विविध

युक्रेनचा राष्ट्र‘नायक’

४१ वर्षीय विनोदवीर वलोडिमिर जेलेंस्की लवकरच युक्रेनच्या राष्ट्राध्यक्षपदाची शपथ घेतील. होय, एका ‘कॉमेडियन’च्या हाती आता युक्रेनच्या ‘पॉलिटिकल’ चाव्या असतील, म्हणूनच तो सर्वार्थाने ठरला आहे युक्रेनचा नायक, युक्रेनचा महानायक...

सुप्रजा भाग-९

पहिल्या तीन महिन्यांत गर्भाच्या अवयव निर्मितीवर अधिक भर असतो. विविध अवयव गर्भाच्या शरीरात तयार होत असतात. दुसऱ्या तीन महिन्यांमध्ये अवयवांची निर्मिती पूर्ततेस येते. पहिल्या तीन महिन्यांमध्ये गर्भिणी असल्याचे प्रतीत होत नाही. पण, पाचव्या महिन्यापासून वाढलेला आकार नीट समजतो. चौथ्या ते सहाव्या महिन्यापर्यंत गर्भाशयाची वाढ ओटीपोटात अधिक होते. गर्भाची आकृती खूप वाढत नाही. पण, विविध अवयव जे आधी धूसर असतील ते आता सुस्पष्ट होऊ लागतात...

आता श्रीलंकेतही जिहाद?

रविवारी चर्चला ज्यांनी लक्ष्य केले, ते ‘इसिस’, ‘अल कायदा’ किंवा ‘नॅशनल तौहिद जमात’ यांपैकी कोणी असू शकते. अथवा तिघांच्या हातमिळवणीतूनही हा प्रकार घडलेला असू शकतो. कारण, रविवारी ख्रिस्त्यांचा ‘ईस्टर संडे’ होता आणि इस्लाम व ख्रिस्त्यांचे वैर शेकडो वर्षांपासूनचे आहे...

आता श्रीलंकेतही जिहाद?

रविवारी चर्चला ज्यांनी लक्ष्य केले, ते ‘इसिस’, ‘अल कायदा’ किंवा ‘नॅशनल तौहिद जमात’ यांपैकी कोणी असू शकते. अथवा तिघांच्या हातमिळवणीतूनही हा प्रकार घडलेला असू शकतो. कारण, रविवारी ख्रिस्त्यांचा ‘ईस्टर संडे’ होता आणि इस्लाम व ख्रिस्त्यांचे वैर शेकडो वर्षांपासूनचे आहे...

उष्णतेचा त्रास आणि सनबर्नवरील प्रथमोपचार

अधिक काळ घराबाहेर राहिल्यामुळे हिट एक्झॉर्शन आणि सनबर्नचा त्रास होऊ शकतो. म्हणूनच या दोन्ही संदर्भात प्रथमोपचाराची माहिती करुन घेणे आवश्यक आहे...

होमियोपॅथीक तपासणी केस टेकिंग भाग-१६

रुग्णाची बोलण्याची पद्धत व वागण्याची पद्धतही रुग्णाची स्वत:ची असते. त्याच्या चैतन्यशक्तीची असते. हीच पद्धत मग रुग्णाची शारीरिक व मानसिक स्थिती जाणून घेण्यासाठी फार महत्त्वाची ठरते...

कलिंगची पुनरावृत्ती

भगवान महावीर यांची जयंती नुकतीच साजरी झाली. त्याच वेळी अमेरिकास्थित टॅमी हर्बेस्टर या महिलेने जैन धर्माची दीक्षा स्वीकारत जैन साध्वी म्हणून आपले कार्य सुरू केले आहे. त्या जैन साध्वी होणाऱ्या अमेरिकेतील पहिल्या महिला ठरल्या आहेत...

माओवाद्यांचा वाढता हिंसाचार

देशातील प्रत्येक गाव माओवादापासून मुक्त व्हावे, असा संकल्प करण्याची आज आवश्यकता आहे. माओवादाविरुद्धची लढाई ही अशी अनेक आघाड्यांवर आणि दीर्घकाळ लढावी लागणार आहे. तशी दृष्टी आणि क्षमता राजकीय नेतेमंडळींनी दाखविली, तरच ‘बुलेट’च्या विरोधात ‘बॅलट’ प्रभावी ठरेल. असे सगळे राजकीय पक्ष आणि नेते जे माओवाद्यांच्या विरुद्ध लढण्यास तयार नाही, यांना जनतेने मतदान न करून धडा शिकवायला हवा...

पुन्हा एकदा संघ आणि गांधीजी

ग्रामविकास, सेंद्रिय शेती, गोसंवर्धन, सामाजिक समरसता, मातृभाषेत शिक्षण आणि स्वदेशी अर्थव्यवस्था तसेच जीवनशैली या महात्मा गांधीजींच्या प्रिय व आग्रहाच्या क्षेत्रात संघ स्वयंसेवक मन:पूर्वक सक्रिय आहेत. हे वर्ष महात्मा गांधीजींच्या १५०व्या जयंतीचे आहे. त्यांच्या पवित्र स्मृतीला विनम्र आदरांजली.....

गाईच्या हृदयाच्या झडपांनी धावणारा मॅरेथॉन प्रशिक्षक

वयाच्या ५३व्या वर्षी ५७ मॅरेथॉन स्पर्धा पूर्ण केलेल्या शिकागोच्या मार्क बसियाकचे वैशिष्ट्य म्हणजे वयाच्या ४०व्या वर्षी त्याचे हृदय निकामी झाले. त्यानंतर शस्त्रक्रियेच्या माध्यमातून त्याच्या हृदयात गाईच्या हृदयाच्या झडपा बसविण्यात आल्या. त्यामुळे त्याच्या हृदयाची क्षमता वाढली. आज तो दररोज दहा किमी पळतो. शिवाय त्याला रक्तदानाचीही आवड आहे. त्याने आजपर्यंत सहा गॅलन म्हणजे २० लीटर रक्तदान केले आहे. वैद्यकशास्त्रात येणारा काळ हा ‘स्टेम सेल’ संशोधनाचा आहे. त्यादृष्टीने वरील घटना महत्त्वाची ठरणार आहे...

रंगांच्या दुनियेतील चिह्न आणि चिह्नसंकेत

भारतीय ध्वजातील सगळ्यात वरचा आणि पहिला रंग भगवा, नारिंगी किंवा केशरी. याला इंग्रजीमध्ये ‘ऑरेंज’ आणि ‘सॅफ्रॉन’ अशी दोन संबोधने आहेत. प्राचीन भारतीय धर्म संस्कृती, भारतीय समाजजीवन, भारतीय राजकारण, भारतीय परिधान आणि रसना या सर्व संदर्भात अत्यंत महत्त्वाचा रंग. पुरुषांचा फेटा-कुर्ता-धोतर-उपरणे आणि स्त्रियांच्या साड्या आणि अन्य परिधाने अशा सर्व ठिकाणी स्वीकृत असा हा रंग. निवडणुकीच्या आजच्या काळात सर्वात जास्त लोकप्रिय आणि त्याचवेळी अप्रिय असा हा केशरी रंग...

सीमोल्लंघन करणारी वैद्यकीय सेवा

आरोग्य समस्येशी झगडत असणार्‍या कोणत्याही रुग्णाची शुश्रूषा करणे, हेच एका वैद्यकीय व्यावसायिकाचे कार्य असते आणि त्याने ते करावे, अशी अपेक्षा समाजाची असते. राष्ट्रसीमेचे सीमोल्लंघन करत आपले वैद्यकीय कर्तव्य बजावणारे आणि माणुसकी जोपासणारे डॉक्टर म्हणून नाशिक येथील डॉ. भरत केळकर यांचे कार्य काहीसे वेगळे पण वैद्यकीय व्यवसायातील अनेकांना मार्गदर्शक ठरावे असे आहे. १९८४ साली डॉ. भरत केळकर यांनी नाशिक येथे अस्थिरोगतज्ज्ञ म्हणून आपल्या वैद्यकीय व्यवसायास सुरुवात केली. मानवता जपणे आणि सचोटीने रुग्णाची शुश्रूषा ..

जाता-येता...

‘बदलणे’ या प्रक्रियेतून सगळेजणच जातात. या प्रत्येक बदलात आपण बर्‍याच गोष्टी शिकत असतो. बदलती माणसे, बदलते देश, बदलते वारे या सगळ्या प्रवासात माणसांना एक वेगळीच दृष्टी प्राप्त होते. हाच बदल आमूलाग्र आहे. ‘विंचवाचे बिर्‍हाड पाठीवर’ या उक्तीसारखे सतत घर बदलण्याचा योग नशिबी आला. कारण, माझे वडील साखर कारखान्यात नोकरीला होते. त्यामुळे सतत घर बदलावे लागत असे. टेम्पोतून घरातील सामानाची ने-आण करत असल्यामुळे ‘टेम्पो’ हा या प्रक्रियेतील महत्त्वाचा भाग बनला. टेम्पोवरील रंगीबेरंगी भडक रंगसंगती, त्यावरील वेगवेगळी ..

इस्लामिक देशांमधील आजची स्त्री

१९९६ ते २००१ या काळात तालिबान्यांमुळे अफगाण स्त्रियांसाठी जगणे म्हणजे दुसरे नरकच झाले. शोषित, वंचित, पीडितांच्या सीमा ओलांडून गुलामांपेक्षाही भयंकर जीणे या स्त्रियांच्या नशिबी आले...

पख्तुनीस्तान मांगे ‘आझादी’

शक्तिशाली पंजाबी मुस्लिमांकडून सैन्यशक्ती, प्रशासकीय ताकद आणि लोकशाही दंभाच्या बळावर नियंत्रित केल्या जाणार्‍या पाकिस्तानातून नेहमीच आझादीचे नारे ऐकायला मिळतात. तुकड्यातुकड्यांत- छिन्नविछिन्न होऊन विखुरण्याच्या दिशेने वेगाने वाटचाल करणार्‍या पाकिस्तानच्या प्रेमाचे गोडवे गाणारे भारतातही आहेतच, त्यांनी ही स्थिती पाहावी आणि भारताशी एकनिष्ठ राहावे. तेच त्यांच्या हिताचे ठरेल...

निर्भिड पत्रकारितेचा सन्मान

जगभरात माध्यमांवर असे अनेक भ्याड हल्ले झाले. पण, असा क्रूर हल्ला यापूर्वी माध्यमांनी, जगानेही कधी पाहिला नव्हता आणि परवा याच वृत्तपत्राला वृत्तांकन आणि पत्रकारांनी दाखवलेल्या धाडसासाठी अमेरिकेच्या प्रतिष्ठित ‘पुलित्झर’ पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले...

समाजवृद्धीतून जोपासली कर्तव्यभावना

धकाधकीच्या आयुष्यात समाजसेवेचे व्रत अखंडपणे जोपासणार्‍या डोंबिवलीतील ‘मराठा हितवर्धक मंडळा’ला नुकतीच ५३ वर्षे पूर्ण झाली आहेत. सांस्कृतिक वैभवतेचा वारसा जपणार्‍या डोंबिवलीत मराठा बांधवांनी या मंडळाची स्थापना केली. या संस्थेची आजवरची वाटचालही गौरवशाली ठरली आहे...

समाजाचं करू उत्थान!

एखादी संस्था उभी राहते ती केवळ लोकांच्या सहकार्यानेच. लोक, समाज हा त्याच्या मूलस्थानी असतो. समाज आपल्याला घडवतो, तेव्हा आपण त्या समाजाचे कोणत्या ना कोणत्या प्रकारे देणं लागतो. समाजाचे ऋण कोणत्याही प्रकारे फेडण्याचा प्रयत्न करणं आणि ते फेडणं महत्त्वाचं असतं. कोकणातील सिंधुदुर्ग जिल्ह्यामध्ये असणार्‍या आंबोली या लहान गावात एका तरुणाने वयाच्या २५ व्या वर्षी स्वत: व्यवसाय निर्माण केला व त्यातून संपूर्ण सिंधुदुर्ग व रत्नागिरी जिल्ह्यातील अनेक मागास, खेड्यातील लोकांना रोजगार मिळवून दिला. ‘आंबोली टुरिझम’ ..

सुहास्य तुझे मनास मोही...

असगर गोंडवी यांचा हा शेर, कोणाला माहिती असेल, कोणाला नसेलही... पण, असगर गोंडवी यांनी ज्या अंदाजात हा शेर कागदावर उतरवला, म्हणजे ‘हसले असे कोणी की, कळ्यांत प्राण फुंकले... ओठ हलले असे की, वनी सुमन बहरले...’ काहीसा असाच अर्थ होतो.....

जशी मनं, तशी घरं...

खरंच कळेल का कधी लोकांना की, घर कधी ५० हजारांचे नसते किंवा कोट्यवधींचे नसते, ते असते माणसांच्या मनातले घर, तिथे राहणार्‍या माणसांचे घर, थकलेल्या, भागलेल्या मनाला विश्राम देणारे घर, आकाशात भरारी घेऊ पाहणार्‍या मनाला पंख देणारे घर...

आता ‘सुदान स्प्रिंग’

‘अरब स्प्रिंग’च्या पावलावर पाऊल टाकत उत्तर-पूर्व आफ्रिकेतील सुदान देशातही अशीच एक क्रांती होऊ घातली आहे. या जनक्रांतीची आता ‘सुदान स्प्रिंग’ म्हणूनच जागतिक स्तरावर दखल घेतली जात असून सुदानसाठी वर्तमानकाळ हा सामाजिक आणि राजकीयदृष्ट्या अत्यंत संवेदनशील म्हणावा लागेल...

क्षयरोगाचे समाजशास्त्र भाग १

क्षयरोग अतिप्राचीन आजार असून मानवाला इ. स. ५००० वर्षांपूर्वीच्या वैदिक युगातही त्याचे अस्तित्व ज्ञात होते. ‘क्षय’ म्हणजे ‘झीज’ होणे. क्षयरोगात शरीराची हळूहळू झीज होऊन अखेर शरीर अस्थिपंजर बनते. परिणामी, रुग्ण दगावतो. ‘मायक्रो बॅक्टेरियम ट्युबरक्युलोसिस’ जीवाणूंच्या संसर्गामुळे उद्भवणारा हा आजार सुरुवातीला फुप्फुसांना होतो. यालाच ‘फुप्फुसाचा क्षयरोग’ म्हणतात...

