभरात एकच गदारोळ उडाला. ..

"द वर्ल्ड लायन डे" विशेष : 'सिम्बा म्हणे'

आज "वर्ल्ड लायन डे" म्हणजेच जागतिक सिंह दिनानिमित्त हा खास लेख.. सिम्बाने आपल्याला दिलेल्या आयुष्यातील महत्वाच्या शिकवणींबद्दल, सिम्बाबद्दल आणि आपल्या आयुष्यात डोकावणाऱ्या काही महत्वाच्या बाबींबद्दल. ..

90's Nostalgia : भाग - ३ "जाहिराती आणि आठवणी"

या जाहिराती आपल्या घरी तेव्हा रोज लागायच्या. यामध्ये संदेश असायचा, यामध्ये लय ताल, आणि सुंदर शब्द असायचे. कारण या जाहिरातींचा उद्येश्य केवळ एखादी वस्तु विकणे नाही तर लोकांना त्यासोबत जोडणे हा ही असायचा. किती जाहिराती आल्या आणि गेल्या, कितीतरी उद्या येतील आणि जातील मात्र 90's किड्सच्या मनात असेलल्या या जाहिरातींच्या आठवणी नेहमी तशाच राहतील...

‘चुंबक’ : स्वार्थ आणि सच्चेपणातलं द्वंद्व

छोट्याश्या पण अर्थपूर्ण गोष्टी सांगणारे चित्रपट हे मराठी सिनेमाचं वैशिष्ट्यं म्हणायला हवं...

90's Nostalgia भाग - २ : रंगोली, सुरभी, हम पाँच आणि बरंच काही..

पुन्हा कधीतरी त्या मालिका येतील का? पुन्हा कधीतरी पोट दुखवून हसवणारा हम पाँच सारखा एखादा परिवार येईल का? कधीतरी तूतू मैंमैं सारख्या सास बहू भेटतील का? कधीतरी व्योमकेश बक्षी तसाच, त्याच स्वरूपात भेटायला येईल का? आज यूट्यूबवर सर्व काही आहे, मात्र त्याकाळचं वातावरण ते कुठून आणणार? पुन्हा एकदा आपल्याला 90'sच्या आपल्या जुन्या घराच्या जुन्या खोलीच्या जुन्या टी.व्ही. समोर बसून आपल्या त्याच जुन्या परिवारासोबत या मालिका जगता येतील का? पुन्हा... एकदा.... हो केवळ एकदाच?..

आयुष्याला सोबत करणारी बाबूजींची गाणी..

मराठी चित्रपट वा नाटके यांचे एक अभिन्न, महत्वाचे अंग म्हणजे त्यातील संगीत. भारतात अभिजात शास्त्रीय संगीताची एक मोठी परंपरा आहे. या भारतीय संगीताला मूठभर जाणकार लोकांच्या कोषातून बाहेर काढून सामान्य लोकांपर्यंत हा संगीताचा प्रवाह नेला तो चित्रपट संगीताने. अनेक प्रतिभावान, जाणकार संगीतकार व गायक महाराष्ट्राला लाभले...

करमुक्त पाळी : सरकारची महिलांना अमूल्य भेट

गेल्या वर्षी म्हणजेत २०१७ च्या मे महिन्यात ट्विटरवर #Lahukalagan 'लहू का लगान' हा हॅशटॅग खूप प्रसिद्ध झाला होता. जीएसटीच्या नवीन नियमांमध्ये सॅनिटरी नॅपकिन्सना करमुक्त करण्याचे प्रावधान नव्हते आणि म्हणूनच संतप्त महिलांने ट्विटरच्या माध्यमातून आपला राग व्यक्त केला होता. कालपासून ट्विटरवर या संबंधात पुन्हा एकदा एक हॅशटॅग व्हायरल होत आहे, आणि तो म्हणजे #Thankyoumodi कारण काल झालेल्या जीएसटी समितीच्या बैठकीत सॅनिटरी नॅपकिन्सवर लागणारा १२% कर काढण्यात आला असून आता महिलांसाठी 'पाळी' करमुक्त असणार आहे. आणि ..

अमेरिकेत गदर; भारतात कधी?

गदर पार्टीचा इतिहास भारतात नाही तर अमेरिकेत शिकवला जाणार आहे ही समाधानाची, आनंदाची की आणखी कसली गोष्ट म्हणायची, हा प्रश्न मात्र पडतोच...

कल भारतीय स्थलांतरितांचा...

आपल्या देशात राहून रोजगाराच्या अधिकाधिक संधी निर्माण झाल्यास स्थलांतराचे प्रमाण आगामी काळात अधिकच कमी होईल आणि अर्थव्यवस्थेच्या विकासालाही हातभार लागेल...

‘भय’ इथले, जगी दिसले...

महिलांच्या जागतिक सुरक्षेवर प्रकाश टाकणाऱ्या या अहवालातून समोर आलेले निष्कर्ष धक्कादायक आणि तितकेच देशाची मान झुकवणारे म्हणावे लागतील...

नावात काय नसते?

नावावरुन कशा प्रकारे वादंग निर्माण केले जातात याचा प्रत्यय गेल्या आठवड्यात जामनेर तालुक्यातील वाकडी येथे घडलेल्या घटनेतून दिसून आला. सामान्यत: आडनावावरून जात ठरविण्याचा दुर्दैवी प्रकार भारतात घडत असतो. ..

येणे वाग्यज्ञे तोषावे...

भारतीय परंपरेत अधिक मासाचे अनन्यसाधारण महत्त्व आहे. दर तीन वर्षांनी हा अधिक मास येत असतो. या महिन्याला पुरुषोत्तम मास असेही म्हणतात. अधिक मास म्हणजे दान-धर्म, व्रतवैकल्ये करून पुण्यसंचय करण्याची सुवर्णसंधीच. या महिन्यात धार्मिक कार्यक्रम आणि उपक्रम करण्याकडे लोकांचा कल असतो. ..

