विविध

स्त्री कर्तृत्वाचे मापदंड काय?

वयाच्या २३व्या वर्षी फुटबॉलमधील सगळ्यात प्रतिष्ठित बैलन डिओर पुरस्कार मिळवणारी एडा. एडाने ३०० गोल केले. तिची कामगिरी अभिमानास्पदच आहे. खेळाप्रती निष्ठापूर्वक सराव या तिच्या गुणांनी तिला क्रीडाक्षेत्रात सर्वोच्च पद बहाल केले, हे सूर्यप्रकाशाइतके स्वच्छ आहे. ..

नैसर्गिक चित्रांकनाची 'पाटीलकी'

भारतीय चित्रकला ही अत्यंत प्राचीन असून वात्सायनाने चित्रकलेच्या षडांगांची माहिती दिलेली आहे. कुठलीही कलाकृती सौंदर्याभिरुचिपूर्ण तेव्हाच बनते, जेव्हा वात्सायनाने वर्णिलेली षडांगे त्या कलाकृतीत असतातच. रूपभेद, प्रमाण, भाव, लावण्य योजनम्, सादृश्यं आणि वर्णिका भंग ही सहा अंगे एकाच कलाकृतीत जेव्हा अंतभूर्त होतात, तेव्हा ती कलाकृती समृद्ध होते. स्मृतिप्रवण ठरते आणि रसिकमनाचा ठाव घेते...

माहितीतले ‘चोर’

मंगळवारी सिनेटसमोर पिचाई यांना अतिविचित्र प्रश्नांना सामोरे जावे लागले. गुगलच्या डाटा संकलनाच्या पद्धतीबाबत पिचाई यांनी दिलेली साक्ष मात्र काही महत्त्वाच्या काही मुद्द्यांवर भाष्य करणारी ठरली. ..

समाजजाणिवा जपणारी व्यापाऱ्यांची संघटना

नाशिक शहर व परिसरातील उद्योगांना जागतिक व्यासपीठ प्राप्त व्हावे, तसेच, जगातील उद्योगांना नाशिकची बाजारपेठ खुली व्हावी यासाठी नुकतेच महाराष्ट्र चेंबर ऑफ कॉमर्स, इंडस्ट्री अॅण्ड अॅग्रीकल्चर संस्थेच्या माध्यमातून जगातील तब्बल २१ देशांसमवेत सामंजस्य करार करण्यात आला आहे. ..

सरासरीचे ट्रेडिंग इंडिकेटर

आजपासून आपण वेगवेगळ्या ‘ट्रेडिंग इंडिकेटर्स’बद्दल माहिती घेऊया. एका विशिष्ट कालावधीत, किमतीत सतत दिसणारी अस्थिरता आपल्याला चार्ट वाचायला आणि किंमत वर्तविण्यास बाधा आणते आणि ट्रेंड ओळखणे कठीण होते. ..

उर्जित पटेलांचा राजीनामा

पायंडा योग्य की अयोग्य?..

तैवानचे, ‘गो बॅक हुवावे!’

चीनच्या मते तैवान हा त्यांचाच भाग आहे. शिवाय तैवानवर आपले नियंत्रण प्रस्थापित करण्यासाठी लष्करी कारवाईची धमकीदेखील चीनने कित्येकवेळा दिली आहे. अशा स्थितीत तैवानने चिनी कंपनीवर पाच वर्षांसाठी बंदी घातली, ज्यामुळे चीनला तैवानच्या कुरापती काढायला आणखीनच चेव चढेल. ..

हॅप्पीवाला ‘फिलिंग डॉट कॉम’

दर नव्हे, तर प्रेमळ माणुसकीची ऊबच. हे सुत्र घेऊन रविवारी याच कार्यक्रमांतर्गत ऐरोली ते वाशी या भागातील फुटपाथ, ब्रिज किंवा सिग्नलवर वस्ती करून राहणाऱ्या गरीब-गरजूंमध्ये १५१ ब्लँकेट्स वाटपाचे काम करण्यात आले...

सरकार मांगे संतती...

हम दो और हमारे दो’ हे भारतात कुटुंबनियोजनाचे जणू ब्रीदवाक्यच. लोकसंख्येचा विस्फोट झालेल्या चीनमध्येही ‘आता एकच मूल पुरे’ वर काटेकोरपणे जोर दिला जातो...

अभिमानाची लढाई

आपण दुसर्‍याला समजून घेत स्वत:च्या मनाची मांडणी केली, तर सगळ्या गोष्टी आपोआप नैसर्गिकरीत्याच नियोजित व्हायला लागतात...

जोखीमभरली कामे

जगाच्या पाठीवर अशी धोकादायक कामे करणे, त्यातला रोमांच अनुभवणे अनेकांना आवडते, पण बऱ्याच लोकांना अशी कामे करण्याची भीतीही वाटत असते. त्यामुळे आपण सर्वांनी आपल्या जीवावर उदार होऊन काम करणाऱ्या या मंडळींचे नक्कीच कौतुक करायला हवे...