खाण्याशी संबंधित मनोविकार आणि त्यांचा किडन्यांवर होणारा परिणाम!

खाण्याशी संबंधित मनोविकार हे जीवनशैलीशी निगडित असतात असे बरेचदा गृहीत धरले जाते. मात्र, हे गंभीर, प्राणघातक आजार असून त्यातून टोकाची निराशा निर्माण होऊन त्याचा व्यक्तीच्या एकूणच तब्येतीवर विपरित परिणाम होऊ शकतो. ..

होमियोपॅथीक तपासणी - केस टेकिंग भाग - १५

होमियोपॅथी तज्ज्ञाचा मुख्य उद्देश हा रुग्णाच्या आजाराचा मुख्य व केंद्रीय अडथळा म्हणजेच आजाराचे मूळ शोधणे हा असतो. रुग्ण सांगत असलेल्या अनेक तक्रारींमधून व भरपूर लक्षणांमधून केंद्रीय अडथळा शोधून काढणे ही खरोखरच एक कला आहे...

विचार करणे आवश्यक

ज्या देशात महिला लोकप्रतिनिधींची संख्या जास्त आहे. त्या देशातील महिला या गृहकृत्यदक्ष नाहीत किंवा त्यांना काही समस्या नाहीत असा त्याचा अर्थ होत नाही. तर, तेथील समाजमन आणि पुरुष मन यांनी महिलांना मोकळीक दिली आहे...

लोकशाही बळकटीकरणासाठी मतदान हीच बाबासाहेबांना श्रद्धांजली

मतदारांनो, कुठल्याही आमिषाला बळी पडू नका. आपल्या मताची किंमत करू नका. हा मतदानाचा मौल्यवान हक्क प्रत्येक मतदाराने राष्ट्रीय कर्तव्य म्हणून बजवून आपली भारतीय लोकशाही अधिकाधिक मजबूत करावी, म्हणजे हीच खरी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांना आदरांजली ठरेल...

जा जरा पूर्वेकडे...

पंतप्रधान मोदींच्या नेतृत्वाखाली आज पूर्वोत्तर राज्यं संपर्कतारुपी नौकेत स्वार झाली आहेत खरी. मात्र, ही नौका पैलतीरी लावण्यासाठी दुर्दम्य इच्छाशक्ती, चिकाटी, मेहनत आणि प्रचंड संसाधनांची गरज आहे. येथे आपल्याला राजकीय औदासिन्य, प्रशासनिक अडखळे, खडतर भौगोलिक परिस्थिती आणि आर्थिक चणचण अशा चार आघाड्यांवर लढावं लागणार आहे. वाहतूक, व्यापार, पर्यटन आणि डिजिटल संपर्कता या सर्वाचं अंतिम ध्येय मानवी मनांमध्ये संपर्कता प्रस्थापित करणं हेच आहे आणि ते साध्य होईपर्यंत हे अभियान पूर्णत्वाला आलं असं म्हणता येणार नाही! ..

सामाजिक न्याय आणि डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर

कोट्यवधींना ‘माणूस’ म्हणून जीवन देणाऱ्या डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांची आज जयंती. त्या अनुषंगाने ‘सामाजिक न्याया’ची संकल्पना पाहूया. आज समाजामध्ये विविध घटना, कायदे पारित होताना पाहतो. त्यामध्ये शोषित, वंचित समाज, दुर्बल समाजघटक, ज्यांना दिव्यांग म्हटले जाते ते शारीरिक अपंगत्व असलेले, किंवा मानसिक शिथिलता असलेले, तृतीय पंथीय तसेच महिला या साऱ्यांच्या हिताची चिंता जर कोणी केली असेल, तर ती डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचे नुसते विचारच नव्हे, तर ‘जगणे’ आणि ‘सामाजिक न्याय’ या दोन गोष्टी ..

रंगांच्या दुनियेतील चिह्न आणि चिह्नसंकेत ...!!

आपली रंगांच्या दुनियेतली भ्रमंती काही आठवडे सुरूच राहणार आहे. आता वसंत ऋतूची रंगीत तालीम झाली आहे आणि त्याचीही रंगांची उधळण थक्क करणारी असेल. आता गावागावात आणि शहराशहरात, सगळी पाने झडून फुलांनी फुललेला लाल आणि पांढरा पांगारा, रंगीत पक्षांना आकर्षित करतो आहे. मे महिन्याच्या अखेरीस पावसाच्या प्रतीक्षेत गुलमोहर, लाल-गुलाबीपासून शेंदरी रंगांच्या छटांनी समृद्ध होईल. पावसाच्या पहिल्या सरींनी मृद्गंधासह झाडांवरील हिरव्या रंगांच्या प्रत्येक पानावर अगणित छटांचे अनोखे प्रदर्शन भरेल...

आशयगर्भ कलाकृतींचे प्रदर्शन

कुठलीही कलाकृती निर्माण होताना काही पद्धती वा पायर्‍यांचा अवलंब करावा लागतो. ही प्रत्येक पायरी ही त्या कलाकृतीची सौंदर्याभिरुची वाढवित असते. या सर्व पायर्‍या जर चपखलपणे बसवता आल्या किंवा जपता आल्यास ती कलाकृती रसिकमान्य ठरते. मग ती कलाकृतीही एखादे पेन्टिंग असो, एखादे त्रीमित शिल्प असो की साधं रेखांकन असो... सातत्य, नियमितपणा, रंगाकारांचे संकल्पन आणि आकर्षक रचना या वर त्या कलाकृतीबाबतची स्मृतिप्रवणता अवलंबून असते...

कोकणच्या समुद्र किनार्‍याला साथ गोदेची !

कोकण हा प्रदेश महाराष्ट्र व गोवा या दोन राज्यात येतो. कोकणची भूमी निसर्ग सौंदर्याने नटलेली आहे. माडांच्या बागा, आंबे, सुपारी, केळीच्या बागा, फणस, काजू, कोकमाची झाडे आणि डोंगरउतारावर केलेली भातशेती..... ..

‘पद्मश्री’च्या निमित्ताने

‘लोककला’ म्हणजे काय हे न कळण्याच्या वयात मी मधुबनी चित्रशैलीतील चित्र पाहिल्याचं आठवतं. १९७०च्या दशकात प्रसिद्ध असलेल्या ‘धर्मयुग’ साप्ताहिकात मधुबनी शैलीतील चित्र व लेख आल्याचं आठवतं. घरात वडिलांना चित्रकलेची आवड व ते चांगली चित्रं काढत असल्याने दिनानाथ दलाल व रघुवीर मुळगावकर यांनी मासिकांच्या मुखपृष्ठांवर काढलेल्या चित्रांचा बराच मोठा संग्रह घरी होता. बाकी ही आजूबाजूला मी जी चित्रं पाहत होते त्यापेक्षा हे मधुबनी शैलीतील चित्र खूप वेगळं तरीही छान आणि परिणामकारक असलेलं मला आजही स्वच्छ आठवते...

भारतीय उद्योगातला 'स्पार्क' - 'इंडोस्पार्क'

संदीप इंगळे यांनी काळाची पावलं ओळखून एका वेगळ्या उद्योगात हात घातला. काँक्रिट कटिंगचा. या व्यवसायात मनुष्यबळ महत्त्वाचे असते. यासाठी इंगळेंनी संघबांधणी केली. बेल्लारी येथील एका प्रकल्पामध्ये २५० टन काँक्रिट अवघ्या ३६ तासांत कापण्याचे आव्हानात्मक काम कंपनीने आत्मविश्वासाने पार पाडले. मुंबईच्या समुद्रात दीड मीटर खोल उतरून मुंबई पोर्ट ट्रस्टच्या समुद्राखालील बीम कटींग, कोयना धरणात पाणबुड्यांच्या साहाय्याने भोक पाडून वॉटरगेट बसविण्याचे आव्हानात्मक काम, ओडिशाच्या आयआयटी फॅक्टरीमधलं काम बंद न करता केलेलं ..

करकचाट्यात ‘गाफा’

इंटरनेटच्या शोधानंतर जगभरात एक नवीनच युग अवतरल्याचे गेल्या दोन दशकांत पाहायला मिळाले. मानवी आयुष्यात आमूलाग्र बदल झाला आणि इंटरनेटच्या शोधापूर्वी ज्या गोष्टी मॅन्युअली कराव्या लागत, त्या ऑनलाईन करता येणे शक्य झाले. कोणत्याही वस्तूच्या खरेदीसाठी प्रत्यक्ष दुकानात जाणे गरजेचेच होते. मित्र-मैत्रिणीदेखील प्रत्यक्ष आयुष्यात भेटी-गाठी घेतल्या तरच होत असत. परंतु, इंटरनेटने या सगळ्यालाच मोडीत काढले...

चीनचा छुपा वसाहतवाद

चीन ‘बेल्ट रोड’च्या नावाखाली पाकिस्तान, श्रीलंकेसारख्या देशांचा याच ‘बेल्ट’ने गळा आवळून आधुनिक वसाहतवादाचा हा छुपा खेळ खेळताना दिसतो...

कौशल्याधारित प्रशिक्षण देणारे ‘बेजॉन देसाई फाऊंडेशन’

सशक्त भारत निर्माणासाठी कौशल्याधारित शिक्षण व प्रशिक्षण याची शालेय स्तरावर गरज असल्याने हे कार्य केले जात आहे. शाळाबाह्य मुले बेरोजगार होऊ नयेत आणि भारताची सक्षम असणारी शक्ती ही बेरोजगारीच्या विळख्यात सापडून ती लोप पाऊ नये यासाठी फाऊंडेशनद्वारे या कार्याची संकल्पना राबविली जात आहे...

अमेरिका-इराण संघर्षाला नवे वळण

जगाने महायुद्धे तसेच शीतयुद्धे अनुभवली आहेत. त्यामध्ये अमेरिका आणि इराणचा संघर्ष हा कोणत्या वळणावर जगाला नेईल, हा चिंतेचा विषय आहे...

घर पाहावे बांधून

छोटीशी रोपटी लावली व कौतुकाने त्याकडे पाहिले, हातांनी बनविलेल्या वस्तू लावल्या म्हणजे खूप पैशांची उधळण करायची गरज नाही. पण घर सजवताना जीवंतपणा टिकवायचा, माणुसकी जोपासायची, माया-ममता उधळायची यातच तर घराचे घरपण आणि राहणाऱ्यांचे शहाणपण...

होमियोपॅथीक तपासणी केस टेकिंग भाग-१४

डॉ. हॅनेमान यांनी 'ऑरगॅनॉन ऑफ मेडिसीन' या ग्रंथातील समास क्र. ८३ मध्ये सांगून ठेवले आहे की, हॉमियोपॅथीक तपासणीच्या वेळी हॉमियोपॅथीक चिकित्सकाने पूर्वग्रहदूषित असता कामा नये व आपली सर्व ज्ञानेंद्रिये सजग ठेवावीत...

सुरुवात लोकशाहीच्या नव्या युगाची

मालदीवमध्ये गेल्या काही काळात अस्थिरता निर्माण झाली होती. वृत्तपत्रे व वाहिन्यांवर बंदी, आणीबाणी, अशा परिस्थितीतून देश जात होता. आता शांतता प्रस्थापित व्हावी, यासाठी प्रयत्न करणार असल्याचे नाशीद यांनी जाहीर केले...

नवविचारांच्या नांदीचा सूर्योदय

आजवरच्या नेपाळच्या इतिहासात एव्हरेस्टवर चढाई केलेल्या चार हजार शेर्पांच्या वारसांत अद्याप कोणत्याही विधवा महिलेने एव्हरेस्ट सर करण्याचा किंवा वाटाड्या म्हणून आपले कार्य पार पाडण्याचा साधा प्रयत्नदेखील केलेला नाही..

निळ्या रंगाची न्यारी दुनिया

निळ्या रंगांच्या अनेक छटांच्या वापरामुळे विविध अर्थ आणि संदर्भ सूचित केले जातात अथवा अनेक संवेदनांसाठी वापरले जातात. अ‍ॅक्वा आणि अ‍ॅक्वामरीन ही छटा पाण्यासाठी, तर नेव्ही ही छटा सागरी सैनिकांसाठी, अझूर आणि सेरुलिअन या आकाशासाठी, कोबाल्ट ही छटा एका धातूसाठी, तर पर्शियन आणि इजिप्शियन या छटा प्राचीन संस्कृतींचा परिचय देतात...

भाषातज्ज्ञ डॉ. अविनाश बिनीवाले

मराठी, हिंदी, संस्कृत, सिंधी, गुजराती, बंगाली, आसामी या भारतीय भाषांबरोबरच इंग्रजी, जर्मन, रशियन, फ्रेंच या युरोपीय भाषांचे अभ्यासक असलेल्या अविनाश बिनिवाले यांच्याविषयी.....

वायुदलाची युद्धसज्जता

भारतीय वायुदलातील लढाऊ विमानांच्या संख्येने धोक्याची पातळी गाठली असून वायुदलात तातडीने नवी लढाऊ विमाने सामील केली नाहीत, तर भविष्यात चीन आणि पाकिस्तानकडून उद्भवणाऱ्या संकटाला तोंड देणे अवघड होईल. संरक्षणदलाच्या दृष्टिकोनातून संरक्षण उद्योग आणि निर्यात या बाबींकडे गांभीर्याने लक्ष दिले गेले पाहिजे...

ब्रुनेईच्या सुलतानाचा शरिया

सध्या ब्रुनेई चर्चेत आहे, तो तिथल्या सुलतानाने केलेल्या शरिया कायद्याच्या अतिरेकामुळे. शरिया कायदा काळानुरूप आहे की नाही ही गोष्ट अलहिदा. पण, या कायद्यानुसार ब्रुनेईचे जनजीवन चालले आहे...