पगडी व्हर्सेस पागोटे

पुणे येथे ‘हल्लाबोल’ आणि राष्ट्रवादी कॉंग्रेसच्या वर्धापनदिनानिमित्त आयोजित कार्यक्रमात राष्ट्रवादीचे ज्येष्ठ नेते छगन भुजबळ यांचा सत्कार करण्यात आला. ..

'पर्यावरणस्नेही’ आम्ही, राखतो पर्यावरणाचे भान

'पर्यावरणस्नेही’ आम्ही, राखतो पर्यावरणाचे भान..

चमचमणाऱ्या ताऱ्यामागचा आधार

बालकामगार म्हटले की हॉटेल, खाण, घरकाम किंवा तत्सम ठिकाणी उपाशीतापाशी अंगतोड मेहनत करणार्‍या अश्राप मुलांचा चेहरा डोळ्यासमोर येतो,..

नक्षलवादी (माओ दहशतवादी)

सर्वसामान्य जनतेला नक्षलवाद म्हणजे काय याबद्दल अद्याप पुरेशी माहिती नाही. परंतु एल्गार परिषद आणि पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांना ठार मारण्याच्या कटाची बातमी आल्याने सामान्य नागरिकांना नक्षलवाद काय आहे हे जाणून घेण्याची उत्सुकता निर्माण झाली आहे...

चिह्न निमित्त – निमित्त चिह्न भाग क्र. १०

प्राचीन भारतीय मूर्तिशास्त्राच्या अभ्यासात आणि प्रत्यक्ष मूर्तिकला निर्मितीच्या वेळी संयुक्त प्रतिमेतील देवी-देवतांची आसने, वाहने, शरीरमुद्रा, हस्तमुद्रा, मुखमुद्रा, चरणमुद्रा, आयुधे, शस्त्रे, वाद्ये, अवजारे, वस्त्र परीधानाचे रंग, पार्श्वभूमी या सर्वाचा फार सूक्ष्म विचार झाला होता. ..

जीवन व आरोग्य विमा पॉलिसी उतरविताना

नोकरदार मुलांनी जीवन विम्याचे संरक्षण हयावयास हवे टर्म इन्शुरन्स घेणे चांगले किती रक्‍कमेचा विमा घ्यावा..

तीर्थाटन

तीर्थाटन..

मानव जन्माचं सार्थक

त्याग करणारा मानव, जीवनात असार काय आहे आणि सार काय आहे..

मेंदू पोखरलेले बुद्धीवादी

अत्याचाराचा गल्ली ते दिल्ली केवळ निषेध न करता अत्याचार करणार्‍यास कठोर शासन व्हावे यासाठी पाठपुरावा करणे अपेक्षित आहे. ..

द्रव्यांशी होणारा तेजाचा संयोग वियोग

ऊनपावसाचा खेळ म्हणजे पाठशिवणीचा खेळ. खरं तर पाऊस पडायला कारणसुद्धा ऊनच. एकच ऊन मातीवर वेगळा, पाण्यावर वेगळा व हवेवर वेगळा परिणाम करते. ऊन्हाळ्यात ऊन लागून खडक तापतात. पाऊस पडला की तडकतात. समुद्राचं पाणी तापलं की वाफा आकाशाच्या दिशेने जाऊ लागतात. त्यांना गारवा लागला की पुन्हा बरसतात. जमिनीचा एक पट्टा जास्त तापला की झालेच त्याच्याकडे थंड हवेचे येणे जाणे चालू. गर्मीच्या, उष्णतेच्या पायाला कायमच चक्र लागलेली. अगदी साधं उदाहरण द्यायचं तर गरम दुध बशीत ओतले की ते थंड व्हायला लागलीच सुरुवात...

डोळ्यावरची झापडे कधी काढणार ?

भारतीय घटनाकारांनी घटनेद्वारा भारतीयांना दिलेला अनमोल उपहार म्हणजे मूलभूत अधिकार. आपल्याकडे प्रत्येकाला आपले विचार व्यक्त करण्याचे, संघटन करण्याचे तसेच कुठल्याही धर्माचे आचरण करायचे स्वातंत्र्य आहे...

चिह्न निमित्त – निमित्त चिह्न भाग क्र. ९

बहुविध संबोधनानी अलंकृत देवी सरस्वती, चौथ्या–पाचव्या शतकापासून जैन धर्म साहित्यात फार महत्वाची देवता मानली गेली. देवीची शिल्पे-चित्रप्रतिमा-मूर्ती या बरोबरच देवीची आराधना-प्रार्थना-पूजा विधीच्या अनेक संकल्पना, आरत्या, स्तोत्र, मंत्र, सरस्वती चालीसा असे उत्तम साहित्य, संस्कृतसह, ब्राम्ही-पाली-अर्धमागधी-हिंदी अशा तत्कालीन भाषातून विपुलतेने उपलब्ध झाले. ..

ये 'व्हायरल' फीवर है..

गेल्या १-२ वर्षात 'व्हायरल' हा शब्द आपल्या रोजच्या बोलण्यात आपल्याही नकळत यायला लागला आहे. आज हा व्हिडियो व्हायरल झाला, काल तो फोटो व्हायरल झाला, तुला माहीतीये का ती किती व्हायरल आहे ते वगैरे वगैरे.. या आधी हा शब्द ऐकला होता, तो म्हणजे केवळ 'फीव्हर' म्हणजेच तापाच्या संदर्भात. मात्र आता व्हायरल होण्याचा ताप कधी आणि कुणाला चढेल हे काही सांगता येत नाही...

जरठ जपान...

१९४५ साली अणुबॉम्ब पडून बेचिराख झालेला जपान काही दशकांतच जगातली एक समृद्ध अर्थव्यवस्था म्हणून उभा राहिला..