‘मेड इन इंडिया’ जगात भारी

भारतासारख्या देशात जिथे सर्वाधिक मृत्यू रस्ते अपघातात होतात. अपघातात वाहनांचेही मोठे नुकसान होते, ते टाळण्यासाठी सुसज्ज असलेल्या नेक्सोनचे नाव आता जागतिक पातळीवरील वाहन उत्पादक क्षेत्रात गौरवाने घेतले जाईल...

विश्वास ठेव...

टेलिव्हिजन, इंटरनेट, सोशल मीडिया आणि अशा सहज उपलब्ध माध्यमांतून अनेक आकर्षणे उमलत्या वयाच्या मुलांसमोर येत आहेत. नुकत्या जन्मलेल्या मुलालाही केवळ भावी ग्राहक या दृष्टीने पाहणाऱ्या उपभोक्तावादी समाजात गरजेपेक्षा जास्त पर्याय मुलांसमोर मांडले जात आहेत...

लिखित साहित्यातील चिह्नसंकेत

मराठी संत साहित्याचा अभ्यास केला, तर लक्षात येईल की, सर्वच संत कवींनी त्यांच्या लिखित साहित्यांमधून अशा अनेक चिह्न आणि प्रतीकांचा वापर आपल्याला अमूर्त संकल्पना मांडण्यासाठी केला...

कोण कट्टर धर्मांध?

एका इंग्रजी दैनिकाला दिलेल्या मुलाखतीत पाकिस्तानचे पंतप्रधान भारतातील सत्ताधारी पक्षाला मुस्लीमविरोधी ठरवून मोकळे झाले...

कृषिव्यंगचित्रकार : ल. हु. काळे

व्यंगचित्र म्हटलं की, आपल्याला विनोदी चित्र, मार्मिक चित्र, अर्क चित्र, अश्लिल किंवा चावट चित्र, मिश्किल चित्र इत्यादी प्रकार आठवतात. आर. के. लक्ष्मण, बाळासाहेब ठाकरे, राज ठाकरे अशा ख्यातकीर्त व्यंगचित्रकारांनी तर सामाजिक विषयांना राजकीय बाज देऊन जी व्यंगचित्रे काढली, त्यामुळे ‘राजकीय व्यंगचित्र’ हा विषय अधिक लोकप्रिय झाला. व्यंगचित्रांवर आणखी आगळ्या-वेगळ्या पद्धतीने विचार करत वरील व्यंगचित्रांबद्दल जे लोकांचे मत बनलेले आहे, त्याला जरा वेगळ्याच मार्गाने नेऊन व्यंगचित्रकार ल. हु. काळे यांनी केवळ ‘कृषी’विषया..

पाकच्या अरे‘रावी’ला भारताचे उत्तर!

काही महत्त्वाच्या आंतरराष्ट्रीय स्तरावरच्या राजकीय अभ्यासकांच्या मते, पाकिस्तानचे शत्रुत्व हे धार्मिक, भावनिक आणि निर्मिती वगैरेचे नाही, तर त्यामागचे कारण वेगळेच आहे. ..

‘इचिमुकू क्लाऊड’ निर्देशक

मागील लेखात नमूद केल्याप्रमाणे या चार्ट प्रकारांमध्ये लाईन चार्ट, बार चार्ट, कॅन्डलस्टिक चार्ट, पॉईंट अॅण्ड फिगर चार्ट, हेकिनअसी, रेन्को चार्ट्स, इचिमुकू क्लाऊड, कागी चार्ट्स इत्यादी चार्ट समाविष्ट आहेत...

दिरहम इन, डॉलर आऊट

आजच्या काळात युद्ध ही फक्त रणांगणावरच नाही तर व्यापारी वर्तुळातही खेळली जातात आणि अशा व्यापारी युद्धांमध्ये योग्य क्षणी योग्य निर्णय घेऊन त्याची अंमलबजावणी करणे क्रमप्राप्त ठरते. ‘करन्सी स्वॅप’च्या या कराराबाबतही हेच म्हणता येईल. ..

म्हणून आवळ्याला 'त्रिदोषनाशक' म्हणतात!

आवळा हे एक औषधी फळ असून आपल्याला वर्षभर फळ तसेच औषध म्हणून वापरता येऊ शकते. आयुर्वेदामध्येदेखील आवळ्याला विशेष महत्त्व देण्यात आले आहे. असं म्हटलं जातं की, हजार आजारावर आवळा हे एकच औषध अतिउत्तम आहे. म्हणूनच अशा या बहुगुणी आवळ्याचे नेमके फायदे काय आहेत? हे जाणून जाणून घेऊयात.....

फ्रान्सच्या मूल्यांचे काय?

मूल्यांचे प्रतीक असलेला मरियनचा पुतळा. जो पुतळा राष्ट्रीय प्रतीक होता, त्या पुतळ्यावरही आज फ्रान्समध्ये आंदोलकांनी हल्ला चढवला. त्याची नासधूस करण्याचा प्रयत्न केला. ..

पोलादी शिस्तीचा तपस्वी मेजर

आज मेजर प्रभाकर बळवंत कुलकर्णी हयात नाहीत. त्यांच्या पत्नी सुषमा यांनी मे. प्रभाकर जिवंत असतानाच्या लिहिलेल्या आठवणी मे. प्रभाकरांचे पोलादी जगणे आणि तितकेच त्यांचे मृदू मन हळुवारपणे उलगडत जाते. मे. प्रभाकर यांचा जीवनपट सुषमा प्रभाकर कुलकर्णी यांच्याच शब्दात....