‘मॅचमेकर’ तुंबा

टनसारख्या देशात राहणारी तुंबा गोंडल ही अशाच एका प्रकरणाची शिकार बनली आहे. ‘इसिस’च्या जाळ्यात अडकलेली तुंबा पश्चात्तापानंतर आता एका नव्या आयुष्याची भीक ब्रिटनकडे मागत आहे. ..

जगाच्या मानगुटीवर भुकेचा वेताळ

येमेन, डेमोक्रॅटिक रिपब्लिक ऑफ कांगो, अफगाणिस्तान, बांगलादेश, म्यानमार, सीरियासह आफ्रिका खंडामध्ये ही समस्या भीषण आहे. एकट्या आफ्रिका खंडात ७.२ कोटी लोक अन्नटंचाईने ग्रस्त..

चिनी फंडाचा पाकी पंगा

‘चीन-पाकिस्तान इकॉनॉमिक कॉरिडॉर’ अर्थात ‘सीपेक’ प्रकल्पासाठी चीनने दिलेला निधी इतर कामांसाठी पाकिस्तान सरकारने वापरल्याची माहिती समोर आली आहे...

होमियोपॅथीक तपासणी केस टेकिंग भाग-१३

काही लोक थंडीमध्येसुद्धा पंखा पूर्ण वेगावर ठेवतात व वातानुकूलित यंत्रसुद्धा वापरतात. कारण, त्यांना अजिबात थंडी लागत नाही. या उलट काही लोक भर उन्हाळ्यातही जाडे पांघरूण, गोधडी किंवा ब्लँकेट घेऊन झोपतात व त्यांना पंखासुद्धा सहन होत नाही...

लहान मुलांमधील हृदयविकार आणि निदान

१०० पैकी एका मुलाला हृदयविकार असतो. मात्र, प्रौढांमध्ये होणाऱ्या हृदयविकारांहून हे आजार वेगळे असतात. बाळ आईच्या पोटात असताना त्याचे हृदय सामान्य पद्धतीने विकसित न झाल्यामुळे हे विकार उद्भवतात. मुलांमधील हृदयविकाराचे निदान लवकरात लवकर होणे महत्त्वाचे आहे. हृदयातील निदान न झालेला दोष वाढू शकतो आणि काही महिन्यात किंवा वर्षात त्यावर शस्त्रक्रिया करणे शक्य होत नाही. दोष कोणत्या प्रकारचा आहे यावर हे अवलंबून असते. त्याचप्रमाणे हा दोष सुधारला गेला नाही, तर मुलाची वाढ अनेक मार्गांनी खुंटते...

पण मन मानत नाही...

जगातील प्रत्येक व्यक्तीची एक स्वत:ची अशी ओळख असते. म्हणूनच ‘मै ऐसा क्यु हूं?’ हा प्रश्न आपल्या सगळ्यांना वेळोवेळी पडतो. इतर लोकं ज्या गंभीर गोष्टी सहज झेलतात, ते आपल्याला का पेलत नाहीत, हा जटील प्रश्न मानसशास्त्राने खूप वेळा घुसळला आहे. पण, त्याचे अमूक उत्तर मिळालेले नाही आणि मिळणारही नाही...

एक लढवय्या राष्ट्रपती...

राष्ट्रपतिपदी आरुढ होण्याबरोबरच जुजाना यांचे नाव जगभरातील कोणत्याही देशाच्या पहिल्या महिला पंतप्रधान वा राष्ट्रपतींच्या यादीतही सामील झाले...

जयंती विशेष : डॉ. हेडगेवार यांच्या जीवनातील 'हे' दोन प्रसंग तुम्हाला प्रेरित करतील...

रा.स्व.संघाचे संस्थापक डॉ. केशव बळीराम हेडगेवार यांचा जन्म नागपूरमध्ये १ एप्रिल १८८९ रोजी झाला. पेशाने डॉक्टर असणारे हेडगेवार जन्मापासूनच राष्ट्रभक्तीच्या विचारांनी प्रेरित होते. रा.स्व.संघाचे स्वयंसेवक नाना पालकर यांनी त्यांच्या बालपणाबद्दलच्या काही अशा घटनांचा उल्लेख केला कि, ज्यामुळे त्यांच्या व्यक्तीमत्वाची ओळख होते. त्यांच्या जीवनातील ते दोन महत्वाचे प्रसंग पालकर यांच्या शब्दातून.....

मैत्री सागराशी...

'The Academic Advisors' या संस्थेतर्फे पुण्यात आणि अन्य काही भागांत 'सागरमित्र' हा शाळांमध्ये विद्यार्थ्यांकरवी प्लास्टिक संकलन करण्याचा एक स्तुत्य उपक्रम राबवला जातो आहे. मुलांचे सागराशी, म्हणजेच सध्याच्या प्लास्टिक प्रदूषणग्रस्त समुद्री परिसंस्थेशी भावनिक नातं जोडण्याचाही प्रयत्न यातून होतो आहे. त्या निमित्ताने उपक्रमाचे सहसंस्थापक विनोद बोधनकर यांची घेतलेली ही विशेष मुलाखत...

तापली धरणी, उसळला सागर

२०१५च्या पॅरिस करारानुसार सगळ्याच देशांच्या तापमानाची पातळी ही औद्योगिक युग सुरू होण्यापूर्वीच्या तापमानापेक्षाही २ अंश सेल्सिअसने कमी ठेवण्यावर एकमत झाले होते. प्रत्येक देशाने आपले हरितगृह वायूंचे उत्सर्जन कमी करण्याबरोबरच जीवाश्म इंधनाच्या वापरावरही मर्यादा आणण्याचे कबूल केले होते...

रंगांच्या दुनियेतील चिह्न आणि चिह्नसंकेत

मागील लेखात आपण ‘लाल’ या प्राथमिक रंगाचा परिचय आणि त्याचे विविध चिह्नसंकेतही जाणून घेतले. रंगांच्या दुनियेत लाल, पिवळा आणि निळा हे तीन मूलभूत आणि प्राथमिक रंग आहेत, याचाही उल्लेख केला होता. लाल रंगानंतर त्याच्या विरोधी गटातला रंग आहे हिरवा. हिरवा विरोधी गटात अशासाठी की लाल रंगाच्या अगदी विरुद्ध दृश्य संकेत, हा हिरवाच देत असतो...

कल्पना हेच भविष्याचे चलन : डॉ. सुरेश हावरे

“कल्पना हेच भविष्याचे चलन आहे. म्हणूनच, कल्पनेला 'कॅच' करता आलं पाहिजे. आपल्या प्रत्येकाच्या डोक्यात विविध कल्पना येतात आणि जातात. पण, त्या आपण 'कॅच' करत नाही. म्हणून आधी कल्पना पकडता आली पाहिजे,” असे बहुमूल्य विचार डॉ. सुरेश हावरे यांनी दै. 'मुंबई तरुण भारत'च्या नुकत्याच संपन्न झालेल्या 'मुक्त संवाद' कार्यक्रमातील मुलाखती दरम्यान बोलताना व्यक्त केले. ..

चहाच्या मळ्यातील सहकाराचा सुगंध

चहाचे मळे म्हटले की, आपसुकच डोळ्यासमोर पहिले चित्र उभे राहते ते पारंपरिक वेशभूषेत चहाची नाजूक पानं अगदी खुबीने खुडणाऱ्या आणि पाठीला टांगलेल्या टोपीत अलगद जमा करणाऱ्या आसामी महिलांचे...

शेवटी काय?

'रुजवात' या वर्षभरापूर्वी सुरु झालेल्या लेखमालिकेतील हा शेवटचा लेख. या माध्यमातून, विकासाच्या मानसशास्त्राविषयीचे माझे अनुभव, माझी विचारधारा मांडता आली. मानवी विकासाचा बहुअंगी परामर्श घेता आला. काही समाजविधायक विषयांना स्पर्श करता आला याचा मनापासून आनंद आहे...

सागरी सुरक्षेसाठी कामरी

नाशिक येथे सेंट्रल हिंदू मिलिटरी एज्युकेशन सोसायटीच्या अंतर्गत कान्होजी आंग्रे मेरीटाईम रीसर्च इन्स्टिट्यूटने (कामरी) जागतिक पटलावर सागरी क्षेत्रात मोठ्या प्रमाणात संशोधन करण्याचे ध्येय समोर ठेवले आहे. सागराची, सागर किनाऱ्याची सुरक्षा, सागरी व्यापारउदीम आदी बाबींवर सर्वंकष पद्धतीने संशोधन व जागृती करणे, हाच कामरीचा उद्देश आहे...

मोगलान रंगाकृती

लहानपणापासून आलेले कटु अनुभव म्हणूनच मोगलान श्रावस्ती यांच्या प्रत्येक पेंटिंगद्वारे व्यक्त होतात. मात्र, ते अनुभव नकारात्मक नसून बुद्धांच्या तत्त्वांचा अवलंब केल्यामुळे ते सकारात्मकतेतून अभिव्यक्त झालेले दिसतात...

चिनूक - बस नाम ही काफी है!

भारतीय वायुसेना फक्त लढाईत आणि सीमेवरच नव्हे, तर पूर-भूकंप अशा आपत्कालीन स्थितीतही कार्यरत असते. अशा मिशनमध्ये अचूक पद्धतीने लोकांना वाचवताना किंवा जीवनावश्यक सामग्री पोहोचवताना चिनूकचा वापर केला जाऊ शकतो...

पाकची ‘कौमी मिठाई’

पाकिस्तानची ‘कौमी मिठाई’ म्हणजे राष्ट्रीय गोडाचा पदार्थ कुठला असावा? पर्याय होते फक्त तीन. जिलेबी, बर्फी आणि गुलाबजाम. जेमतेम २२ कोटी लोकसंख्येच्या या देशात ट्विटरवर केवळ १५ हजार, १४७ पाकिस्तानींनी आपला कौल दिला तो गुलाबजामला..

दुतोंडी ड्रॅगनसाठी सापळा

संयुक्त राष्ट्रात मसूद अझहरला दहशतवादी ठरविण्यात खोडा घालणार्‍या चीनला अमेरिकेने दणका देत बुधवारी प्रतिबंधात्मक कारवाई करण्याचा प्रस्ताव ठेवला. फ्रान्सनेही याला संमती दर्शवल्याने आता पाकिस्तानसह चीनसमोर मोठा पेच निर्माण झाला आहे. मसूद अझहरला आंतरराष्ट्रीय दहशतवादी घोषित करण्यापासून वाचविण्याचा प्रयत्न करणार्‍या चीनसमोर आता अमेरिकेचे आव्हान निर्माण झाले आहे...

हा कोणता धर्म?

जगातही या ना त्या कारणाने इस्लाम धर्माभोवतीचे नव्हे, तर त्या शब्दाभोवतीचे वादळ सातत्याने उठते आहे. सध्या युरोपियन देशांमध्ये याबाबत मंथन होताना दिसते. ..

एक होतं ग्रंथालय...

१२० वर्षे जुनी असलेली व महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक जडणघडणीत मोलाची भूमिका निभावणाऱ्या मुंबई मराठी ग्रंथसंग्रहालयाला सध्या संकटांच्या मालिकेला सामोरे जावे लागत आहे. संस्थेच्या पदाधिकाऱ्यांवर आर्थिक गैरव्यवहार, भ्रष्टाचार,नियमबाह्य कारभार आदींचे रोज नव्याने गंभीर आरोप होत आहेत. एवढ्या मोठ्या आणि जुन्या संस्थेची ही दुरवस्था का झाली, यामागील नेमके गौडबंगाल काय, याचा दै. ‘मुंबई तरूण भारत’ने घेतलेला हा मागोवा.. ..

कार्यकारिणी आणि ‘साधारण सभे’च्या अधिकृततेवरही प्रश्नचिन्ह

१२० वर्षे जुने असलेल्या व महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक जडणघडणीत मोलाची भूमिका निभावणार्‍या मुंबई मराठी ग्रंथसंग्रहालयाला सध्या संकटांच्या मालिकेला सामोरे जावे लागत आहे. संस्थेच्या पदाधिकार्‍यांवर आर्थिक गैरव्यवहार, भ्रष्टाचार, नियमबाह्य कारभार आदींचे रोज नव्याने गंभीर आरोप होत आहेत. एवढ्या मोठ्या आणि जुन्या संस्थेची ही दुरवस्था का झाली, यामागील नेमके गौडबंगाल काय, याचा दै. ‘मुंबई तरुण भारत’ने घेतलेला हा मागोवा.....

कागदी सीमारेषांचीही चिनी चीड

जगाचे बाकी काहीही होवो, ते काहीही विचार करो, आपला विचार, आपला देश, आपली जमीन हेच सर्वोच्च असा हा आत्मकेंद्री विचार. अजूनही चीन त्याच पुरातन भूमी पादाक्रांत करण्याच्या मानसिकतेत अडकलेला दिसतो...

रुदनाची नि:शब्द भाषा

रूदन जसे दुसऱ्यांमध्ये आपुलकीची भावना निर्माण करतेच, तसे जी व्यक्ती रडत असते तिलाही रडल्यानंतर बरे वाटते. जे लोक अतीव अडचणीच्या काळात रडतात, त्यांना आपले मन मोकळे करता येते. किंबहुना, रडल्यानंतर आपले मन हलके झाले असे त्यांना आवर्जून वाटते. अर्थात, रडू आवरणाच्या व्यक्तींची भावना व्यक्त करण्याची क्षमता कमी असते असेही म्हणता येत नाही...

सुप्रजा भाग-८

नऊ महिन्यात गर्भाच्या होणाऱ्या एकूणच वाढीची माहिती आपण मागील लेखांतून जाणून घेतली. स्त्री शरीरात गर्भ वाढतेवेळी त्या स्त्रीच्या म्हणजेच, गर्भवतीच्याही शरीरात बदल घडत जातात. हे बदल केवळ शारीरिक नसून मानसिक आणि भावनिकही होत असतात. या सगळ्या बदलांबद्दल आजच्या लेखांत जाणून घेऊया...