शोम्मी स्नो-आईस

आईस्क्रीम. कोणत्याही वयोगटातील व्यक्तीचा वीकपॉईंट. ‘डॉक्टरांनी पथ्य पाळायला सांगितलंय,’ असं म्हणणारी मंडळीसुद्धा आईस्क्रीमवर तुटून पडतात. एकेकाळी तर लग्नामध्ये मेजवानी ऐवजी आईस्क्रीम देण्याची नवीन परंपराच सुरू झाली होती. या आईस्क्रीमचा नेमका शोध कधी लागला हे कोणालाच माहीत नाही. ..

‘ये बिक गई है गोरमेंट’

सिनेमागृहात चित्रपट सुरू होण्यापूर्वी तंबाखूसेवनापासून प्रेक्षकांना प्रवृत्त करण्यासाठी एक जनजागृतीपर जाहिरात दाखविली जाते. त्या जाहिरातीत तंबाखूमुळे कर्करोग झालेल्या रुग्णांची बिकट अवस्था बघून अंगावर काटा आल्याशिवाय राहत नाही. त्या जाहिरातीतील मुकेश हरणे तर कॅन्सरने मरण पावला. तेव्हा, ती जाहिरात दरवेळी बघताना हाच विचार येतो की, तंबाखूचे आरोग्यावर इतके भीषण परिणाम होत असले तरी लोक तंबाखूसेवन, सिगारेटच्या व्यसनात इतके आकंठ कसे बुडतात? ..

द्रव्यांचे जागा बदलणे हे काळाचे फलित कसे ?

खरेतर या हालचालींना ही बाह्यबले कारणीभूत ठरतात. आधुनिक भौतिकशास्रज्ञांचा अग्रणी न्यूटन सुद्धा हेच म्हणाला. पण यामुळे होणाऱ्या दृष्य बदलांचा मागोवा कसा घेणार?..

चिह्न निमित्त – निमित्त चिह्न भाग ८

देवी सरस्वतीची अन्य विग्रह मूर्ती आहे देवी गायत्रीची प्रतिमा. ही परब्रम्हस्वरूपिणी देवी, ज्ञान आणि विज्ञानाची संकेत मूर्ती असून, बहुआयामी चिह्नसंकेतांची रूपके धारण करते...

वृक्षप्रेमी सावरकर

स्वातंत्र्यवीर विनायक दामोदर सावरकर विविध पैलूने अनेकांना सुपरिचित आहेतच. क्रांतीकारक, समाजसुधारक, हिंदुत्त्वनिष्ठ, कवी वगैरे. असा एकही विषय नसावा ज्यात सावरकरांची दृष्टी पोहचली नाही. ते भविष्यकारही होते; अर्थात राष्ट्रीयदृष्ट्या. विवाहविषयक त्यांचे विचार यातही ते उणे पडले नाहीत. अशा सार्‍या पैलूत अधिक एक पैलू पडतोय तो मात्र अनेकांना अपरिचित असावा. तो पैलू म्हणजे पर्यावरण क्षेत्र. ह्या विषयासंबंधी सावरकरांची दखल घेतली गेल्याचे दिसत नाही...

समाजसुधारक नि समाज संघटक

सावरकरांचे आवेश नि सामर्थ्यशील भाषणाने स्वतः दंडाधिकारीही इतका प्रभावित झाला की, आपण कोणत्या भूमिकेत सभेला उपस्थित आहोत हे साफ विसरुन तो उभा राहिला नि उद्गारला, ‘‘आता याहून कसली नि कोणाची खात्री पटवून द्यायची शिल्लक उरली आहे ?’’ कोणीही पुढे आला नाही. सावरकरांचा तो अजोड विजय होता...

सावरकरांचा एवढा द्वेष कशासाठी?

लालबहादूर शास्त्री यांच्या काळात आपल्या सैन्याने पाकिस्तानात धडक मारली होती, तेव्हा सावरकरांची अखंड भारताची आशा पुनश्‍च जागृत झाली होती. आपणच आपल्या देशातील राष्ट्रपुरुषांचा अनादर करीत असू- तोही शत्रुराष्ट्रात जाऊन- तर आपल्यासारखे अभागी आपणच! ..

आठवते तुझी ती उडी !

मार्सेल्स; ८ जुलै १९१० सकाळी साडेसहाच्या सुमारास मोरिया बोटीच्या शौचकूपातील बारा इंची पोर्टहोलमधून एका सत्तावीस वर्षीय युवकाने झेप घेतली सागराकडे अन् विस्मित होत सारे जग ओरडले व्वा! सावरकर व्वा!!..

हिंदुहृदयसम्राट ‘मोअर ईक्वल’ सावरकर

नको त्या ठिकाणी सद्गुणांचा अतिरेक माणुसकीला घातक ठरतो. परधर्मसहिष्णुता हा सद्गुण आहे. जर तो ‘परधर्म’ आपल्या स्वधर्माशीही सहिष्णुतेने वागणारा असेल तर आणि तरच अशा परधर्माशी आपण सहिष्णुतेने वागणं हा सद्गुण होऊ शकतो. परंतु हा देशकालपात्राचा विवेक न करता, हिंदू धर्माचा निर्दय विनाश, काफरांचा उच्छेद हाच आमचा धर्म असे म्हणणार्‍या मुस्लिम किंवा ख्रिश्‍चन धर्मास ती परधर्मसहिष्णुतेची व्याख्या लागू पडत नाही, हे कायम लक्षात ठेवणे गरजेचे आहे’’ या ऊर्जस्वल मंत्राची प्रचिती स्वातंत्र्यवीर वि. दा. सावरकर यांची आज ..

जागतिकीकरण आणि माध्यम मालकी समूह

जगातील माध्यमांचा विकास किंवा जगातील माध्यमांची सद्यस्थिती असं आपण ज्यावेळी म्हणतो, त्यावेळी जगातील एकूण मानवी समाजातील विकासाची दशा आणि दिशा यांच्यात बरेचसे घटनात्मक बदल झाले आणि समाजात व्यापाराच्या दृष्टीने अधिकार गाजविणे यासाठी या उदारमतवादी राजकारणाचा वापर करण्यात आला किंवा जगातील राजकारणात त्याला महत्त्वाचं स्थान मिळाले...