मेकअपविरोधात ‘बंड’

ग्लॅमर, ‘डिझायरेबल’ या सगळ्या जड इंग्रजी शब्दांच्या पाठोपाठ येते ती ‘वूमन.’ स्त्रियांच्या सौंदर्यावर स्त्रियांच्या अस्तित्वापेक्षा जास्त बोललं जातं. त्यात या सौंदर्याचा बाजार आलाच. यामुळे जगातील जवळजवळ ५० टक्के लोक या बाजारात आपला पैसा घालवतात किंवा या सौंदर्य प्रसाधनांचा वापर करतात. हे वापरणे काही गैर नाही, मात्र प्रत्येक स्त्रीने सुंदर दिसलंच पाहिजे, हा अट्टाहास कशासाठी? याच विचाराने दक्षिण कोरियात एक वेगळंच आंदोलन तिथल्या महिलांनी सुरू केलं. ते म्हणजे ’डिस्ट्रॉय मेकअप’...

रोगनिवारणामधील अडथळे (भाग 3) (Obstacle to Cure)

गनिवारणातील अडथळे जाणून घेताना आपण आहारातील दोन किंवा इतर सवयींबद्दल जाणून घेत आहोत, ज्याच्यामुळे रोग बरा होण्यास वेळ लागतो...

सुप्रजा आयुर्वेदीय दृष्टिकोन भाग - १

‘सुप्रजा’ म्हणजे चांगली (उत्तम) संतती. प्रत्येक विवाहीत दाम्पत्याची आपले मूल धष्टपुष्ट, सुंदर, बुद्धिमानी आणि दीर्घायुषी व्हावे, अशी आंतरिक इच्छा असते. हल्लीच्या काळात एकच मूल (मुलगा किंवा मुलगी) प्रामुख्याने प्रत्येक घरात जन्मते. (याला अपवाद नक्कीच आहेत) जर एकच संतती असली, तर ती सुखरूप, सुस्वभावी, आरोग्य संपन्न आणि अन्य उत्तमोत्तम गुणयुक्त दिसावी, ही अभिलाषा मनोमनी पल्लवीत होणे, स्वाभाविक आहे. हे सर्व शक्यही आहे. ते कसे? ते या लेखातून जाणून घेऊया...

कर्जबाजारी ते कन्या ‘बाजारी’

अफगाणिस्तानातल्या शेतकऱ्यांनी आत्महत्येचा मार्ग न पत्करता स्वतःच्याच लेकरा-बाळांना विकण्याचा आणि त्यातून कर्जमुक्त होण्याचा मार्ग स्वीकारला. लहान मुलींची लग्नासाठी विक्री करण्यामागे आणखी एक कारण म्हणजे अफगाणिस्तानातली बालविवाहाची प्रथा...

‘देव’ माशांची तडफड

न्यूझीलंडच्या बेटावर शनिवारी रात्री सुमारे १४५ हून अधिक व्हेल मासे किनाऱ्यावर मृत्युमुखी आढळले. त्या घटनेची प्रत्यक्षदर्शी लिझ कार्ल्सन हिने तिच्या इन्स्टाग्राम ब्लॉगमध्ये लिहिलेला अनुभव मन विषण्ण करणारा आहे...

कै. अरविंदराव देशपांडे एक सदा प्रसन्न व्यक्तिमत्व

दि. २७ नोव्हेंबरला सकाळी अरविंदराव देशपांडे गेल्याचा फोन आला आणि जवळजवळ ५० ते ५२ वर्षांतील त्यांच्या सहवासातील आठवणी डोळ्यांसमोर तरळून गेल्या...

‘महाजन पुरस्कार’ विजेत्या अश्विनी मयेकर

गेल्या रविवारीच ‘सा. विवेक’च्या कार्यकारी संपादक अश्विनी मयेकर यांना ‘मधुकरराव महाजन स्मृति पुरस्कारा’ने सन्मानित करण्यात आले. त्यानिमित्ताने काही वर्षांपूर्वी अश्विनी मयेकर ‘मुंबई तरुण भारत’मध्ये कार्यरत असताना त्यांचे संपादक राहिलेल्या सुधीर पाठक यांनी त्यांच्याविषयी व्यक्त केलेल्या या कौतुकास्पद भावना.....

बोटांची जादू की जादूची बोटे?

कुठलाही कलाकार हा तसा जादूगारच. आपल्या कलेच्या माध्यमातून तो साकारत असलेली प्रत्येक कलाकृती ही समोरच्याच्या मनाला अगदी स्पर्शून जाते, काही वेळा अगदी थक्क करून सोडते. ..