ड्रॅगनला धक्क्याची गरज

चीनची अर्थव्यवस्था प्रामुख्याने निर्यातीवर अवलंबून आहे. प्रचंड अनुदानांच्या माध्यमातून चीनने जगभरातील बाजारपेठांवर आपली हुकूमत प्रस्थापित केली. चीनच्या या कृतीने मात्र जगातील अन्यत्रच्या उत्पादन क्षेत्राला मोठा तोटा झाला, ज्याचा प्रभाव भारतीय उद्योग-व्यवसायांवरही पडला...

होमियोपॅथीक तपासणी केस टेकिंग भाग-१२

अत्याधुनिक उपकरणे हल्ली जशी वरदान आहेत तशीच ती शापदेखील आहेत. मोबाईल, लॅपटॉप, संगणक यांच्या अतिवापरामुळे अतिप्रमाणात टीव्ही पाहण्यामुळे निद्रानाश होऊ शकतो...

मुंबई मराठी ग्रंथसंग्रहालयाची खरी घटना कोणती ? : भाग १

१२० वर्षे जुने असलेल्या व महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक जडणघडणीत मोलाची भूमिका निभावणार्‍या मुंबई मराठी ग्रंथसंग्रहालयाला सध्या संकटांच्या मालिकेला सामोरे जावे लागत आहे. संस्थेच्या पदाधिकार्‍यांवर आर्थिक गैरव्यवहार, भ्रष्टाचार, नियमबाह्य कारभार आदींचे रोज नव्याने गंभीर आरोप होत आहेत. एवढ्या मोठ्या आणि जुन्या संस्थेची ही दुरवस्था का झाली, यामागील नेमके गौडबंगाल काय, याचा दै. ‘मुंबई तरुण भारत’ने घेतलेला हा मागोवा... ..

रंगोत्सवात रंगत आणणारी रहाड संस्कृती

होळीनंतर पाच दिवसांनी येणारा रंगपंचमीचा सण नाशिकमध्ये मोठ्या उत्साहात साजरा करण्यात येतो. नाशिकमध्ये असलेल्या रहाड संस्कृतीमुळे या रंगांच्या सणाची रंगत अधिकच खुलत असते. त्यातच शनी चौक, दिल्ली दरवाजा, तांबट लेन व तिवंधा येथील रहाड हे तर नाशिकचे भूषण म्हणून प्रसिद्ध आहेत...

मित्रों...

खरेच इथले भय संपत नाही, इतक्या वर्षांची सत्तासम्राज्ञी अशी रूसून कमळावर बसली. तिला सांगितले, ये, हा पंजा बघ पण ती ऐकायला तयार नाही. ..

सबांग... चीनची चिंता

पुलवामा हल्ल्यानंतर पाकिस्तानच्या चारी बाजूने नाड्या आवळण्यात भारताला यश आले असले तरीही चीनच्या पाठिंब्यामुळे पाकिस्तानच्या कुरापती आणि पडद्यामागील राजकारण सुरूच आहे. डोकलाम प्रकरण, मसूद अझहरला दहशतवादी ठरविण्यात खोडा घालणार्‍या चीनला धडा शिकवण्यासाठी भारताने आता आणखी एक पाऊल उचलले आहे. इंडोनेशिया सरकारच्या मदतीने ‘सबांग’ या बंदराची निर्मिती करण्याचा प्रयत्न भारताने सुरू केला आहे. हिंदी महासागरातील ताकद वाढविण्यासाठी भारताने हे पाऊल उचलले आहे. बेल्ट अ‍ॅण्ड रोड इनिशिएटिव्ह (बीआरआय) या प्रकल्पाला आव्हान ..

आता चीनविरोधात हवे कठोर धोरण!

इतर मित्र देशांचा वापर करून चीनविरोधात नवी आघाडी उघडली पाहिजे. गरजेच्या वेळी चीन जसा पाकिस्तानच्या मदतीला धावून येतो तसेच दक्षिण पूर्व आशियातील देश म्हणजे व्हिएतनाम, इंडोनेशिया या देशांचा वापर चीनविरोधात आघाडी तयार करण्यासाठी केला पाहिजे...

जीवन त्यांना कळले हो...

पालकत्वाबद्दल 'भूमिका' हा शब्द वापरताना माझ्या मनात एक विचार आला. एकाच कलाकाराने वेगवेगळ्या नाटकांतून वा चित्रपटांतून वेगवेगळी पात्रे उभी करावीत, तसे मुलांच्या वाढत्या वयानुसार पालकांना वेगवेगळ्या भूमिकांमध्ये प्रवेश करावा लागतो...

गोंयच्या संस्कारांचा ‘मनोहर’ आविष्कार

पर्रिकर महान होतेच. पण, गोमंतकीयांना ते कधी तेवढे महान वाटले काय? कदाचित नाही. कारण, त्यांच्या लेखी ते त्यांच्यातीलच एक होते. ‘आपला माणूस’ वाटत होते. त्यांच्यासारखे वागणारे पर्रिकर गोव्यात तेच एकटे होते असे नाही. असे अनेक पर्रिकर आजही गोव्यात आहेत आणि त्याचे एकमेव कारण त्यांच्यावर गोमंतकीय लोकजीवनाचे नकळत झालेले संस्कार...

रंगांच्या दुनियेतील चिह्न आणि चिह्नसंकेत

आपण सारेच खरं म्हणजे रंगभरल्या रंगीत जगात वावरत असतो. रंगांच्या संदर्भातल्या पारंपरिक लोकश्रुती-लोकोक्ती, विशिष्ट रंगांच्या वापराचे हेतू, उद्देश, जगभरातील लोकजीवनातील रंगांचे विविध अर्थ, निसर्गनिर्मित रंग आणि आधुनिक विज्ञानाने झालेले रंगांविषयीचे संशोधन अशा बरसणाऱ्या रंगांच्या असंख्य शाखा व उपशाखा आपल्या समोर उलगडत जातात. यांचा चिह्नसंकेतांच्या माध्यमातून केला जाणारा अभ्यास तर फारच मनोरंजक आहे...

त्रिपुराच्या शेतीचे बदलते आयाम

त्रिपुराचा बहुतांशी भाग हा तसा डोंगराळ. अशा पर्वतीय भागामुळे शेतीतून उत्पादन घेणे हे तसे एक मोठे आव्हानच. पण, त्रिपुरातील ‘भारतीय कृषी अनुसंधान परिषदे’च्या माध्यमातून शेती, पशुपालन क्षेत्रातील नाविन्यपूर्ण संशोधनाने, त्रिपुराच्या शेतीला सुगीचे दिवस आले आहेत, असेच म्हणावे लागेल...

‘वाचकहिताय’ : ग्रंथ तुमच्या दारी

‘ग्रंथ तुमच्या दारी’ ही योजना नाशिक येथील कुसुमाग्रज प्रतिष्ठानच्या वतीने राबविण्यात येत आहे. वाचकांना घरापर्यंत पुस्तक उपलब्ध करून देण्यासाठी हा उपक्रम सुरू करण्यात आला...

‘स्नेहादर’ जपणारी वृक्षपेंटिंग्ज

झाडांच्या आकारांतील नैसर्गिक तसेच ऋतुचक्राप्रमाणे बदलणारे रंग तेव्हा प्रतिनिसर्ग निर्मितीच्या भावनेने चित्रकर्तीने चितारण्याचा प्रयत्न केला तेव्हा त्या वृक्षराजींनाच आनंद झालेला असेल. झाडांचे अन्कट आकार आणि रंगांतील निसर्गानुसारी लेपन हे स्नेहल यांच्या रंगचित्रांचं वैशिष्ट्य ठरावं...

निवेशाचा चिनी आवेश...

भारताने श्रीलंकेमध्ये तेल आणि रिफायनरी क्षेत्रामध्ये सहभाग म्हणून ३.८५ अरब डॉलरचा निवेश गुंतवला आहे. भारताने मोठ्या भावाची भूमिका बजावली आहे. श्रीलंकेमध्ये पहिल्यादांच इतक्या मोठ्या प्रमाणात कुणीतरी इतकी आर्थिक सहभागिता केली आहे...

मोहनराव सोमण, एक दीपस्तंभ हरपला!

निस्वार्थी दानाची परंपरा जपणाऱ्या मोजक्याच अपवादापैकी मोहनराव सोमन होते. संघकार्यासाठी राहते घर त्यांनी दान केले होते. नुकतेच त्यांचे निधन झाले. त्यांच्या स्मृतींना वंदन...

आनंदाचे ‘रड’गाणे... कसे कसे हसायाचे

२० मार्च या आंतरराष्ट्रीय आनंद दिनाच्या पार्श्वभूमीवर संयुक्त राष्ट्राच्या (युएन) जागतिक आनंद अहवालानुसार, आपणा भारतीयांचा आनंदी आणि सुखी जीवनाच्या या यादीत तब्बल १४०वा क्रमांक लागतो..

समाजाचा ‘आधार’

आजचे बालक हे उद्याचे भावी नागरिक. म्हणजे आपल्या समाजरूपी वटवृक्षाची खर्‍या अर्थाने मूळंच. मूळं जितकी सक्षम तितकी जास्त त्या वृक्षाची उंची. अशाच रोपट्यांना आणि वटवृक्षांना खतपाणी द्यायचे कार्य ‘आधार युथ फाऊंडेशन’ संस्था गेली सहा वर्षे करते आहे. ..

...आणि त्यांचेही ‘क्षितिज’ विस्तारले!

‘स्व’ शब्द किती महत्त्वाचा आहे ना! या शब्दावर तर खूप गोष्टी अवलंबून असतात. पण ज्यांना याची ओळख नसते, त्यांना आपण ‘विशेष मुले’ म्हणून ओळखतो. अशा मुलांसाठी आता शासनस्तरावरही विविध उपाययोजना राबविल्या जात आहेत. मात्र, तरी त्यांना ‘स्व’ शब्दाची ओळख करून देण्याचे काम काही संस्था करीत आहेत. अशाच एका डोंबिवलीतील ‘क्षितिज’ या सामाजिक संस्थेचा परिचय करून देणारा हा लेख.....

देशात एंट्री, दरवाजात ‘नो एंट्री’

एकटा पाकिस्तानच नाही, तर भारताचा दुसरा मोठा शेजारी चीनच्याही कुरापती दुर्लक्षित करण्यासारखा नाहीत. २०१७ सालीही डोकलामवरून भारत-चीन एकमेकांसमोर उभे ठाकले होते. पण, अखेरीस ड्रॅगनच्या गुरगुरण्याला सिंह भीकच घालत नाही म्हटल्यावर ड्रॅगननेही शेपूट घातली. त्यावेळीही भारतात चिनी उत्पादनांवर बंदी घालण्याच्या मागणीने एकाएकी जोर धरला होता. पण, तेव्हाही केवळ सोशल मीडियावरील बंदीच्या चर्चांच्या पलीकडे हाती काहीच आले नाही...

आरोग्यवसा जपणारे ‘जयंम फाऊंडेशन’

जयकुमार टिबरेवाल यांच्या सामाजिक विचारांचा वारसा घेऊन काही वर्षांपूर्वी ‘जयंम फाऊंडेशन या संस्थेची सुरुवात करण्यात आली. पर्यावरण आणि आरोग्य या क्षेत्रात या संस्थेच्या माध्यमातून कार्य केले जाते. पाणी या जीवनमूल्य घटकाचा विचार हवा तितका होत नसल्याने आरोग्याचे अनेक गंभीर प्रश्न उभे राहतात. हे संस्थेच्या लक्षात येताच जयम फाऊंडेशनच्या माध्यमातून नाशिक जिल्ह्यातील ग्रामपंचायतींना बरोबर घेऊन १७ गावातील पाणीपुरवठा हा शुद्ध असावा, यासाठी कार्य करण्यात आले...

चौकीदार विरुद्ध चोर!

पंतप्रधान मोदी यांनी ‘मैं भी चौकीदार’ मोहीम पुकारत आपल्या नावाच्या आधी ‘चौकीदार’ असा उल्लेख करण्यास प्रारंभ केला. मोदींनी देशात भ्रष्टाचार करणाऱ्यांना, गैरकारभार करणाऱ्या मंडळींना हा ‘चौकीदार’ कोणतेही गैरकृत्य करू देणार नाही, असाच इशारा त्यानिमित्ताने पुन्हा दिला आहे. ..

होमियोपॅथीक तपासणी भाग ११

होमियोपॅथीक तपासणीमध्ये स्त्रीरुग्णांची माहिती घेत असताना ऋतुप्राप्तीपासूनते रजोनिवृत्तीपर्यंतच्या मोठ्या कालावधीची माहिती घेतली जाते. अर्थात, रुग्णाच्या वयानुसार, लक्षणानुसार व तक्रारीनुसारच ही माहिती घेतली जाते. ..

भारत देणार अमेरिकेला मात?

उल्लेखनीय म्हणजे भारतही अशा नव्या पर्यायांच्या शोधात आहे, ज्यामुळे अमेरिकन निर्बंधांतूनही बचाव होऊ शकतो आणि अमेरिकेच्या मनमर्जीचाही सामना करता येईल...

सर्वसामान्यांचं मन जपणारा नेता

सर्वसामान्यांचं मन जपणारा नेता..

नेमकं काय गमावलंय हे समजत नाहीए...

गोव्याला किंवा दिल्लीला पर्रिकर असताना जाण्याचे एक कारण आहे असे नेहमी वाटायचे आता ते नाही. विवेकचे, मुंबई तरूण भारतचे कार्यक्रम त्यात हक्काने बोलाविण्याचा हा पाहुणा. जाहीर कार्यक्रमात भाई कधी दिसले तर ओळख दाखवतील असे नाही पण व्यासपीठावरून थेट नजर देऊन आश्‍वासकपणे पाहीले तरी त्यांचे आणि आपले काम झाले समजा…..

‘ती’ची भरारी मंगळावर

द्रावर पहिले पाऊल ठेवणारा मानव म्हणून जसा नील आर्मस्ट्राँगने इतिहास रचला तसाच इतिहास आता एका महिलेच्या नावे रचला जाण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे, अशी माहिती ‘नासा’ संस्थेचे प्रशासक जिम ब्रायडेनस्टीन यांनी दिली. त्यामुळे एकेकाळी केवळ चूल आणि मूल सांभाळणारी ‘ती’ आता मंगळावर झेप घेईल...