कुणाच्या खांद्यावर, कुणाचे ओझे...

दोघा राजकारण्यांनी आपापसातच सल्लामसलत करून, वरिष्ठांना न विचारता, एक फार महत्त्वाचा प्रस्ताव झिडकारला आणि एक मोठी संधी कशी गमावली, याची कहाणी आता ६७ वर्षांनंतर उघडकीला आली आहे. त्यांच्या या चुकीच्या निर्णयामुळे ८९ वर्षांच्या एका वृद्ध सेनापतीला जन्मठेपेची शिक्षा झाली. दुसर्‍या एका राजकारण्याला वाचवण्यासाठी त्यांनी हे केलं...

मराठी उद्योगविश्वातील हॉटेलिअर

मारुतीरावांनी बल्लाळवाडीत हॉटेल सुरु केलं खरं, पण ‘हॉटेल’ म्हणता येईल असं ते मुळातच नव्हतं. पंचक्रोशीतल्या गावकर्‍यांच्या चहाची तलफ भागविणारं आणि चविष्ट भेळ मिळणारं ठिकाण म्हणून ही टपरी नावारुपाला येत होती...

तुमच्या आमच्या गोष्टी सांगणारी स्टोरीटेलर : मेहेक मिर्ज़ा प्रभु

आज भेटूयात गोष्टी सांगणाऱ्या मेहेकला. मेहेक हे एक वेगळेच रसायन आहे. म्हणजे नेमके काय? वाचा संपूर्ण मुलाखत... ..

रोहिंग्यांचे क्रूर अत्याचार

अ‍ॅम्नेस्टी’च्या नुकत्याच प्रसिद्ध झालेल्या अहवालानुसार, २०१७ साली म्यानमारमध्ये दंगली उसळलेल्या असताना तेथील माँगडो या गावातील १०० हिंदूंची अत्यंत क्रूरपणे ‘अर्सा’ ने कत्तल घडवून आणली...

किनारा तुला पामराला...

पृथ्वीप्रदक्षिणा’ ही गोष्ट आपण पूर्वी पुराणकथांमध्ये वा दंतकथांमध्ये वाचायचो. नारदाने पृथ्वीप्रदक्षिणा केली वगैरे वगैरे.... संपूर्ण पृथ्वी पादाक्रांत करणे आता तंत्रज्ञानाने शक्य झालंय. चौदाव्या-पंधराव्या शतकात युरोपीय प्रवासी जगाचा शोध घ्यायला जहाज घेऊन समुद्रसफरीवर निघाले आणि तेव्हापासून समुद्रमार्गे जगाची सफर करणं हा आवडीचा छंद बनला...

राष्ट्राला अभिवादन करणारी शौर्य आणि विज्ञान पुरस्कारांची अखंडित परंपरा

आज आपल्या देशाचे संरक्षण करणारे अनेक जवान धारातीर्थी पडत आहेत. अनेकजण शत्रूशी मुकाबला करत आहेत. दहशतवादाचा बिमोड करत आहेत, म्हणूनच आज आपण सुखाने झोपू शकतो. त्यांच्या शौर्याला सलाम करायलाच पाहिजे. ..

साहेब, केवळ घर फोडून काय होणार?

‘३१ मे रोजी जेव्हा पालघर पोटनिवडणुकीचा निकाल लागेल आणि त्यात जेव्हा श्रीनिवास पराभूत होईल, तेव्हा ‘मातोश्री’चे दरवाजे त्याच्यासाठी कायमचे बंद होतील !’ शिवसेनेचे इतक्या स्पष्ट परंतु कमी, संयम शब्दांत कपडे आजवर कोणीच फाडले नसतील. ते मुख्यमंत्र्यांनी रविवारच्या कासे-चारोटी नाका येथील सभेत फाडले...

पाक विरुद्ध पश्तुनी

खैबर पख्तुनवा हा पाकिस्तानमधील एक प्रांत. पाकिस्तानी लष्कराच्या दंडुकेशाही आणि दहशतवाद्यांच्या बेबंदशाहीच्या आगीत होरपळलेला. पण, कालपरवापर्यंत पाकिस्तानी लष्कराच्या व दहशतवाद्यांचा अत्याचार मुकाट सहन करणार्‍या या प्रांतातील पख्तुनी लोकांनी आता त्याविरोधातच आवाज बुलंद केला. ..

दिक् व काल : विश्वव्यापी व विश्वगामी हेरांची जोडगोळी

पदार्थविज्ञानातही असे नि:स्वार्थ काम करणारे हेर आहेत. अर्थात ते कोणत्या राजासाठी कामे करत नाहीत. ते द्रव्यरूपात आहेत, स्वात्मन्यारम्भकत्व म्हणजे स्वत:मध्ये बदल करू शकतात...

चिह्न निमित्त – निमित्त चिह्न भाग ७

संस्कृत व्याकरणात ‘सरस्वती’ हा शब्द ‘बहुविकल्पी’ म्हणजेच अनेक अर्थ असलेला शब्द म्हणून ओळखला जातो. मूळ संस्कृत ‘सृ’ या धातूपासून या शब्दाची व्युत्पत्ती झाली आहे...

दृष्टिकोन बदला

पालकांनी शिक्षणाकडे पाहण्याचा दृष्टिकोन बदलला पाहिजे अन्यथा पाल्यांचा तुमच्याकडे पाहण्याचा दृष्टिकोन बदलू शकतो, असेच सध्या सर्वत्र चित्र आहे...

लुप्त होणारे पवना धरणातील वाघेश्वर मंदिर

पवना नदीवर अजस्त्र अशा धरणाचे काम सुरु झाले. इतिहासाच्या बाबतीत आपले दुर्दैव हे की, ढासळत असणार्‍या वास्तू वाचवल्या जात नाहीतच, तर धडधाकट प्राचीन वास्तू जेव्हा धरणात अथवा रस्ता रुंदीकरणात जातात तेव्हा त्यांचा वाली देवसुद्धा नसतो. ..