जगातील ‘खुंटण’खाना

ज्या ठिकाणी देहविक्रय केला जातो, ती जागा म्हणजे ‘कुंटणखाना.’ सोप्या भाषेत, रेड लाईट एरिया. परंतु, हा आजच्या चर्चेचा विषय नाही. म्हणूनच शीर्षकात म्हटल्याप्रमाणे आपल्या भारत देशाची ओळख ही ‘जगाचा खुंटणखाना’ म्हणून अधिक गडद होताना दिसते. कारण, जागतिक पोषण आहार, २०१८च्या अहवालानुसार, भारतात वाढ खुंटलेल्या, कुपोषित मुलांची संख्या ही जगभरातील अशा मुलांच्या संख्येच्या तब्बल एक तृतीयांश इतकी आहे. म्हणूनच ‘खाना’ (हिंदीतील आहार)अभावी भारताचा असा ‘खुंटणखाना’ झालाय, असं दुर्देवाने म्हणण्याची वेळ ओढवली आहे. ..

येमेन, युद्ध, यातना...

आजवर येमेनमध्ये साधारण जगण्याची वयोमर्यादा चाळीसही नाही. १९६२ साली येमेन स्वतंत्र होऊन या देशाने लोकशाही शासनपद्धती अवलंबली. पण, दुर्देवाने येमेनींना लोकशाहीचा अर्थ आजवर कळलेलाच नाही. कारण, रोज मरे त्याला कोण मारे, अशा परिस्थितीत येमेनी जीवन जगत राहिले. ..

‘मेजर प्रभाकर कुलकर्णी यांची समर्पण भावना ही प्रेरणा देणारी’

सेंट्रल हिंदू मिलिटरी एज्युकेशन सोसायटी संचालित भोंसला मिलिटरी स्कूलचे माजी प्राचार्य, समादेशक व संस्थेचे जनरल सेक्रेटरी स्वातंत्र्यसैनिक व मेजर प्रभाकर बळवंत कुलकर्णी (रिटायर्ड) यांचे वृद्धापकाळाने दि. २८ नोव्हेंबर रोजी सकाळी पहाटे ४ वाजता निधन झाले. ..

इथे ‘डिझाईन्ड’ मुलं मिळतील!

जियानकुई यांचे हे मनासारखे डिझाईन केलेले मूल जन्माला घालण्याचे संशोधन नक्कीच विज्ञानात क्रांती घडवून आणणारे असले तरी ही क्रांती चांगली असेल की वाईट याचे उत्तर येणारा काळच देऊ शकतो..

‘समउत्कर्ष अभ्यासिका’ आणि सेवा सहयोग

दिवाळी शिबिराच्या निमित्ताने..

लाल रंग हा कसला...??

युनोच्या अहवालानुसार, २०१७ साली जगभरात महिलांच्या झालेल्या हत्यांमध्ये अर्ध्याहून अधिक हत्या केवळ त्यांच्या जोडीदाराकडून किंवा कुटुंबातील इतर पुरुष मंडळींनीच केल्याचे निष्पन्न झाले..

रोगनिवारणामधील अडथळे (भाग-२)

आजच्या काळातील सर्वात महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे किरणोत्सर्ग (Radiation). या किरणोत्सर्गामुळे बऱ्याच लोकांना अनेक नवनवीन आजारांना सामोरे जावे लागते...

चला शोधूया, लहान गोष्टींमधील निर्भेळ आनंद

आपण थोडासा वेळ काढून आपल्याला खरेच काय आवडते याकडे नजर टाकावी. त्या आवडत्या गोष्टींसाठी मग जरूर वेळ काढायचा. त्या करीत असताना होणारा आनंद अनुभवायचा. एखाद्याला साध्या शीळ मानण्यात आनंद मिळेल, तर एखादीला सुंदर केशरचना करण्यात आनंद मिळेल. एखाद्याला छोटेसे समाजकार्य करण्यात आनंद मिळेल, तर एखाद्याला ध्यान करण्यात. पण आपल्याला कळायला हवे की, आपला आनंद कशात आहे.....

‘त्या’ सूत्रधारांना शिक्षा कधी?

अमेरिकेचे परराष्ट्रमंत्री माईक पोम्पियो यांनी या २६/११ च्या दहशतवादी हल्ल्याच्या सूत्रधारांबद्दल माहिती देणाऱ्यांना, त्यांना पकडण्यासाठी मदत करणाऱ्यांना ३५ कोटी रुपयांचे बक्षीस जाहीर केले...

शूरा ‘म्ही’ वंदिले...

अरिबमजींच्या समर्पणवृत्तीने प्रभावित होऊन निवृत्तीनंतर पाच वर्षांनी राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाने त्यांच्यावर मणिपूरच्या संघचालकपदाची जबाबदारी सोपवली व ती त्यांनी १८ वर्षे समर्थपणे सांभाळली...

इजिप्शियन देवदेवता आणि चिह्नसंकेत

२४ तासांत पृथ्वीच्या सूर्याभोवताली होणाऱ्या एका फेरीमुळे निर्माण होणारी सूर्याची आवर्तने आणि नाईल नदीचा वार्षिक पूर ही नैसर्गिक परिस्थिती फार प्रभावी होती. निसर्गातील नेमक्या याच दोन नियमित घटनांमुळेच पाणी आणि सूर्य यांना देवत्त्व दिले गेले आणि या दोन नैसर्गिक शक्ती, असंख्य चिह्ने आणि प्रतीकांच्या व्यक्त माध्यमात रचल्या गेल्या...