...तर मनोहर पर्रीकरांनी राजकारण सोडलं असतं!

आज मेधा असती तर कदाचित मी तिला वचन दिलं त्याप्रमाणे राजकारण सोडून दिलं असतं. कदाचित आज माझं आयुष्य काही निराळंच असतं...

लिखित साहित्यातील चिह्नसंकेत...

मराठी नाट्यसंहितेच्या प्रचलित लेखनशैलीला निश्चित वेगळे स्वरूप देणारे विजय तेंडुलकर हे मराठी रंगभूमीला आंतरराष्ट्रीय मान्यता मिळवून देणारे यशस्वी नाटककार. तेंडुलकरांनी त्यांच्या नाटकांतून राजकीय, सामाजिक समस्येवर कधीही चर्चा केली नाही. ..

खुदा के बाद बीएसएफ (भाग-२)

मागील भागात त्रिपुरातील बीएसएफच्या सीमासंरक्षणाच्या कार्याचा आपण सविस्तर आढावा घेतला. पण, बीएसएफचे कार्य हे केवळ तेवढ्यापुरतेच मर्यादित नाही. मागासलेपण, गरिबी, अपुऱ्या नागरी सोयीसुविधा, सीमेवरील तस्करीचे जाळे, गुन्हेगारी, बेरोजगारी आणि अशा इतर शेकडो समस्यांच्या गर्तेत आजही त्रिपुराचे सीमावर्तीय आपले भवितव्य चाचपडताना दिसतात. परंतु, बीएसएफने हाती घेतलेल्या विविध समाजहितैषी प्रकल्पांमुळे, उपक्रमांमुळे हे विदारक चित्र हळूहळू का होईना बदलताना दिसले...

परराष्ट्रसंबंधांबाबत साक्षरतेच्या पलीकडे...

दै. ‘मुंबई तरुण भारत’सह दैनिकांमध्ये, मासिकांमध्ये भारताच्या परराष्ट्र धोरणाविषयी प्रसिद्ध झालेल्या निवडक लेखांचे संपादन करुन ‘भारताच्या परराष्ट्र धोरणाची विस्तारणारी क्षितिजे’ हे अनय जोगळेकर यांचे पुस्तक ‘परम मित्र पब्लिकेशन्स’तर्फे शनिवारी मान्यवरांच्या उपस्थितीत प्रकाशित करण्यात आले. या पुस्तकाला लाभलेली खा. विनय सहस्त्रबुद्धे यांची प्रस्तावना देत आहोत...

द्वेषाचा अंत कधी?

जगाच्या पाठीवर द्वेष, मत्सर, क्रूरता आणि उद्ध्वस्त मनोवृत्तीतून संपत जाणारे माणूसपण आज चटकन दिसून येते. माणसाचे जगणे महत्त्वाचेच, माणसाचेच का? किड्यामुंग्यांनाही आपले आयुष्य महत्त्वाचे वाटते. मृत्यूची चाहूल लागताच जगण्याचा आकांत सुरू होतो. थोडक्यात, जिवंत असण्याची किंमत अमूल्य आहे. त्यामुळेच की काय, या अमूल्यतेचा फायदा उठवत काही विघातक वृत्तीचे लोक माणसाच्या जगण्यावरच आघात करतात. कारण, जानसे प्यारा कुछ नही होता. ..

ललित कलेचे ‘जेजे’तील उत्तम उपक्रम

ललित कलेचे ‘जेजे’तील उत्तम उपक्रम मार्च महिना मुंबईकरांसाठी आणि महाराष्ट्रातील कलाकारांसाठी पर्वणीचा महिना. यावर्षी ललित कला अकादमी, ..

महिलांचा ग्राहक हक्क!

ग्राहक चळवळीमधील महिलांचा कामाचा अनुभव, ग्राहकांच्या प्रश्नांसंदर्भात असणारी समज आणि शैक्षणिक गुणवत्ता या सगळ्याचा एकत्रित विचार करून ग्राहक मंचात एका महिला सदस्याची नेमणूक होत होती...

शस्त्रास्त्रांच्या बाजारात...

अंतर्गत असो वा सीमेवरील, सुरक्षा हा कोणत्याही देशासाठी कायमच कळीचा मुद्दा असतो. त्यामुळे या विषयाकडे कोणतेही देश दुर्लक्ष करीत नाहीत, मुख्यत: लष्करावर अवलंबून असणारे देश. कारण, शेवटी सुरक्षा अबाधित राहिली तरच आर्थिक प्रगती होईल. ..

पेरूच्या भूगर्भात...

भारतीय राजकारणाच्या ज्वालामुखीतील धगधग आता लोकसभा निवडणुका काही दिवसांवर आल्यामुळे भलतीच वाढली आहे. मात्र, दुसरीकडे दक्षिण अमेरिका खंडातील पेरू देशात मात्र खऱ्याखुऱ्या ज्वालामुखीची धगधग भलतीच वाढली आहे. बुधवार, दि. १३ मार्च रोजी सकाळी पेरू देशातील ‘सबान्काया’ या ज्वालामुखीतून स्फोटक राख तब्बल २६ हजार फुटांपर्यंत वाढल्याचे वृत्त तेथील स्थानिक तसेच आंतरराष्ट्रीय माध्यमसंस्थांनी दिले आहे...

आता बाबाही होतोय आई!

पुरुषांच्या बाळंतपणाविषयी तुम्ही ऐकले आहे का? हो, पुरुषही आता बाळंत होऊ लागले आहेत. ..

होमियोपॅथीक तपासणी भाग-११

होमियोपॅथीक तपासणीमध्ये स्त्रीरुग्णांची माहिती घेत असताना ऋतुप्राप्तीपासूनते रजोनिवृत्तीपर्यंतच्या मोठ्या कालावधीची माहिती घेतली जाते. अर्थात, रुग्णाच्या वयानुसार, लक्षणानुसार व तक्रारीनुसारच ही माहिती घेतली जाते...

भावभावनांचे झाले अश्रू

आपण माणूस म्हणून नैसर्गिकपणे रडतो, दुःखात रडतो, आनंदात रडतो, हसताहसता रडतो, रडतारडता हसतो. कधीकधी भावनिक हिंदोळ्यातून रडतो, तर कधीकधी डोळ्यांत काहीतरी गेले म्हणून रडतो. पण जेव्हा रडण्याचा विषय निघतो तेव्हा तेव्हा आपण सर्वसामान्यपणे भावनांशी निगडित असलेल्या रुदनाबद्दल किंवा अश्रूंबद्दल बोलत असतो...

सुप्रजा भाग-७

प्रथम तीन महिन्यांमध्ये गर्भाची वाढ झपाट्याने होत असते. त्याला समावून घेण्यासाठी स्त्रीगर्भाचा आकारही तेवढ्याच गतीने वाढत जातो. गर्भाशयात केवळ गर्भच नाही, तर अंबुजल (amniotic fluid) आणि वार (placenta) ही असतो. त्यात ही वाढ होत जाते. त्यामुळे, गर्भाच्या सहाव्या आठवड्याला गर्भाशयाचा आकारही कोंबडीच्या अंड्याइतका होतो. आठव्या आठवड्यात हा आकार वाढून क्रिकेटच्या बॉलइतका होतो आणि बाराव्या आठवड्यापर्यंत गर्भाशयाचा आकार गर्भाच्या डोक्याइतका होतो...

चाबहारने मोडले पाकचे कंबरडे

शत्रूचा शत्रू तो आपला मित्र, हे सार्वकालिक सत्य सर्वांनाच माहिती असेल. आंतरराष्ट्रीय राजकारणातही या रणनीतीचा वापर करून शह-काटशहाचे डावपेच आखले आणि तडीसही नेले जातात. आता भारतानेदखील याच नीतीचे अनुसरण करत पाकिस्तानला तगडा झटका दिल्याचे दिसते. देशोदेशी कटोरा घेऊन भीक मागण्यापर्यंत अधःपतन झालेल्या पाकिस्तानचे भारताने उत्पन्नाच्या व व्यापाराच्या पातळीवर दात घशात घालण्याचे काम केले आहे. पाकिस्तानचा शेजारी देश म्हणजेच अफगाणिस्तानबरोबरील व्यापार घटून निम्म्याच्याही खाली आल्याचे नुकतेच समोर आले असून त्याला ..

एक उद्ध्वस्त ‘जिहादी’

मार्ग निवडण्यात चूक झाली असेल तर परमेश्वरही साथ सोडून देतो, अशीच काहीशी अवस्था झालेल्या आणि जगभरात ‘जिहादी बेगम’ म्हणून चर्चित असलेल्या शमीम बेगम हिच्या अडचणी थांबण्याचे नाव घेताना दिसत नाहीत...

नाट्यलेखनातील प्रतीके आणि रूपके

नाट्यगृहात रंगमंचासमोर 'चौथी भिंत' म्हणून बसलेला प्रत्येक प्रेक्षक स्वत:च्या अनुभवाशी समोरचे नाटक ताडून पाहत असतो. मात्र, अशा वेळी कलाकृतीच्या लेखक-निर्माता-दिग्दर्शकाने समोर ठेवलेला उद्देश आणि प्रेक्षक किंवा वाचकाने काढलेला मथितार्थ यांत फरक असतो आणि असा फरक असणे आवश्यक असते, तरच त्या कलाकृतीला अमूर्ताचे नियम लागू होतात...

पुढे जाताना...

स्वत:च्या व्यावसायिक फायद्यासाठी शैक्षणिक संस्थांनी पठडीबद्ध केलेल्या वाटांपेक्षा वेगळा, स्वयंपूर्ण आणि भविष्याभिमुख विचार करणे तरुणांना विशेषत: पालकांना दडपणाचे वाटते. त्यामुळे करिअरचा विचार आपल्या समाजात साचेबद्धपणे केला जातो असे दिसते...

बीएसएफ - त्रिपुराची कवचकुंडलं (भाग-१)

सीमा सुरक्षा दल अर्थात बीएसएफ. त्रिपुरा आणि बांगलादेशच्या तब्बल ८५६ किमी विस्तृत सीमेच्या संरक्षणाची संपूर्ण धुरा ही बीएसएफच्या सक्षम खांद्यांवर...

जम्मू-काश्मीर आणि फुटीरतावादाची कारणे

२०१३च्या जून महिन्यात आम्ही काश्मीरला सहलीनिमित्त गेलो होतो, तेव्हाचा अनुभव आजही विसरता येत नाही...

रशियातले अभिव्यक्तिस्वातंत्र्य

सरकार, देश, समाज, सरकारी अधिकारी, राष्ट्राध्यक्ष पुतीन यांच्यावर टीका केल्यास ऑनलाईन वापरकर्त्यांना एक लाख रुबल्स (१ लाख, ६ हजार, ३१५ रुपये) इतका दंड भरावा लागेल. याशिवाय हाच गुन्हा पुन्हा केल्यास दंडाची रक्कम दुप्पट होईल...

शरीरसौष्ठव आणि सौंदर्याचा अथांग ‘सागर’

देशभरातून ‘रुबरू मिस्टर इंडिया’ या स्पर्धेसाठी ३० हजार तरुणांना मागे सारत, मुंबईतील सागर आमले हा मराठमोळा तरुण ‘रुबरू मिस्टर इंडिया’ स्पर्धेचा अंतिम फेरीतील स्पर्धक ठरला. त्यानिमित्ताने ‘दै. मुंबई तरुण भारत’शी सागरने केलेली ही मनमोकळी बातचित. ..

कर्मण्येवाधिकारस्ते...

श्रीगुरुजी रुग्णालयाची एक सामाजिक उपक्रम असणारी सेवा संकल्प समिती ही ‘कर्मण्येवाधिकारस्ते...’ या भावनेतून आपली संकल्पसिद्धी आजमितीस साकारत आहे. ..

Women's Day Special : रणरागिणी क्रीडा विश्वातल्या...

आज महिला दिनाचे औचित्य साधून सध्याच्या घडीला जागतिक क्रीडा क्षेत्रात भारताचे नेतृत्व करत असलेल्या महिलांविषयी थोडक्यात जाणून घेऊया.....

Woman’s Day Special : रणरागिणी महाराष्ट्राच्या राजकारणातील

आज प्रत्येक क्षेत्रात स्त्री कार्यरत असून तिने आपल्या कामाचा ठसा उमटवला आहे. राजकारण क्षेत्रही याला अपवाद नसून महाराष्ट्राच्या राजकारणात महिला राजकारण्यांचे मोठे योगदान आहे..

स्वयंभू अशी दिव्य सौदामिनी!!

गेली ५० वर्षं एकमेकांशी धुमसणारे दोन देश म्हणजे पॅलेस्टाईन आणि इस्रायल. त्यांच्यातील कट्टर शत्रुत्त्वाचे पडसाद आजतागायत या दोन्ही देशांतील नागरिकांना भोगावे लागत आहेत. त्यातून महिलांची तर गोष्टच सोडा!!..

पिरियड इमोजी - सोशल मीडियात संवादाचे प्रतीक

स्रियांच्या शारीरिक शंका, गरजा, अस्तित्व, वेदना, भावना यासाठी स्रिया इमोजीकडे आपले पणाने पाहत आहेत. याच मार्च महिन्यात जागतिक पातळीवर स्त्रीयांबद्दल सोशल मीडियावर पिरियड 'इमोजी' चा लोगो अनावरीत होत आहे...

शिट्टी, सेल्फी आणि बरंच काही

माणसाला लाभलेली कल्पनाशक्ती, हे एकूणच मानवी अस्तित्वाला लाभलेलं एक वरदान. ते मानवी अस्तित्वाचं एक शक्तिस्थळदेखील आहे. गरज आणि कल्पनाशक्ती यांची सांगड घालून माणसाने आजवरच्या इतिहासात स्वतःचं अफाट आणि अद्भुत असं विश्व निर्माण केलं. अगदी अग्नीचा शोध, चाकाचा शोध इथपासून ते आज स्मार्टफोन, इंटरनेट, खगोलशास्त्र, आरोग्याशी निगडित शोध आणि अशा असंख्य गोष्टी या सर्व याच गरज आणि कल्पनाशक्तीच्या मिलाफातून जन्मल्या. माणसाची ही वाटचाल अखंडपणे चालू असून अनेकविध क्षेत्रात नवनव्या प्रयोगांची मालिका आणि त्यातून नवं, ..