‘नासा’चा नवीन प्रयोग

मंगळ म्हटले की, दिसतो तांबड्या रंगाचा ग्रहगोल. त्यावर जीवसृष्टी किंवा पाण्याचे अस्तित्व आहे का? त्याच्या भूगर्भात काय दडलेले असेल? अशा अनेक गूढ प्रश्नांची उकल करण्याचे काम खगोलशास्त्रज्ञ गेल्या अनेक वर्षांपासून करत आहेत. भविष्यामध्ये मंगळावर दुसरं जग निर्माण होईल, असे भाकित नेहमीच केलं जातं...

शहरीकरणाची दशा आणि दिशा...

जगभरातल्या शहरी लोकसंख्येची भविष्यातील स्थिती कशी असेल, याचे ठोकताळे मांडणारा अहवाल नुकताच संयुक्त राष्ट्रांनी जाहीर केला. हा अहवाल जगातील सर्वच देशांना पुढील विकासप्रक्रिया राबविण्यासाठी आधारभूत ठरणार आहे...

सिंचनव्यवस्थेच्या बळकटीकरणाकडे...

२०१२ आणि २०१५ साली राज्यात आणि देशात मोठा दुष्काळ पडला होता. तेव्हा सिंचनव्यवस्था किती अकार्यक्षम आहे, हे निदर्शनास आले. पाण्याचे दुर्भिक्ष्य हे उन्हाळ्याच्या उत्तरार्धात ठरलेले. याची कारणे दोन. एक नैसर्गिक आणि दुसरे मानवी. नैसर्गिक कारणे अशी की, हल्ली हवामान हे लहरी होत आहे...

समृद्धीसाठी स्थलांतर आवश्यक

मुंबई शहरात सतत येणारे परप्रांतीय लोक हा सगळ्यांच्या चिंतेचा एक आवडता विषय असतो. अगदी सुरुवातीला, म्हणजे इंग्रजांनी मुंबई विकसित करायला सुरुवात केली तेव्हा प्रथम सुरतेहून गुजराती आणि पारशी लोक आले. ..

"त्यांच्या" भाषणांना कर्नाटकच्या निमित्ताने पुन्हा एकदा उजाळा

ज्या लोकांनी लो काळ बघितला होता, ज्यांनी ती परिस्थिती जवळून अनुभवली होती, त्यांच्यासाठी या पोस्ट्सचे खूप महत्व आहे. तत्कालीन परिस्थितीची उजळणी करून देणारी ही भाषणं त्या पिढीच्या आता देखील लक्षात आहेत. ..

कलारसिकांचा राजा...

नाशिकला एखादा नृत्य, नाट्य, साहित्यिक कार्यक्रम किंवा एखादे कला प्रदर्शन भरते, तेव्हा हमखास राजा पाटेकर यांची आठवण होते. त्यांच्या एकूणच कार्यकर्तृत्वाची ओळख करुन देणारा हा लेख... ..

आले किमच्या मना...

अमेरिका-उत्तर कोरियाची ही समेट घडविण्यामध्ये चीनने महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावल्याचेही म्हटले जाते. त्यानुसार दि. १२ जून रोजी सिंगापूरमध्ये ट्रम्प आणि किम यांची ऐतिहासिक भेट नियोजित आहे. पण, किम जोंग ऊनने बुधवारी अचानक अमेरिकेच्या आण्विक निःशस्त्रीकरणाच्या प्रस्तावावर पुनर्विचार करण्याची भूमिका घेतल्याने ट्रम्प-किम भेट होणार का, याबाबत साशंकता व्यक्त केली जात आहे...

आश्वासक वसा...

संघाच्या सरकार्यवाहपदाचे एवढे मोठे दायित्व आणि वेळेची टंचाई असताना भैय्याजींनी गडचिरोली जिल्ह्यातील वैनगंगा नदीच्या तिरावरील प्रा. रविंद्र भुसारी यांच्या मूळ वसा गावाला आवर्जून भेट दिली. ..

'दिस इज अमेरिका'

अमेरिकेतील बंदूकसंस्कृती ही सर्वश्रुत आहे. आर्थिक महासत्ता असलेल्या या देशात अनेक कालबाह्य नियम बदलले. पूर्वी समलैंगिकांना नसलेले अधिकार कायद्यानुसार बहाल केले गेले...

जीवन सुंदर आहे...

हिमांशू रॉय या अत्यंत सक्षम पोलीस अधिकार्‍याने आत्महत्या केल्याचे बातम्यांत आले आणि मनात चर्र झाले. आयुष्यात येताना आपण आपल्या जन्मानंतर काय काय घडेल याची कल्पना करु शकत नाही. ..

होमियोपॅथीबद्दलचे समज - गैरसमज- भाग-6

होमियोपॅथिक औषधशास्त्राबद्दलच्या समज आणि गैरसमज या विषयावर आपण गेले काही दिवस माहिती घेत आहोत. ही औषधे घेणार्‍या रुग्णांना किंवा त्यांच्या नातेवाईकांना अनेक शंका असतात...

#MondayMotivation

वीकएण्ड संपला की सगळं अवसानच गळून पडतं. पुन्हा तोच सोमवार, पुन्हा तीच तीच कामं, तेच रुटीन. एकूणच वीकएण्ड संस्कृती शहरांमध्ये सुरु झाल्या पासून सोमवारी कामाला जाणं जीवावर येतं हे मात्र खरं. लहान मुलांचं कसं असतं, २ दिवसांच्या सुट्टीनंतर शाळेत जाताना त्रास होतो. तसंच काहीसं मोठ्या माणसांचं देखील होतं. मात्र त्यांच्या मदतीला नेहमीप्रमाणे सोशल मीडिया आहेच. दर सोमवारी तुम्हाला देखील ट्विटर फेसबुक आणि इंस्टाग्रामवर अनेक अशा पोस्ट्स दिसल्या असतील ज्यामध्ये #MondayMotivation या हॅशटॅगचा वापर करण्याक येतो. ..

सर्व द्रव्यांमधला समान धागा कोणता ?