ठग्स ऑफ ‘व्हायरल पोस्ट’

‘गो फंड मी’ या संस्थेच्या नावाखाली मॅकक्लर, तिचा प्रियकर डी. एमिको आणि जॉनी बॉब्बीट ही तीन पात्रे मिळूनच हा सापळा रचतात आणि त्यात फसले सुमारे १४ हजार कोटी नेटकरी...

राम मंदिर प्रकरण आणि माध्यमांची भूमिका

सध्याच्या काळात जवळजवळ सर्वच माध्यमांवरून खूप मोठ्या प्रमाणावर रामजन्मभूमीचे ‘कव्हरेज’ दाखविले जात आहे. इलेक्ट्रॉनिक मीडिया, प्रिंट मीडिया, सोशल मीडिया या सगळ्याच माध्यमांवर रामभूमी विवादावरती, कोर्टाच्या भूमिकेवरती सर्व बातम्या दाखविल्या जात आहेत...

पुणे संघपरिवाराचा आधारवड हरपला

सोमवार, दि. १२ नोव्हेंबर रोजी वयाच्या ८७व्या वर्षी लक्ष्मण तथा आबांनी अखेरचा श्वास घेतला. पुण्यातील संघपरिवार रुजवण्यात, वाढवण्यात त्यांची भूमिकाही तितकीच मोलाची होती. अशा या ज्येष्ठ स्वयंसेवकांच्या संघस्मृतींना उजाळा देणारा लेख.....

पाकिस्तानचा स्वतःशी जिहाद...

हिंसात्मक चळवळींचे अमाप विष पेरताना पाकिस्तान या देशातही या पिकाच्या पाळामुळांमुळे प्रचंड उलथापालथ झाली आहे. काही वर्षांपूर्वी पेशावरमध्ये शेकडो बालकांचे झालेले हत्याकांड असू दे की, सातत्याने होणारे बॉम्बस्फोट, अतिरेकी हल्ले असू देत या सार्‍यांचे संबंध, या सार्‍यांचा जन्म कुठे झाला असेल? का झाला असेल याचा मागोवा घेतला तरी जाणवते की, पाकिस्तानने भारताला शह देण्यासाठी, जेरीस आणण्यासाठी जे काही काटे पेरले होते, त्याच काट्याचा आता कधी न बरा होणारा विषारी नायटा झाला आहे...

‘वन्स मोअर’: मनोरंजनातून अंतर्मुख करणारी नाट्यकृती

भरत जाधव एंटरटेनमेंट आणि ड्रीम कॅचर प्रकाशितने ‘वन्स मोअर’ या नाटकाचे सादरीकरण केलं आहे. नाटकाचे कथाबीज पार्थ देसाई यांचे असून नाटकाचे मूळ लेखन स्नेहा देसाई यांचे आहे. त्याचे नाट्यरूपांतर आणि दिग्दर्शन निपुण धर्माधिकारी यांनी केलं आहे...

व्हॉट्सअॅप पुन्हा बॅकफूटवर...

कडक पाऊल उचलत केंद्र सरकारच्या माहिती व तंत्रज्ञान विभागाने व्हॉट्सअॅपच्या एकूणच धोरणांबाबत चर्चाही केली होती. सरकारच्या या मागणीपुढे आणि आपल्या आर्थिक विस्ताराच्या दृष्टीने बॅकफूटवर जात व्हॉट्सअॅपने आता आपल्या भारतातील मुख्यालयासाठी अध्यक्ष म्हणून एका भारतीयाची निवड केली. त्यांचे नाव आहे अभिजित बोस. ..

थंडीत सकाळचे कोवळे ऊन घ्याच! अन्यथा...

सध्या सर्वत्र हिवाळ्याची चाहूल लागली आहे. या दिवसात अनेक भागात मोठ्याप्रमाणात थंडी असते. थंडी म्हंटल की, मस्त दोन-चार कपडे अंगावर ओढून उशिरापर्यंत झोपणे. ..

रोबोमय जीवनशैलीकडे...

अमेरिकेतील ड्युक विद्यापीठातील काही वैज्ञानिकांनी या कृत्रिम नाकाचा शोध लावला आहे. नव्या तंत्रज्ञानाच्या साहाय्याने तयार करण्यात आलेले हे नाक श्वानांपेक्षाही जलद गतीने अशा पदार्थांचा छडा लावू शकते, असा दावा वैज्ञानिकांकडून करण्यात आला आहे. ..

वजनाचे वजन बदलले!

किलोग्रॅमचे हे नवीन मूल्य ‘किबल बॅलन्स’ या मूल्यांकन पद्धतीनुरूप निर्धारित केले जाईल. म्हणजेच, किलोग्रॅमच्या मानकाचे इलेक्ट्रोमॅग्नेटिक तरंगांच्या आधारे अचूक वस्तुमान निश्चित केले जाईल..

रोगनिवारणामधील अडथळे - (भाग-१)

अल्कोहोल किंवा दारू पिण्यामुळे यकृतावर थेट परिणाम होत असतो. तसेच महत्त्वाच्या अवयवाखाली चेतासंस्थासुद्धा येत असल्याने सर्व नसा बधिर होऊन जातात व या बधिरपणामुळे त्यांची प्रतिक्षिप्त क्रियेची ताकद कमी होते व शरीराची रोगप्रतिकारक शक्तीसुद्धा कमकुवत होते...