राफेल करार - चलाखी, चोरी आणि चौकशी...

एन. राम यांनी जाहीर केलेली कागदपत्रे अर्धवट आणि अपूर्ण आहेत. तसेच संपूर्ण राफेल करारप्रक्रिया संभ्रमाच्या जाळ्यात गुंतवण्याच्या दृष्टीने सोयीचे तितकेच जाहीर करणारी आहेत...

७५ टक्केवाल्या महिला!

गाव-खेड्यापासून देशोदेशांतील महिलांची स्थिती आणि अधिकारांबाबत नेहमीच चर्चा केली जाते. सोबतच एकविसाव्या शतकात आता महिलांचे स्थान पुरुषांच्या बरोबरीचेच असल्याचे किंवा झाल्याचेही दावे केले जातात. मात्र, यात कितपत सत्यता आहे? खरेच का, महिलांना पुरुषांइतकेच अधिकार मिळाले आहेत? महिला खरोखरच पुरुषांइतक्याच स्वतंत्र आहेत का? हे प्रश्न विचारल्यास उत्तरात काही जण नक्कीच ‘हो’ म्हणतील, पण वास्तव याहून निराळेच आहे...

‘अ‍ॅबशेर’चे पालकत्व

एक ई-गव्हर्नन्स आधारित अ‍ॅप असलेले ‘अ‍ॅबशेर’ उदारमतवाद्यांच्या कचाट्यात सापडले आहे. खासकरून अमेरिकेतील मानवाधिकार आणि महिलांच्या हक्कांसाठी आवाज उठवणारी मंडळी. पण, असे या अ‍ॅपमध्ये नेमके आहे तरी काय, हे त्याआधी समजून घेणे संयुक्तिक ठरेल..

गगन सफारीच्या दिशेने...

स एक्स या कंपनीकडून फ्लोरिडा येथील केनेडी अंतराळ केंद्रातर्फे ‘क्र्यू ड्रॅगन’ या अंतराळ यानाची प्रक्षेपण चाचणी यशस्वीरित्या करण्यात आली. मानवाला घेऊन जाणाऱ्या या यानात ‘रिप्ले’ नावाचा एक रोबोट पाठविण्यात आला असला तरीही या यशस्वी चाचणीनंतर ‘स्पेस एक्स’ अंतराळात पर्यटनासाठी या यानाचा विचार करत आहे. ..

त्रिपुरा परिपूर्ण पर्यटनाची पंढरी

त्रिपुरा... ईशान्य भारतातील हे लहानसे राज्य भौगोलिक, सांस्कृतिक विविधतेने अगदी विनटलेले. त्रिपुरातील पर्यटनाच्या व्यापक संधींमध्येही साहजिकच या विविधतेचे प्रतिबिंब दिसून येते. पण, पर्यटनस्थळांकडे झालेले दुर्लक्ष आणि पर्यटकांसाठी अपुऱ्या सोयीसुविधा यामुळे त्रिपुरा काहीसे मागे पडले. पण, राज्य सरकारच्या ‘स्वदेश दर्शन’ योजनेअंतर्गत राज्यातील पर्यटनाला गतिमान करण्याचा विडा नवीन सरकारने उचलेला दिसतो. त्याचीच प्रचिती त्रिपुरातील प्रेक्षणीय स्थळांच्या भेटीनंतर येते. तेव्हा, त्रिपुरातील पर्यटनस्थळे आणि सद्यस्थितीचा ..

आधुनिक मराठी कादंबरीचे जनक

जुन्या पिढीतील नामवंत मराठी साहित्यिक ह. ना. आपटे यांची दि. ३ मार्च रोजी १०० वी पुण्यतिथी असून, त्यांच्या स्मृतिशताब्दी वर्षाची सांगता होत आहे. त्यानिमित्त विशेष लेख प्रकाशित करत आहोत... ..

झोजी ला खिंडीत रणगाडे;‘ऑपरेशन स्लेज’चा धुव्वा

१ नोव्हेंबर, १९४८ ला रणगाड्यांचे गोळे सरळ रेषेत (वक्राकार नव्हे), शत्रूच्या मोर्चांवर आदळू लागले आणि एक वर्षभर रेंगाळत चाललेल्या युद्धाचं सगळं पारडंच फिरलं. शत्रूला माघार घेण्याशिवाय गत्यंतरच राहिलं नाही. १ जानेवारी, १९४९ ला युद्धबंदी झाली. या बातम्यांनी संपूर्ण पाश्चिमात्य जग, तिथले जाणते सेनापती, युद्धतज्ज्ञ, युद्ध वार्ताहर अक्षरश: हादरले. १३ हजार फूट उंचीवर रणगाडे नेले? कोणी? काल स्वतंत्र झालेल्या भारताने? आणि कोण हा वेडा सेनापती? त्याचं नाव मेजर जनरल थिमय्या म्हणे! हद्द झाली बुवा! असे वेडे निर्माण ..

मैं रहूँ या ना रहूँ, भारत ये रहना चाहिए...

प्रसून जोशी यांनी ‘मणिकर्णिका’साठी लिहिलेल्या गीताचे शब्द आहेत - ‘मैं रहूँ या ना रहूँ, भारत ये रहना चाहिए।’ हे इतके सुंदर गीत आहे की, प्रत्येक भारतीयाच्या मनात देशभक्तीची भावना उचंबळून आल्याशिवाय राहणार नाही. यात कोणालाही आक्षेप घेण्यासारखे काय आहे? परंतु, वामपंथीयांना आक्षेप आहे. कदाचित त्यांच्या भावना, ‘भारत तेरे टुकड़े होंगे’, ‘इंशा अल्लाह इंशा अल्लाह’ किंवा ‘भारत की बर्बादी तक जंग चलेगी, जंग चलेगी’ सारख्या नाऱ्यांमध्ये व्यवस्थित अभिव्यक्त होत असाव्यात. म्हणून यांना ‘मणिकर्णिका’च्या ‘मैं रहूँ या ..

राष्ट्रीयत्व जोपासणारे पूर्वांचल केंद्र

भारताच्या नकाशावर उगवत्या सूर्याच्या दिशेला असणाऱ्या पूर्वांचलमध्ये काश्मीरसारखी समस्या निर्माण होऊन हा प्रदेशदेखील विविध विवंचना आणि समस्या यांनी ग्रासला जाऊ नये यासाठी राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाने दूरदृष्टीचा विचार केला आणि आपल्या येथील कार्याचा आदर्श वस्तुपाठ आजमितीस समाजासमोर उभा केला आहे...

सुकून की कली ना खिलेगी...

मसूद अझहर सध्या आजारी असून घराबाहेर पडणंही त्याला शक्य होत नसल्याची माहिती शाह मेहमूद कुरेशी यांनी दिलेली आहे. आता मसूद अझहर आजारी आहे, असा शोकसंदेश देणारे शाह मेहमूद कुरेशी हे मसूद अझहरचे सचिवही नाहीत की प्रवक्तेही नाहीत तर ते आहेत पाकिस्तानचे परराष्ट्रमंत्री...

राष्ट्रसमर्पित कार्यकर्ते-बाबासाहेब कचोळे

आज बाबांच्या ९६ व्या स्मृतिदिनी त्यांची संघ व भा. म. संघावरील अविचल निष्ठा, स्थितप्रज्ञ वृत्ती व संघटन कौशल्य याचे स्मरण करणे औचित्याचे ठरेल!! त्यांच्या पवित्र स्मृतीस आदरपूर्वक नमन!! ..

अंगापेक्षा बोंगा जास्त...

जगापासून सर्वच दृष्टीने बराचसा दूर, अलिप्त असलेला देश म्हणजे उत्तर कोरिया आणि त्याउलट सदैव चर्चेच्या केंद्रस्थानी असणारा अमेरिका. खरं तर हे दोघे एकमेकांचे कट्टर दुश्मन; म्हणजे एवढे की, उत्तर कोरियाची राजधानी प्योंगयांगमध्ये काही वर्षांपूर्वी बॅनर आणि पोस्टर लावण्यात आले होते की, अमेरिका हा एक साम्राज्यवादी, आक्रमणकारी देश आहे, तर दुसरीकडे अण्वस्त्राच्या बेछूट चाचण्या करणाऱ्या उत्तर कोरियावर आजवर जवळजवळ सर्वच देशांनी निर्बंध लादले. ..

साक्षरतेची सावली

साक्षरतेची सावली देणाऱ्या झाडाबद्दल तुम्ही ऐकलं आहे का? नाही ? अहो, आम्ही ते झाड पाहिलं आहे. आज त्याच झाडाची माहिती तुमच्यापर्यंत घेऊन आलो आहोत... ‘प्रारंभ युवापर्व’ ..

पाकविरोधी जग एकवटले...

पुलवामा हल्ला, त्यानंतर भारतभरात उसळलेली संतापाची लाट, मंगळवारी भारतीय वायुदलाने पाकिस्तान आणि पाकव्याप्त काश्मिरात केलेले हवाई हल्ले, त्यानंतर जखमी आणि खजील झालेला पाकिस्तान यामुळे दक्षिण आशियातील राजकीय वातावरण ढवळून निघालं आहे. भारताचं वाढतं सामरिक आणि आर्थिक सामर्थ्य लक्षात घेता, भारत आणि पाकिस्तान या दोन देशांमधील तणावाचे पडसाद हे संपूर्ण आशिया खंडावर उमटताना दिसत असून जागतिक पातळीवरही या तणावांची दखल घेतली जात आहे. या सर्व परिस्थितीत आंतरराष्ट्रीय समुदायाकडून गेल्या दहा-बारा दिवसांत घेण्यात ..

तीन का दम...

भारत, इराण आणि अफगाणिस्तानच्या सहकार्याने इराणमधील चाबहार बंदर विकसित करण्यात आले. मोदी सरकार सत्तेत आल्यानंतर अफगाणिस्तान आणि इराणशी भारताचे संबंध अधिक मैत्रीपूर्ण झालेच. पण, या दोन्ही देशांशी व्यापार वाढवण्यासाठी भारताने चाबहार बंदरातील जेट्टी आणि तेथील आर्थिक क्षेत्रात उद्योगधंदे, खासकरून लोखंड शुद्धीकरणाचा कारखाना उभारायचे काम हाती घेतले. ..

युद्धसज्ज सुसाईड ड्रोन...

‘सुसाईड ड्रोन’ ही नवी संकल्पना आता उदयास येत आहे. हत्यारे निर्माण करणाऱ्या ‘क्लाशनिकोव्ह’ या रशियन कंपनीचे नाव जगभरात परिचयाचे आहे ते म्हणजे असॉल्ट रायफल एके-४७ साठी. आता याच कंपनीने दहशतवाद्यांवर नजर ठेवण्यासाठी आणि त्यांच्या ठिकाणांवर हल्ला करण्यासाठी ही एक नवी संकल्पना जगासमोर आणली आहे...

अश्रू होता अनावर...

आपल्या जवळच्या प्रिय व्यक्तीचा मृत्यू झाल्यास जसे व्यक्ती रडून दु:ख व्यक्त करते, तसेच आपल्या घरात नवे बाळ जन्माला आले की आनंदाश्रूसुद्धा येतात. आपल्या जवळच्या व्यक्तीपासून दूर जायचे म्हटले तर जसे वियोगाचे अश्रू डोळ्यांत दाटतात, तसेच खूप वर्षांनी आपली आवडती व्यक्ती भेटली की त्या भेटीचे सुंदर क्षण समाधानाने व्यक्त करणारे अश्रू माणसाच्या डोळ्यातच ओघळतात. अशा विविध प्रसंगांतून दिसणारे अश्रू त्याच व्यक्तीच्या डोळ्यांतून वाहतात. पण, त्या अश्रूमागे लपलेल्या विविध भावनांचे मग त्या दु:खी असो वा आनंदी असो, ..

होमियोपॅथीक तपासणी (केस टेकिंग-१०)

होमियोपॅथीक तपासणी करताना रुग्ण जर पुरुष, स्त्री किंवा एखादे लहान मूल असेल, तर त्यानुसारच तपासणीचा आराखडा ठरवण्यात येतो. रुग्णाला माहितीसाठी विचारले जाणारे प्रश्न हे त्याचप्रमाणे निश्चित केले जातात...

कुष्ठरोग रोखण्यासाठी !

दरवर्षी जानेवारी महिन्याचा शेवटचा रविवार जगभर ‘कुष्ठरोग निवारण दिवस’ पाळण्याची कल्पना फ्रान्समधील सामाजिक कार्यकर्ते व लेखक राऊल फोलेरेऊ यांची आहे. ३० जानेवारीला कुष्ठरुग्णांची सेवा करणाऱ्या महात्मा गांधी यांची पुण्यतिथी आणि हुतात्मा दिन असल्याकारणाने भारतात या दिवशी ‘कुष्ठरोग निवारण दिन’ म्हणून पाळला जातो...

बलात्कारी व्यवस्थेविरोधात...

नायजेरियातील सिस्टर वेरोनिका ओपनिबो यांनी गेल्या आठवड्यात कलीसिया (चर्च) मधील मुलींची सुरक्षा याविषयीच्या संमेलनाला संबोधित केले. विषय इतका गंभीर आणि गेल्या काही काळात ननवरील अत्याचारांची प्रकरणे पाहता याविरोधात आवाज उठवण्यासाठी कुठेतरी सुरुवात होणे गरजेचे होतेच. ..

देशप्रेमी नागरिकांचे कर्तव्य

भारतीय सैन्याची परंपरा आहे की- सैन्याचे अधिकारी आपल्या सैनिकांचे नेतृत्व दहशतवादीविरोधी अभियानांमध्ये सर्वात पुढे राहून करतात. त्यामुळेच आपल्याला यश नक्कीच मिळते. परंतु, यामध्ये आपल्या अधिकाऱ्यांना जखमी व्हावे लागते व प्राणाचे बलिदान पण द्यावे लागते. ..