पृथ्वी, आप, तेज, वायू, आकाश, दिक्, काल, मन व आत्मा या सर्वांमध्ये काही साम्यस्थळे आहेत का? प्रशस्तपाद ऋषींनी काही म्हटलंय काही म्हटलंय का याविषयी?”..

चिह्न निमित्त – निमित्त चिह्न भाग - ६

ओंजळीत पुस्तक घेतलेला देवीचा वरचा डावा हात, प्रत्येक सजीवाच्या – विशेषकरून मानवाच्या संस्कारक्षम आणि संस्कारित चेतना अथवा चित्त संवेदनेचे प्रतिक आहे...

दादासाहेब फाळके आणि भारतीय चित्रपटसृष्टीची व्यावसायिक वाटचाल

विदेशातून ‘ऑफर’ असताना ती ‘ऑफर’ धुडकावून त्यांनी भारतामध्येच चित्रपट निर्मितीच्या व्यवसायाला सुरुवात केली. मे महिन्यात त्या घटनेला १०५ वर्षं होत आहेत आणि १०५ वर्षांमध्ये चित्रपट उद्योगाचे स्वरूप हे आंतरबाह्य बदलेले आपल्याला दिसते...

महिला क्रिकेटचा इतिहास

स्मृती मंधाना, जेनिमा रोड्रिक्स ह्या आता स्टार खेळाडू आहेत. त्यांना मीडियाद्वारे लोक ओळखायला लागले आहेत...

इमोशनल इंटेलिजन्स एक्सपर्ट

ही संस्था मानसिकदृष्ट्या लोकांना कणखर बनविण्याचे धडे देते. त्यांना निर्णय घेण्यास कार्यक्षम बनविते. ही इन्स्टिट्यूट उभारणारे इमोशनल इंटेलिजन्स एक्स्पर्ट आहेत विजय सोनावणे...

आपत्तीग्रस्त जग

उत्तर पॅसिफिक महासागरातल्या ‘हवाई’ बेटांवरच्या सुप्रसिद्ध किलाऊ ज्वालामुखीचा मोठा उद्रेक झाला. गेला आठवडाभर तिथे सुरू असलेल्या सततच्या ज्वालामुखीच्या उद्रेकांनी तिथल्या लोकांना सळो की पळो करून सोडले आहे. ..

गेली सांगून द्यानेसरी न् मानसा परास जनावरं बरी...

‘डब्ल्यू. डब्ल्यू. एफ.’ म्हणजे ‘वर्ल्ड वाईल्डलाईफ फाऊंडेशन’ या वन्यप्राणी संरक्षणाचे कार्य करणार्‍या संस्थेच्या संचालिका स्यू लिबरमन यांनीच अलीकडे अशी काही उदाहरणं सांगितली...

वॉलमार्टचे फ्लिपकार्ट...

फ्लिपकार्टची सूत्रे हाती आल्यामुळे वॉलमार्ट आणि अ‍ॅमेझॉन पुन्हा एकदा भारतीय रणभूमीवर एकमेकांच्या विरोधात उभे ठाकणार आहेत...

प्रतिभा आणि संघर्ष - एलिझाबेथ गिल्बर्ट

प्रतिभेच्या ह्याच सर्व प्रक्रियेचा आणि सर्वात महत्वाचं म्हणजे ह्या कलाकारांना येणाऱ्या नैराश्यावरच्या उपायांचा मागोवा एलिझाबेथने फार प्रवाहिपणे घेतला आहे. ..

चिह्न निमित्त – निमित्त चिह्न भाग ५

कमळाचे फूल आणि देवी सरस्वतीचे पद्मासन हा या संयुक्त प्रतिमेतील महत्वाचा दुवा. जसा मोर या भारतभूमीतला पक्षी तसेच कमळाचे फूल सुद्धा या भारतभूमीतलेच...

पदार्थाच्या अंतरंगाचा म्हणजे वर्गीकरण, विशेष व समवाय या अंगांचा परिचय

द्रव्य, गुण व कर्म यांना फक्त अनित्य द्रव्यांमध्येच आश्रय मिळतो. याचा दुसरा अर्थ हा की गटवारी, विशेष व समवाय ही अंगे नित्य व नित्य दोन्ही प्रकारच्या द्रव्यांना लागू पडतात...

अभ्यंगं आचरेत् नित्यम्

नित्य पालन करणार्‍या गोष्टी म्हणजेच ‘दिनचर्या’ होय. यातील एक नित्य उपक्रम म्हणजे अभ्यंग. त्याबद्दल आज अधिक जाणून घेऊया...

होमियोपॅथीबद्दलचे समज - गैरसमज - भाग - ५

होमियोपॅथीची औैषधे ही संथ गतीने काम करतात व आजार बरा होण्यास वेळ लागतो, असा एक मोठा समज समाजात गेली अनेक वर्षं रुढ आहे...

यहुदीविरोधी आयती?

कुराण करीमच्या ज्या आयतीमध्ये यहुदी, ख्रिस्ती आणि बेदीन नास्तिकांच्या हत्येची आज्ञा दिली आहे, त्यांना हटवले जावे...

रविंद्रनाथ टागोर नावाचा कॅलिडोस्कोप

शांतिनिकेतन मध्ये वेगवेगळे शैक्षणिक प्रयोग करून एक प्रभावी तंत्र प्रत्यक्षात आणणारे गुरुदेव, श्री निकेतन मध्ये कृषि क्षेत्रात ही विज्ञान आणि पारंपरिक शेती व्यवसाय यांची सांगड घालून आपल्या कृषिप्रधान देशात शेतकऱ्यांचे हाल कसे कमी होतील ह्या साठी अविश्रांत मेहनत घेत होते...

समान वेतनाचा तिढा...

केवळ भारतामध्येच नाही तर जगभरामध्ये नोकरीच्या ठिकाणी लिंगभेद आजच्या काळातही सुरूच आहे. ’कॉर्न फेरी जेंडर पे इंडेक्स’च्या अहवालातून यासंदर्भातील माहिती समोर आली आहे...