जल महात्म्य

पाण्याला पचवायला लागत नाही का? किती पाणी प्यावे? कितीची गरज आहे? अतिजलपान असे काही असते का? इ. गोष्टींचा कधी विचार होतो का? आजच्या लेखातून या मुद्द्यांवर चर्चा करूया.....

व्यसनांचे धोकादायक ‘पॅड’

जगभरात व्यसनांविरोधात काम करणारी अनेक माणसे व संस्था-संघटना कार्यरत आहेत. सरकारी पातळीवरही नेहमी व्यसनांविरोधात जनजागृती करण्यात येते. पण, आता तर नशेड्यांनी आपल्या कल्पनेच्याही पलीकडल्या गोष्टींचा वापर नशेसाठी केल्याचे दिसते...

फेसबुक, झुकेरबर्ग आणि राजीनामा

फेसबुकच्या गुंतवणूकदारांनी त्यांच्याकडे अध्यक्षपदाचा राजीनामा मागत पेच निर्माण केला आहे. ..

ओसीरिस आणि आमून रे

इजिप्तच्या प्राणी-पक्ष्यांच्या चिह्नसंस्कृतीकडे वळण्यापूर्वी एका साम्य-साधर्म्याचा आणि विरोधाभासाचा दृष्टांत पाहूया...

‘किम’ करोति कोरिया?

आज एक, तर उद्या दुसरेच. आज शांतता, उद्या शक्तिप्रदर्शन अशी ‘किमच्या आले मना’ ही परिस्थिती. त्यात ट्रम्प यांचा तापट स्वभावही लपून राहिलेला नाही. तेव्हा, अशा दोन शीर्षस्थ नेतृत्वांमधील शस्त्रसंघर्ष पुन्हा उफाळून येण्याची शक्यताही वाढली आहे...

स्वयंभू कलाकृती

कलाकार, मग तो कुठल्याही कलाप्रकारातील असो. म्हणजे तो चित्रकार, गायक, वादक, नर्तक कोणीही असो, त्याच्या एका विशिष्ट मानसिकतेतच त्याच्याकडून सृजननिर्मिती होते...

उपेक्षित शेजाऱ्याच्या अपेक्षा...

निंदकाचे घर असावे शेजारी असे म्हणतात, पण शेजारी उपेक्षित असेल तर आपल्या घरात सोडून त्याचे लक्ष दुसऱ्याच्या घरातच जास्त असते. त्यामुळे स्वत:चं घर तर त्यांना कधी सांभाळता येतच नाही. अशीच सध्या गत आहे ती उपेक्षितस्तान म्हणजे अर्थातच पाकिस्तानची. ..

सरकार मागण्यांची पूर्तता करण्यासाठीच..

वनवासी कल्याण आश्रमाच्या मोर्चाला राज्याचे आदिवासी विकास मंत्री विष्णू सवरा सामोरे गेले व मोर्चेकऱ्यांच्या मागण्यांचे निवेदन त्यांनी स्वीकारले. यानंतर मोर्चामधील मागण्या व राज्य सरकारने त्यावर केलेली कार्यवाही, याबाबत दै. मुंबई तरूण भारतचे प्रतिनिधी निमेश वहाळकर यांनी विष्णू सवरा यांची घेतलेली ही विशेष मुलाखत… ..

स्टॅन ली आणि ‘व्हाईट मॅन्स बर्डन’

हे सारे सुपरहिरो अमेरिकेतच का जन्मले? इतके प्रसिद्ध का झाले आणि उर्वरित जगालाही त्यांनी एवढं वेड का लावलं? दुसरीकडे अमेरिका वगळता अन्य ठिकाणी असे जगप्रसिद्ध सुपरहिरो का निर्माण झाले नाहीत?..

चर्चेचा ‘मॉस्को फॉरमॅट’

जागतिक दहशतवादाचा जेव्हा जेव्हा उल्लेख केला जातो, तेव्हा सर्वप्रथम डोळ्यासमोर येतो तो तालिबानने पोखरलेला अफगाणिस्तान आणि जिहादी दहशतवाद्यांना पोसणारा पाकिस्तान...

जलतरण‘वीर’

आज १४ नोव्हेंबर. हा दिवस बालदिन म्हणून भारतात साजरा केला जातो. त्यामुळे बालकांसाठी प्रेरणादायी ठरेल, असा जागतिक कीर्तीचा जलतरणपटू वीरधवल खाडेचा एकूणच जीवनप्रवास.....

‘बोगस आदिवासी’ एक गंभीर समस्या: गोवर्धन मुंडे

जनजाती बांधवांच्या विविध प्रलंबित मागण्यांसाठी गुरुवारी १५ नोव्हेंबर रोजी मुंबई येथे वनवासी कल्याण आश्रमाच्या वतीने मोर्चाचे आयोजन केले आहे. ‘बोगस आदिवासी’ ही एक गंभीर समस्या असून, बोगस आदिवासींवर कारवाई व्हावी अशी या मोर्चाची प्रमुख मागणी आहे. या बोगस आदिवासींसंबंधीचे वास्तव मांडत आहेत वनवासी कल्याण आश्रमाचे पश्चिम क्षेत्र सहहितरक्षाप्रमुख गोवर्धन मुंडे... ..