संघसमर्पित विनायकराव

विनायकराव गोखले म्हटलं की, गोरीपान, बलदंड शरीरयष्टी, हसराचेहरा, पांढराशुभ्र झब्बा व दुटांगी धोतर नि हातात दुचाकी, असे प्रसन्न व कोणालाही सहजपणे आपलेसे करणारे लाघवी व्यक्तिमत्त्व! ..

वारली चित्रसृष्टी

दहाव्या शतकात निर्माण झालेली व अकराशे वर्षे जीवंत असणारी वारली चित्रकला मानवी जीवनाला, त्याच्या आनंदाला, वेदनेला, सुखदु:खांना सचित्र रूप देते. जीवनाच्या वास्तवाचे परिणामकारक चित्रण वारली चित्रशैलीला वेगळे परिमाण देते...

लिखित साहित्यातील चिह्नसंकेत

लिखित साहित्यातील चिह्न आणि चिह्नसंकेतांच्या अभ्यासामध्ये फार रोमांचक अनुभव मिळत असतात. गणितज्ज्ञ समर्थांनी गणिताचा एकही अंक न लिहिता, निव्वळ चौदा ओव्यांच्या तत्कालीन प्रचलित शब्दरचनेतून, ४०० वर्षांपूर्वी ‘काळ’ या संकल्पनेतील एक सिद्धांत मांडला. सन १९०६ मध्ये अल्बर्ट आइनस्टाइन यांचे गुरू हर्मन मिन्कोवस्की यांच्या याच सिद्धांताला ‘Space-Time-Continuum’ या संबोधनाने जागतिक मान्यता मिळाली. ..

आम्ही शांततेचे दूत...

पुरस्कारासाठी देण्यात आलेली १ कोटी, ३० लाखांची रक्कम गंगा शुद्धीकरण प्रकल्पासाठी त्यांनी जाहीर केली. केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरी यांनी पंतप्रधानांचे आभार मानत मार्च, २०१९ पर्यंत गंगा स्वच्छ करू, असा निर्धार व्यक्त केला...

नदी प्रदूषण रोखण्यासाठी ‘अर्बन डायलॉग’...

नासर्डी नदीचा शास्त्रीय अभ्यास करून तयार झालेला अहवाल त्या नाशिक महानगरपालिकेला सादर करणार आहेत. त्यामुळे गोदाकाठी इतिहास आणि भविष्य यांची सांगड घालत नासर्डी नदीचे प्रदूषण रोखण्याच्या कामात तरुण पिढी कार्यरत असल्याने लवकरच गोदातीर समृद्ध होण्याची आस बाळगावयास हरकत नाही...

नेपाळ पुन्हा हिंदूराष्ट्राकडे?

रामायणकाळापासून हिमालयाच्या कुशीत वसलेल्या नेपाळशी भारताचे सलोख्याचे, सौख्याचे आणि सौहार्दाचे संबंध आहेत. हजारो वर्षांपासून एक धर्म, एक संस्कृती आणि एक वारसा घेऊन वाटचाल करणारे हे दोन्ही देश! आधुनिक काळातही भारत आणि नेपाळ या दोघांनी हातात हात घालून आपला प्रवास पुढे सुरूच ठेवला...

प्राप्तीकर आणि करसवलतीचे पर्याय

२०१९-२० या आर्थिक वर्षासाठी प्राप्तीकरात भरपूर सवलती दिल्या असल्या तरी २०१८-१९ हे आर्थिक वर्ष ३१ मार्च रोजी संपणार असून प्रचलित प्राप्तीकर नियमांनी कर भरावा लागणार आहे. तेव्हा, प्राप्तीकरावरील सवलतींची माहिती देणारा हा लेख.....

जागतिक व्यापाराची घसरगुंडी

मार्च २०१० नंतर यंदा प्रथमच ही बिकट परिस्थिती उद्भवली असून ती हाताबाहेर जाणार नाही, यासाठी प्रत्येक राष्ट्राने आपल्या व्यापारी धोरणांचा पुनर्विचार करण्याचा सल्लाही संघटनेने दिला आहे...

सुश्रूषाचे जन शिबीर

विक्रोळीच्या शुश्रूषा सुमन रमेश तुलसीयानी रुग्णालयामध्ये १७ फेब्रुवारी रोजी अतिशय व्यापक स्वरूपाचे आरोग्य शिबीर आयोजित करण्यात आले होते. हजारो गरजू नागरिकांनी या शिबिराचा लाभ घेतला. . त्याचा घेतलेला हा आढावा.....

मंगळावरची ‘अपॉर्च्युनिटी’

मंगळावरची ‘अपॉर्च्युनिटी’ हे वाचून कदाचित प्रश्न पडेल की आता मंगळावर कोणती आली हो ही नवी ’अपॉर्च्युनिटी’? होय, पण हे खरं आहे. ही कुठल्या कामाची ‘अपॉर्च्युनिटी’ नाही, तर ‘नासा’ने मंगळ ग्रहावर सोडलेल्या ’अपॉर्च्युनिटी रोवर’ या अंतराळ यानाचा विषय आहे. कारण, मंगळ ग्रहाच्या शोधासाठी निघालेल्या ’अपॉर्च्युनिटी रोवर’ या यानाच्या ऐतिहासिक सफरीचा नुकताच अंत झाला...

‘याबा’चा बांगलादेशी बंदोबस्त

बांगलादेश सरकारनेही फिलिपिन्सच्या धर्तीवर देशातील सर्व ड्रग्जमाफियांना सरकारला शरण जा, अन्यथा कडक कारवाईला सामोरे जाण्याचा गंभीर इशारा दिला. ..

सुप्रजा : भाग ६

मागील लेखात, गर्भधारणेपासून पहिल्या तीन महिन्यांपर्यंतची गर्भवाढ कशी होते, हे वाचले. आजच्या लेखात आता पुढील वाढीविषयी जाणून घेऊया...

पत्रकारिता, कोकण आणि भालचंद्र दिवाडकर...

मोठ्या दैनिकांनी गेल्या काही वर्षांत रत्नागिरी, रायगड-सिंधुदुर्गात आपल्या आवृत्त्या सुरू केल्यानंतर आणि वेब-इलेक्ट्रॉनिक माध्यमं गावागावांत पोहोचल्यानंतरही जिल्हास्तरावरील दैनिक चालवणं हे महाकठीण काम. आर्थिक प्रश्न तर असतातच; शिवाय चांगला मजकूर आणि त्यासाठी मनुष्यबळ उपलब्ध करणं हे मोठं आव्हान असतं. अशा परिस्थितीत दिवाडकर एकखांबी तंबू बनून दै. ‘सागर’ चालवत होते. ..

फिर भी दिल है हिंदुस्थानी

पाकिस्तानातील कराचीमध्ये ‘मामा बेबी केअर’ या शाळेतील विद्यार्थ्यांनी ‘फिर भी दिल है हिंदुस्थानी’ या गाण्यावर नृत्य सादर केल्याचा व्हिडिओ प्रसिद्धीमाध्यमांवर दाखवण्यात आला. अपेक्षेप्रमाणे त्याविरोधात पाकिस्तानात पडसाद उमटू लागले. प्रकरण तापल्यावर या शाळेची मान्यता रद्द करण्यात आली...

तिबेटी स्वातंत्र्यलढ्याची बिकट वाट...

चीन तिबेटवर आक्रमण करत आहे, ज्यामध्ये मोठी धरणे बांधली जात आहेत, नद्यांचे प्रवाह बदलले जात आहेत. तिबेटमध्ये पर्यावरण आक्रमण होते आहे. ..

पॅरिस करार, अमेरिका आणि हॅरिसन फोर्ड

दुबईत झालेल्या एका जागतिक परिषदेत भाषण करताना तो म्हणाला, “माणसाला निसर्गाची गरज आहे, निसर्गाचा विनाश करुन आम्ही पुढच्या पिढ्यांना काय देणार आहोत? पॅरिस करारातून बाहेर पहून पर्यावरण विनाशाची टांगती तलवार दुर्लक्षित करणारे लोक इतिहासाच्या नकारात्मक बाजूला उभे आहेत.” लक्षात घेण्याची गोष्ट आहे ती हॅरिसन फोर्डची या बोलण्यामागची समज. तो काही पटकथा लेखकाने लिहून दिलेला फिल्मी डॉयलॉग नव्हे! ..

खोटारड्या प्रसारमाध्यमांचा निषेध...!

पाकिस्तानी प्रसारमाध्यमांच्या खोटारडेपणामुळे भारतीय शहिदांचे बलिदान मुळीच कमी होणार नाही. उलट ‘व्यर्थ न हो बलिदान’ म्हणत जागतिक स्तरावर भारतीयांचे शौर्य, देशप्रेम नव्या तेजाने, नव्या दमाने निर्माण होत राहील आणि संक्रमित होत राहील...

भारत-चीनचे 'हिरवे गालिचे'

नासाने जाहीर केलेल्या या अहवालानुसार, झाडे लावण्याच्या बाबतीत जगात सर्वात पुढे केवळ दोन देश आहेत, ते म्हणजे भारत आणि चीन...

कालाय तस्मै नमः।

भारताची फाळणी होऊन भारताच्या पूर्व आणि पश्चिमेत पाकिस्तान नावाचं नवं राष्ट्र जन्माला घातलं गेलं. ज्या सिंधू नदीवरून ‘हिंदू’ शब्द निर्माण झाला, ती सिंधू नदी भारतात न राहता ‘परराष्ट्रा’त गेलेली आपल्याला पाहावी लागली. हे दुःख उराशी बाळगून आपण स्वातंत्र्योत्तर वाटचाल सुरू केली आणि आज २०१९ मध्ये या भूप्रदेशाची जी काही परिस्थिती बनली आहे, ती पुरेशी बोलकी आहे. ..

‘अनुलोम मित्रसंगम’

उत्तर मुंबई कांदिवली येथे ठाकूर महाविद्यालयामध्ये ‘अनुलोम मित्रसंगम’ कार्यक्रम आयोजन करण्याचे ठरले...

तापमान नियंत्रित करेल ‘हे’ कापड

अमेरिकेच्या मेरिलॅण्ड विद्यापीठाच्या संशोधकांनी सिंथेटिक म्हणजेच कृत्रिम सुतावर कार्बन नॅनोट्यूबचे कोटिंग करून हे कापड तयार केले आहे...

होमियोपॅथीक तपासणी (केस टेकिंग) भाग-८

होमियोपॅथीक तपासणी ही रुग्णाचा सर्वांगीण व सर्व बाजूने अभ्यास करण्याची प्रक्रिया आहे. होमियोपॅथीमध्ये आजार नाही, तर आजारी माणसाला पूर्ण बरे केले जाते. म्हणूनच आजारी माणसाची सर्व लक्षणे व सवयी यांची व्यवस्थित नोंद केली जाते...

करुणात्मक समाधान

आपल्याला जेव्हा ‘करुणे’चे महत्त्व समजते तेव्हाच खऱ्या अर्थाने आयुष्याचे विखुरलेले तुकडे एकत्र येतात. यासाठी अनेक वैचारिक आणि भावनिक गोष्टींची मूलभूत गरज आहे. आपण चुका करणारी माणसं आहोत, याचा बिनदीक्कत स्वीकार करता आला की, व्यक्ती स्वत:तल्या ‘स्व’ जवळ एक पाऊल पुढे सरकते. ..

जपान-कॅनडाचे ‘मिथिला’प्रेम

भारतीय कलांचे वैशिष्ट्य म्हणजे उपरोल्लेखित प्रत्येकच कलेच्या निरनिराळ्या प्रांतानुसार, समूहानुसार अनेकानेक शैलीदेखील बहरल्या. प्रत्येक शैलीने आपली एक स्वतंत्र ओळख तर जपलीच पण, भारतीय संस्कृतीची एकतानताही आपापल्या आविष्कारातून गुंफली, सादर केली. ..

इसिसचे समूळ उच्चाटन शक्य?

दहशतवादी संघटना ‘इसिस’ २००४ पासूनच इराक आणि सीरिया या देशांमध्ये तग धरून बसली आहे. त्यामुळे आता या संघटनेचे समूळ उच्चाटन करावे, असा काहीसा पवित्रा अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी घेतला. एका आठवड्यातच ‘इसिस’चे अस्तित्वच नष्ट होईल, अशा घोषणाही ट्रम्प यांनी आपल्या एका मुलाखतीत केल्या. ..

मातृतूल्य येसूवहिनी

क्रांतिवीर गणेश दामोदर उर्फ बाबाराव सावरकर यांच्या पत्नी सरस्वतीबाई सावरकर उर्फ येसूवहिनी सावरकर यांची आज तिथीनुसार (वसंत पंचमी) १०० वी पुण्यतिथी. त्यानिमित्त येसूवहिनींच्या जीवनप्रवासावर प्रकाश टाकणारा हा लेख.....

प्रस्तावना

डॉ. पां. रा. किनरे लिखित 'तृप्तीची तीर्थोदके' हे पुस्तक दि. १३ फेब्रुवारी रोजी प्रसिद्ध होणार आहे. सदर पुस्तकाला प्रा. डॉ. अशोक मोडक (माजी आमदार, नॅशनल रिसर्च प्रोफेसर, कुलाधिपती : गुरु घासीराम केंद्रीय विश्वविद्यालय, विलासपूर, छत्तीसगड) यांची प्रस्तावना लाभली असून ती वाचकांसाठी देत आहोत...

समर्थ रामदास लिखित साहित्यातील चिह्नसंकेत

साडेतीनशे वर्षांपूर्वी चिह्नसंकेतांचा वापर करून, श्री शिवाजी महाराजांवर विजापूरचा अफझलखान आक्रमण करण्यास निघाल्याची सूचना महाराजांना देणारे, हे श्री समर्थ रामदास स्वामी यांचे पत्र...