मुगाबे आणि झिम्बाब्वे क्रिकेट

एक द्वेषाने भरलेला, लहरी सत्ताधीश अशीच त्याची ख्याती होती. स्वतः च्या गोऱ्या लोकांच्या द्वेषापायी त्याने संपूर्ण झिम्बाब्वे क्रिकेटची वाताहत केली...

पाचाचे शस्त्रसामर्थ्य

एकेकाळी तुल्यबळ असलेल्या या दोन्ही देशांचा फक्त संरक्षणावरील खर्चच अन्य कित्येक देशांच्या संपूर्ण अर्थव्यवस्थेच्या बरोबरीचा असल्याचे त्यांच्या अंदाजपत्रकावरून लक्षात येते. ..

आर्मेनियातील अराजक

या देशात निर्माण झालेला संवैधानिक पेच, त्यावरून तापलेले राजकारण आणि एका नेत्याच्या पाठीशी ठामपणे उभी राहिलेली आर्मेनियन जनता...

अनाम कलाकार

श्रेय न घेता नामनिर्देश इत्यादींचा मागमूसदेखील मागे न ठेवण्याच्या संस्कारात महान परंपरांच्या कलाकारांच्या ओळखीला आपण मुकलो आहोत. ..

अरविंद गोखले जन्मशताब्दी उरणमध्ये उत्साहात साजरी

अरविंद गोखले जन्मशताब्दी उरणमध्ये उत्साहात साजरी..

‘कोब्रा २०१८’ आणि सहकार्य

लाओस, कंबोडिया, म्यानमार, व्हिएतनाम, जर्मनी, श्रीलंका हे देश या कवायतींचे निरीक्षण करतील. यावेळी भारत, पाकिस्तान, चीन आणि रशिया हे देश या कवायतीत सहभाग नोंदवतील...

चिह्न निमित्त – निमित्त चिह्न भाग ४

चिह्नार्थाचा सविस्तर विचार करण्याआधी आपण Allegory म्हणजे चिह्नार्थ आणि speaking otherwise म्हणजे दिसते त्यापेक्षा वेगळेच काही सुचवणे याची लिखित साहित्यातील संकल्पना समजून घेऊया. ..

जातक कथा

सुत्त पिटकात निकाय नावाचे पाच भाग आहेत. त्यातील खुद्दक निकायमध्ये १५ लहान ग्रंथ आहेत. त्यापैकी एक ग्रंथ आहे जातक कथा!..

‘बारानाजा’चं पुनरुज्जीवन करणारा शेतकरी कार्यकर्ता

भारतातील गावरान बियाणी जतन करण्यासाठी आणि पारंपरिक भारतीय शेतीचं पुनरूज्जीवन करण्यासाठी भारतात ज्या काही छोट्या-मोठ्या चळवळी सुरू आहेत, त्यामध्ये विजय जरधारींचं नाव अग्रक्रमाने घेतलं जातं...

द ऑल न्यू जीमेल

‘जीमेल’ ही सर्वात लोकप्रिय आणि सर्वाधिक वापरली गुगलची ई-मेल सेवा. बदलती वेळ आणि ग्राहकांच्या आवडीनिवडीप्रमाणे गुगलने गेल्या काही काळात अनेक बदल केले आहेत. ..

अरब मुसलमान, इराण आणि भाषेचा अभिमान

मुंबईतल्या आणखी एका शिक्षणसंस्थेने आपलं अस्सल हिंदू नाव सोडण्याचा घाट घातलेला आहे. दादरच्या शारदाश्रम विद्यामंदिर (सचिन तेंडुलकरची शाळा) या शाळेला पुढच्या काळात एस. व्ही. इंटरनॅशनल स्कूल या नावाने ओळखलं जाणार असल्याची बातमी आहे. ..

सहकार चळवळीच्या इतिहासातील सोनेरी पान : पद्मश्री डॉ.विठ्ठलराव विखे पाटील

स्वातंत्र्य चळवळीला त्यांनी पाठिंबा तर दिला पण अनेक भूमीगत कार्यकर्त्यांना हक्काचे घर म्हणजे विठ्ठलराव विखे पाटलांचे घर होते. ..

मॉम डॅड ट्रॅव्हल्स : भरपूर भटकंती करणारा आगळा वेगळा परिवार

फिरण्याची आवड कोणाला नसते ? रोजच्या कामाच्या धबडग्यातून, घाई गडबडीतून निवांत वेळ काढून कुठेतरी निसर्गरम्य ठिकाणी जायला आपल्या सगळ्यांनाच आवडतं. आपल्या या फिरण्याच्या, पर्यटनाच्या आवडीला 'प्रायोरिटी' देत आपण स्वत:साठी किंवा परिवारासाठी नेहमीच वेळ काढू शकतो, असे होत नाही. मात्र असेही काही लोक आहेत ज्यांना पर्यटनाची केवळ आवडच नाहीये तर त्यांना याचे वेड आहे. "पॅशन" म्हणतात ना तसेच. यापैकी एक आहे इशा रत्नपारखी. ..

कास्टिंग काऊच आणि बरंच काही..

कास्टिंग काऊच, सिनेसृष्टीत एक सर्रास वापरला जाणारा शब्द. सरोज खान यांच्या वक्तव्यामुळे या विषयावर चर्चा पुन्हा सुरु झाली. मात्र केवळ सिनेसृष्टीच नाही तर इतरही अनेक क्षेत्रांमध्ये हा प्रकार घडतोच त्या विषयी थोडंसं.....

नाणार - होणार की जाणार ?

भारतात कुठेही प्रकल्प होऊ घातला की त्याला विरोध करणे सुरू होते. ह्या विरोधामागे राजकीय कारणे असतात. नेत्यांना आपले त्या भागातील वर्चस्व जाणवून द्यायचे असते. ..