नकारावर मात (भाग २)

नकारासारखी दुसरी वेदना देणारी जखम शोधून सापडणार नाही. इतर सगळ्या वेदना अगदी प्रियजनांचा मृत्यूसुद्धा आपण दृढ प्रयत्नांनी म्हणा किंवा दैवगतीला शरण जाऊन म्हणा, पचवायचा प्रयत्न करतो. पण, तिरस्कृत अनुभवाचे गाठोडे पाटीवर घेतल्यावर त्याच्या भाराने एकदा का माणूस झुकला की, जोपर्यंत तो ते गाठोडे फेकून द्यायचे धाडस त्याला होत नाही, तोपर्यंत ताठ मानेने जगायची ऊर्मीही त्याला मिळत नाही. ..

‘रोगदमन’ आणि होमियोपॅथिक उपचार भाग - ३

हल्लीच्या काळात जगामध्ये मेंदूचे आजार, हृदयविकार, कर्करोग, अस्थमा यांचे प्रमाण झपाट्याने वाढते आहे. याचा एक सारासार विचार करण्याची गरज आता निर्माण झाली आहे...

सुरक्षित ‘डिजिटल इंडिया’ !

कोट्यवधींची संपत्ती काही सेकंदात हडप करणार्‍या सायबर हल्लेखोरांची ताकद गेल्या काही दिवसांत वाढत चालल्याचे चित्र आहे. सायबर हल्ले होण्याच्या प्रमाणावर देशाचा जगात २१ वा क्रमांक आहे...

भिकीस्तानचे भीकमूल्य..

पाकिस्तानचे नाव ‘भिकीस्तान’ ठेवावे लागेल, अशी आर्थिक, सामाजिक आणि राजकीय अराजकता या देशात सातत्याने निर्माण होते...

चित्रपट व्यवसायाचे बदलते गणित

चित्रपटाच्या पूर्वी केलेल्या प्रसिद्धीमुळेच हा चित्रपट पहिल्याच दिवशी ४०-५० कोटींचा गल्ला बॉक्सऑफिसवर गोळा करणार, अशी भाकितं करण्यात आली होती...

वाचक आणि पुलं

पु. ल. देशपांडे यांचे जन्मशताब्दी वर्ष ८ नोव्हेंबरपासून सुरू झाले. आपल्या उत्तमोत्तम साहित्य प्रकारांद्वारे पुलंनी वाचकांना भरभरून प्रेम दिले. तसेच वाचकांकडून, रसिकव्यक्तींकडून त्यांना भरभरून प्रेम मिळाले...

बालासन बेड

’बालासन’ किंवा ‘बलसान’ हे एका नदीचं नाव. हिमालयाच्या खोर्‍यात वसलेल्या दार्जिलिंग जवळ उगम पावणारी ही नदी दक्षिण-पूर्वेच्या समुद्राला जाऊन मिळते. उंचाहून उताराकडे वेडीवाकडी वळणे घेत ही नदी समुद्राला बिलगायला जाते...

वृत्तनिवेदनाचा यंत्रमानवी थाट

बातमीच्या स्वरूपानुरूप चेहर्‍यावर गांभीर्य किंवा मंद स्मित, आवाजाचेही तसेच प्रसंगानुरूप चढउतार, ‘ब्रेकिंग न्यूज’ प्रेक्षकांसमोर उलगडण्याचा हातखंडा... एका उत्तम, कुशल, प्रशिक्षित वृत्तनिवेदकाची ही काही प्रमुख लक्षणे... वृत्तनिवेदकाचा टापटीपपणा आणि त्याच्या आवाजातील जादू हीच त्यांची खरी खासियत...

अमेरिकेत व्यवस्थाबदलाचे वारे

अमेरिकेत सुरू असलेल्या मध्यावधी निवडणुकांनी प्रस्थापित ट्रम्प सरकारला जोरदार झटका दिला आहे. अमेरिकेन काँग्रेसच्या ४३५ जागा, सिनेटच्या १०० पैकी ३५ जागा व एकूण ५० राज्यांपैकी ३६ राज्यांचे गव्हर्नर यांच्या निवडीसाठी होणार्‍या मध्यावधी निवडणुकीत राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या रिपब्लिकन पक्षाचे सिनेटमध्ये वर्चस्व आहे...

फेसबुकचा ‘पराक्रम!’

फेसबुकसारख्या बलाढ्य कंपनीचे हे वर्तन मनाला न पटणारे आहे. देशाच्या सुरक्षेच्या दृष्टीने हे पाऊल उचलले असते, तर त्याचे कौतुकही झाले असते. पण अमेरिकेच्या मध्यवर्ती निवडणुकांमध्ये रशियाचा हस्तक्षेप होऊ नये, म्हणून ऐन निवडणुकांच्या तोंडावर हे करण्यात आले आहे. त्यामुळे फेसबुकच्या विश्वाससार्हतेविषयी भलेमोठे प्रश्नचिन्ह उपस्थित झाले आहे. ..