पर्यावरण सहिष्णू सामाजिक वनीकरण

नाशिक महानगरपालिका क्षेत्रात सामाजिक वनीकरण विभागामार्फत ‘रानमळा योजना’ राबविण्यात येणार असून या अंतर्गत आनंद वृक्ष, स्मृती वृक्ष, माहेरचा वृक्ष, शुभमंगल वृक्ष आणि शुभेचा वृक्ष अशा पाच प्रकारच्या वृक्षांची लागवड करण्यासाठी प्रोत्साहन देण्यात येणार आहे. मानवी जीवनात घडणाऱ्या घडामोडींना लक्षात घेत या योजनेचे स्वरूप ठरविण्यात आले आहे, त्याविषयी.....

शकुनीचे असिस्टंट.....

आता पीडितांचे दु:ख दूर करणे हे आमचे आद्य कर्तव्य आहे असे आम्ही समजतो. म्हणून जरा कानोसा घेतला असता ते परिस्थिती भयंकर कठीण वाटली. जणू काही एका जितेंद्रिय व्यक्तीला कुणी तरी हाड हाड म्हणून हेटाळणी केल्याचा भाव वातावरणात दरवळत होता...

नैतिक अस्थिरतेचा देश

पाकिस्तानने १ लाख १० हजार डॉलर्सच्या बदल्यात अमेरिकेच्या शिकाऱ्याला पाकिस्तानमध्ये ‘मारखोर’ या जंगली बकऱ्याची शिकार करण्याची परवानगी दिली आहे. त्यांच्या देशाचा प्राणी आहे, ते वाट्टेल ते करतील म्हणा. तसेही स्वत: उपाशी, कंगाल राहतील, पण शेजाऱ्याला बरबाद करणारच, या मानसिकतेचा हा देश. त्यामुळे त्याने जंगली बकऱ्याची शिकार करायला अमेरिकेच्या शिकाऱ्याला परवानगी दिली, यात नवल ते काय!! पण, पाकिस्तानने ज्या ‘मारखोर’ नावाच्या प्राण्याची शिकार करायची परवानगी दिली आहे, त्या प्राण्याची शिकार करण्यास पाकिस्तानमध्येच ..

सौ चुहें खाकर बिल्ली हज को चली

एकीकडे आधी काश्मीरमधील फुटीरतावादी नेत्यांशी चर्चा करायची आणि त्यानंतर भारताच्या अंतर्गत कारभारात हस्तक्षेप करण्याची मुळीच इच्छा नाही, असं वक्तव्य पाकिस्तानचे परराष्ट्रमंत्री शाह महम्मद कुरेशी यांनी केलं...

५ हजार रुपये ते ३०० कोटींपर्यंतचा उद्यमशील प्रवास

‘पुणे तिथे काय उणे’ असं अगदी अभिमानाने म्हटलं जातं. कारण, येथे जो आला त्याची भरभराट झाली आहे. या पुण्याच्या गुणामुळेच अनेक लोक आपलं नशीब आजमावण्यासाठी पुण्यात दाखल होतात. काटेशिरसगावचे अनंतराव साळुंके आणि त्यांची पत्नी लक्ष्मी हे जोडपंदेखील कामाच्या शोधासाठी १९४३ साली पुण्यात आलं..

अशी ही पाकी धर्मनिरपेक्षता

सिंध प्रांतात एके ठिकाणी मंदिर उद्ध्वस्त करण्यात आलं. शिवाय, तेथील धार्मिक पुस्तके आणि मूर्तीही आगीच्या भक्ष्यस्थानी देण्यात आल्या. आता या कृत्यानंतरच्या प्रतिक्रियाही लक्षणीय आहेत. ..

सत्कर्माची जेथे प्रचिती

‘अनाथ बालकांचा प्रश्न’ हा समाजापुढील मोठा प्रश्न आहे. ही बालके जीवंत समाजाचा भाग असतात. मात्र, या बालकांची काही चूक नसतानाही त्यांना आयुष्यात विनाकारण आणि सातत्याने गंभीर परिणाम भोगावे लागतात. सर्वच अनाथ बालकांच्या समस्या सोडवू शकत नाही. मात्र, बदलापूर येथे ‘सत्कर्म बालकाश्रम’ आपल्यापरीने या बालकांच्या प्रश्नावर काम करत आहे...

‘चौपदी’ची अनिष्ट चौकट

नेपाळच्या ग्रामीण भागात आजही ‘चौपदी’ नावाची एक भेदभावजनक प्रथा कटाक्षाने पाळली जाते. या प्रथेनुसार, घरातील मासिक पाळी सुरू झालेल्या महिलेला घराचा उंबराही ओलांडता येत नाही. तिची राहण्याची, खाण्याची, झोपण्याची अशी सगळीच व्यवस्था ही घरानजीक एका छोट्याशा काळोख्या झोपडीत केली जाते...

सुप्रजा-भाग ५

आज आपण गर्भाची दर महिन्याला होणारी वाढ, मासानुमासिक वृद्धी याबद्दल जाणून घेऊया. आयुर्वेदशास्त्राने गर्भाची वाढ दर महिन्यात कशी होते, हे सांगून ठेवले आहे. त्याचबरोबर मातेच्या शरीरातलेही बदल सांगितले आहेत. आधी गर्भाची वाढ बघूया...

तूच तुझा रे सखासोबती

वत्सल सखा दुसरा-तिसरा कोणी नसून आपणच आहोत, हे समजायला आपला पूर्ण जन्म जातो. या प्रिय सख्याबरोबर संवाद साधताच आला नाही, याची जाणीव आपल्यापैकी कित्येकांना होतच नाही. अज्ञानाने म्हणा किंवा दुर्दैवाने म्हणा, पण हे सत्य आहे...

ड्रॅगनचा मदतीचा फार्स

भारत आणि चीनचे सध्याचे संबंध तितकेसे चांगले नसले तरीही तणाव काहीसा निवळण्याच्या स्थितीत आहे. त्यामुळे हे चित्र चीन तर दिखाव्यासाठी निर्माण करत नाही ना, असा प्रश्न पडतो. ..

अण्णा, लोकपालने खरंच प्रश्न सुटेल का?

रवींद्र मुळे यांचे अण्णांना अनावृत्त पत्र! अण्णा, एक लोकपाल विधेयक फक्त राहिले आहे. पण एक प्रश्न माझ्या भाबड्या मनात येतो आहे. खरंच भ्रष्टाचार प्रश्न हा एका नियुक्तीमुळे सुटेल का? भ्रष्टाचार रोखण्यासाठी आज पण अनेक कायदे आणि व्यवस्था आहेत पण हे का कुचकामी ठरत आहेत? माझ्या अल्पबुध्दीप्रमाणे हा लोकपाल शेवटी ज्या समाजातून जाणार आहे त्या समाजातून भ्रष्ट अधिकारी आणि भ्रष्ट राजकारणी निर्माण झाले. एक कायदा कमकुवत झाला म्हणून दुसरा कायदा याने प्रश्न सुटत नाहीत असा इतिहास असताना तुम्ही तुमचे प्राण पणाला लावावे ..

बुडत्याला काडीचा आधार

मागच्या वर्षी पाकिस्तानचा सध्याचा जिगरी दोस्त असलेल्या चीनचा दौरा इमरान यांनी केला. त्यावेळी चीनने पाकिस्तानला दोन अब्ज डॉलर्सची म्हणजे १४ हजार, २०० कोटी रुपयांची मदत केली होती. ..

शेफारलेले कार्टे

आपल्या आसपास वा घरातच एखादे लाडावलेले पोर असते अणि कायम उचापती करीत असते, त्यापेक्षा पन्नाशी गाठलेल्या राहुल गांधींची आजकालची स्थिती किंचीतही वेगळी नाही. ..

हिंदूंची अवस्था आणि भारतीयांची जबाबदारी

पाकिस्तानी छळाला भिऊन हिंदू पळून भारतात आले, तेव्हा बंगाली मुस्लिमांच्या एका गटाने त्यांची संपत्ती गिळंकृत केली...

समर्थ रामदास स्वामी आणि लिखित साहित्यातील चिह्नसंकेत

भाषासौष्ठव, समृद्ध शब्दसंपदा आणि व्याकरण या भिंगातून पाहायचे झाले, तर मराठी आणि अन्य भारतीय भाषांमध्येसुद्धा समर्थांसारखी लेखनशैली एकमेवाद्वितीय आहे. ..

क्राईम कंट्री मेक्सिको

मेक्सिकोमधील हिंसा आणि गुन्हेगारीकरण फक्त ड्रग्जमाफियांपुरतेच मर्यादित नाही, तर राजकीय हिंसाचाराचे प्रमाणही धक्कादायक आहे. २००८ ते २०१२ या पाच वर्षांच्या काळात राजकारण्यांच्या हत्यांचे प्रमाण हे तब्बल २४०० टक्के इतके प्रचंड होते...

आर्थिक अरिष्ट आणि इराण

१९५० मध्ये अमेरिकेच्या पुढाकारानेच इराणच्या अणुकार्यक्रमाला सुरुवात झाली आणि आज याच अणुकार्यक्रमामुळेच इराणमध्ये आर्थिक अरिष्टाची परिस्थिती उद्भवली. ..

रेडिमेड नऊवारीची विद्या

नऊवारी साड्या तयार करणाऱ्यांच्या यादीत अग्रस्थानी नाव आहे ते सिद्धी क्रिएशन्सच्या विद्या पवार यांचं...

जगाचा कैवार घेणं थांबवा..

अमेरिकेने आधी अमेरिकेअंतर्गत प्रश्नांकडे पाहायला हवं आणि किमान मेक्सिकोबाबतचा प्रश्न तरी सरळमार्गी सोडवून दाखवायला हवा. ..

‘अनुलोम मित्रसंगम’

‘अनुलोम मित्रसंगम’ या कार्यक्रमाचे आयोजन उत्तर-पूर्व मुंबई आणि उत्तर-मध्य मुंबई इथे करण्यात आले होते. दोन्ही कार्यक्रमांना नागरिकांचा उत्तम प्रतिसाद लाभला. आपापल्या उपविभागांमध्ये झालेल्या या कार्यक्रमाचे ‘अनुलोम’चे जनसेवक मधु पवार आणि भास्कर देशमुख यांनी मनोगत व्यक्त केले. ..

समानतेच्या बुरख्याखाली...

‘समानतेच्या देखाव्या’चा प्रयोग रविवारी संयुक्त अरब अमिराती (युएई) अर्थात दुबईत पार पडला. निमित्त होते, ‘जेंडर इक्वॅलिटी इंडेक्स अवॉर्ड २०१८’चं. आता ‘जेंडर इक्वॅलिटी’ म्हणजे स्त्री-पुरुष समानता. तर युएईसारख्या इस्लामिक कडक कायदेकानून पाळणाऱ्या देशात हा असा उपक्रम स्तुत्यच म्हणावा लागेल. पण, रविवारी संपन्न झालेल्या या कार्यक्रमाची छायाचित्रे ट्विटरवर व्हायरल झाली आणि सगळ्यांना एकच प्रश्न पडला की, नेमकी स्त्री-पुरुष समानता दिसतेय तरी कुठे? हा प्रश्न पडावा, इतपत समानतेचा अभाव या कार्यक्रमात प्रकर्षाने ..

होमियोपॅथीक तपासणी (केसटेकींग) भाग-७

होमियोपॅथीक तपासणी’ ही रुग्णाची नुसती जुजबी माहिती घेण्यापुरती मर्यादित नसते, तर त्या माणसाला पूर्णपणे जाणून घेण्याची प्रक्रिया असते. आजाराचा पूर्वइतिहास व रुग्णाच्या विविध सवयी जाणून घेताना ‘स्त्रीसुलभ लक्षणे’ व ‘लैंगिकतेविषयीची लक्षणे’ या महत्त्वाच्या गोष्टींची माहिती आवश्यक असते. या दोन्ही बाबी थोड्या संवदेनात्मक आहेत. ..

चित्ती असो द्यावे समाधान

आपण सातत्याने जगाकडे पाहत असतो. जगामध्ये काय चालले आहे, यातच आपण लक्ष केंद्रित करतो. कारण, आपल्यालाच त्यांच्या तुलनेत स्वत:ला महान सिद्ध करायचे असते. या चढाओढीच्या जगात स्वत:चे वैशिष्ट्य सिद्ध करायच्या नादात माणूस घमेंडीचा गुलाम केव्हा होतो, हे त्याचे त्यालाच उमजत नाही. ..

क्लोनिंगद्वारे उपायांचा शोध

चिनी वैज्ञानिकांनी पाच क्लोन माकडांची निर्मिती केली. एका आफ्रिकन माकडाच्या जैविक रचनेत रासायनिक बदल करून या क्लोन माकडांची निर्मिती करण्यात आली. सर्केडियन रिदममुळे मानवी शरीरात होणाऱ्या आजारांवर उपचार करण्यासाठी या माकडांवर संशोधन केले जात आहे. ..

शक्तिप्रदर्शनाच्या वाटेवर अरब?

कॅलिफोर्नियाच्या मिडलबरी इन्स्टिट्यूट ऑफ इंटरनॅशनल स्टडीजचे मिसाइलतज्ज्ञ जेफरी लुइस यांनी जारी केलेल्या माहितीनुसार, खाडी प्रदेशातील सौदी अरब हा देश सध्या आपल्या क्षेपणास्त्रांची ताकद वाढवण्यासाठी बॅलेस्टिक मिसाइलच्या निर्मितीसाठी आणि परीक्षणासाठी धडपड करत असल्याचे दिसत आहे...

इजिप्त अरेबिक गणराज्य

इजिप्तचा इतिहास सांगतो की, या राम राजाने आशियातील अनेक भूप्रदेश जिंकले. मात्र, त्याच्यानंतर याने अनेक मंदिरेही बांधली. असा हा ‘रामराज्या’चा वारसा इजिप्तलाही आहे म्हणायचा...

अपरिवर्तनीय कर्जरोख्यातील गुंतवणुकीचा पर्याय

अन्य गुंतवणूक पर्यायांसारखा अपरिवर्तनीय कर्जरोख्यांत गुंतवणूक हा एक पर्याय आहे. अपरिवर्तनीय कर्जरोखे वेगवेगळ्या मुदतींचे व मुदतींप्रमाणे वेगवेगळ्या व्याजदराचे विक्रीस काढले जातात. ..