समितीची सावली

स्त्री शिक्षणाची सुरुवात महाराष्ट्रात अनेक समाजसुधारकांनी केली. आगरकर, महात्मा फुले, महर्षी कर्वे, सावित्रीबाई अशा अनेकांनी केलेल्या प्रयत्नांनी मुली शिकू लागल्या. महिलांच्या शिक्षणातील अडचणी काही कमी नव्हत्या. समाजाची पुरुषप्रधान मानसिकता, कमी वयात होणारी मुलींची लग्ने, शिक्षणाच्या अपुर्‍या सुविधा अशा अनेक अडचणींना तोंड देत हळूहळू मुली शिकू लागल्या. शिक्षणाच्या सोयी पोहोचल्या नव्हत्या असा तो काळ. ..

हँड ऑफ गॉड

'हँड ऑफ गॉड' ही मूळ संज्ञा लगतचं जे चित्रं आहे त्यातून आलीय. ही संकल्पना देवाने मानवाला केलेल्या चैतन्याशी संलग्न आहे. ..

सचिनाख्यान

शिवाजी महाराजांनी वयाच्या १६ व्या वर्षी रायरेश्वराच्या साक्षीने स्वरक्त सांडुन स्वराज्य निर्माण करण्याची शपथ घेतली होती त्या प्रकारे कुमार सचिन ने सियालकोटच्या रणांगणावर स्वरक्ताच्या साक्षिने प्रति केली "मी तेंडुलकर कुलोत्पन्न..रजनी रमेशपुत्र प्रतिज्ञा करतो जोवर स्वराज्य स्थापन करणार नाही तोवर युद्धातुन निवृत्त होणार नाही!"..

नाणार प्रकल्प : विकासाचे राजकारण का विरोधाचे राजकारण ?

नाणार प्रकल्प. महाराष्ट्रासाठी, कोकणाच्या विकासासाठी अत्यंत महत्वाचा असा हा प्रकल्प. मात्र याला शिवसेना आणि स्थानिक नागरिकांचा भरपूर विरोध. एकूणच नाणार प्रकल्प काय आहे? त्यामागचे राजकारण काय आहे याविषयी थोडक्यात.. ..

होमियोपॅथीबद्दलचे समज-गैरसमज - भाग-४

आपण ‘होमियोपॅथी’ या वैद्यकशास्त्राबद्दल सर्वसामान्य लोकांच्या मनात जे गैरसमज असतात किंवा काही शंका असतात, अशा शंकांचे व गैरसमजांचे निरसन गेल्या काही लेखांमध्ये करत आहोत, आजच्या भागातही आपण अशाच काही शंका व गैरसमज बघणार आहोत...

कर्तव्यपराङ्‌मुख देशातला कर्तव्यदक्ष नागरिक...

बलाढ्य अमेरिकन सॉफ्टवेअर कंपनी ‘ब्लूमबर्ग’चे मालक; ५० अब्ज डॉलरच्या मालमत्तेसह जगातली दहावी सर्वात श्रीमंत व्यक्ती असणारे अमेरिकन उद्योगपती, इंजिनिअर, लेखक, न्यूयॉर्कचे माजी महापौर मायकेल ब्लूमबर्ग यांनी अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांना अप्रत्यक्षपणे एक चपराक लगावली आहे. ..

पदार्थात तेज द्रव्यामुळे होणारे भौतिक बदल व उष्णता क्षयमान

“विक्रमा हे क्षयमान कुठे कमी कुठे जास्त असं असतं का? म्हणजे तापमान कमी झालं तर उष्णता क्षयमान कमी व वाढलं तर जास्त असं होतं ते का?”..

चिह्न निमित्त - सरस्वती

विशेषकरून चित्र, शिल्प आणि मूर्तींमध्ये अंकित केलेल्या चिह्नांचा अभ्यास या पद्धतीने केला जातो. देवी सरस्वतीच्या अशा संयुक्त प्रतिमेचा या संदर्भासाठी आपण प्रथम विचार करूया...

तुमच्यातली माझ्यातलीच एक "तोत्तोचान"

तोत्तोचान आपल्यातलीच वाटते कारण ती निरागस आहे, अल्लड आहे, तिच्यात खरेपणा आहे, तिच्यात मेहनत आहे, तिच्यात नवीन काहीतरी शिकण्याची इच्छा आहे, तिच्यात बालपण आहे, तिच्यात आपण स्वत:ला शोधू शकतो, बघू शकतो. तिच्यात आपल्याला स्वत:चं प्रतिबिंब दिसतं. ..

वाचाल तर वाचाल....

२३ एप्रिल १९९५ पासून हा दिवस जागतिक ग्रंथ दिवस म्हणजेच वर्ल्ड बुक डे म्हणून साजरा केला जातो. का बरं ? आजचं का साजरा करतो आपण हा दिवस ? ..

अमेरिका आणि कोरिया संवाद

कोरियाच्या समुद्री भागात हे निःशस्त्रीकरण व्हावे यासाठी अमेरिका प्रयत्नशील आहे. ट्रम्प यांचे म्हणणे असे की, या बैठकीत कुठलाच निष्कर्ष निघाला नाही तर ते सन्मानपूर्वक या बैठकीतून निघून जातील. ..

उन्हाळ्याची सुट्टी अजूनही होते का मामाच्या गावी ?

मोबाईल गरजेची वस्तु असताना संपूर्ण सुट्टी त्याच्या गेम्स मध्ये जाणं हे लहानपणीच्या सुट्टीला बघता खूप भितीदायक वाटतं. तंत्रज्ञानानं आपल्याला खूप काही दिलं. मात्र ही उन्हाळ्याची सुट्टी हिरावून घेतली ते मात्र खरं... ..

दो गज जमीन के नीचे...

मेक्सिको आणि अमेरिका यांच्या सीमेखालून आरपार निघणारं एक भुयार सापडलंय. जमिनीच्या पृष्ठभागाखाली नऊ फूट खोलीवर असलेलं हे भुयार, पाच फूट उंच, पाच फूट रूंद आणि दोन हजार चारशे फूट लांब अशा मापाचं आहे. ..