‘रोगदमन’ आणि होमियोपॅथिक उपचार - भाग-२

माणसाच्या मानसिक ताणतणावाचा शरीरावर थेट परिणाम होत असतो व त्यामुळे चैतन्यशक्ती कमी किंवा कमकुवत होते, ते आपण पाहिले...

धन्वंतरी जयंती राष्ट्रीय आयुर्वेद दिन

सोमवारी झालेल्या धनत्रयोदशीचे दीपावलीत एक वेगळे महत्त्व आहे. कारण, याच दिवशी धन्वंतरी जयंती असते. धन्वंतरी म्हणजे वैद्यांचा देव, एवढेच सर्वांना माहीत असते. पण, त्याहून अधिक माहिती आजच्या लेखातून करुन घेऊया.....

अमेरिकी ‘समोसा कॉकस’

राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी या मध्यवर्ती निवडणुकीमध्ये जर निराशाजनक कामगिरी केली किंवा दोन्ही सभागृहातील सदस्य निवडून आणताना त्यांची दमछाक झाली, तर ट्रम्प यांना आगामी दोन वर्ष मात्र धोकादायक सिद्ध होऊ शकतात...

माणूस म्हणून जगायचे आहे!

हिंदू धर्मीयांना सण उत्सवात शहाणपणा शिकवणारे अनेक समाजहितवादी पुढे येतात. मग त्यात दिवाळीतील फटाकेबंदी असो, रंगपंचमीतील पाणी वाचवण्यावर असो किंवा मग संक्रांतीला पतंग उडवण्यावर न्यायालयात याचिका दाखल करणार्‍या स्वयंसेवी संघटना. इतर धर्मातील अंधश्रद्धा किंवा प्रथांविरोधात बोलण्याची हिंमत सहसा कुणी करत नाही आणि जे करतात त्यांना केवळ आणि केवळ शिक्षा म्हणजे मृत्यूदंडच असतो...

हायरोग्लिफ्स

प्राचीन इजिप्तमधील देवालये आणि पिरॅमिडच्या थडग्यांवर, चिह्नलिपीचा वापर करून अनेक घटनांची चिरकाल टिकणारी नोंद केली गेली. अशा नोंदींसाठी चिह्न निवडणारे अभ्यासू वैज्ञानिक आणि ती चिह्न लिपी लिहिणारे लेखनकार अशी मांडणी केली गेली होती. अशा नोंदींना Hieroglyph म्हणजेच ‘हायरोग्लिफ्स’ असे संबोधन वापरले गेले...

’अपू’ची विश्वभरारी...

भारतीयांना आपली संस्कृती, इतिहास, भाषा या सगळ्याचा जेवढा अभिमान आहे, तेवढाच अभिमान भारतीय सिनेमाचाही... दादासाहेब फाळकेंनी सुरू केलेली ही ‘सिनेमा’ नामक प्रथा आजही तेवढ्याच जोमात सुरू आहे. पण, मागे वळून पाहिल्यास आपल्या सहज ध्यानात येते की, सिनेमाची परिभाषा बदलली आहे...

‘आसिया’च्या निमित्ताने..

आसियाच्या जिवंत असण्याचे कारण पोपसत्ता आणि तिच्या धर्मबांधवांची एकी आहे. विचार येतो, आसियाच्या जागी अनिता, सुनीता असती तर? तिच्या सुटकेसाठी जागतिक पातळीवरचा सोडा, पण भारतातला हिंदू एक झाला असता? आसियाच्या निमित्ताने इतकेच वाटले.. ..

फर्स्ट की लास्ट अमेरिका?

व्यापारापासून ते व्यवसायापर्यंत फक्त अमेरिकन नागरिकांनाच पहिले प्राधान्य मिळाले पाहिजे, अशी त्यांची राजकीय भूमिका याआधीही त्यांनी स्पष्ट केली होती. ..

आत्मविश्वास निर्माण करणारी कार्यशाळा

अखिल भारतीय हिंदू नाथपंथी समाज महासंघ व तांडा प्रकल्प ऊछढ संसाधन केंद्र (टाटा सामाजिक विज्ञान संस्था, मुंबई) यांच्या संयुक्त विद्यमाने भटक्या विमुक्त समाजातील ३०० कार्यकर्त्यांची एकदिवसीय ‘कार्यकर्ता प्रबोधन कार्यशाळा’ दि. २० ऑक्टोबर रोजी सकाळी १० ते सायंकाळी ६ या वेळेत पार पडली. यावेळी महाराष्ट्रातून ३०० स्त्री-पुरुष, शिक्षित, अधिकारी, कार्यकर्ते उपस्थित होते...

नाती मना-मनांची

नात्यांचा निरोगीपणा म्हणजे काय? शारीरिक निरोगीपणाचे साधेसोपे वर्णन करणे जितके सोपे नाही, तितकेच नात्यांमधील निरोगीपणाचे वर्णन करणेही सोपे नाही...

सावध ऐका, पुढल्या हाका!

वन्यजीवांची घटणारी संख्या ही निश्चितच चिंताजनक बाब म्हणावी लागेल. कारण, वन्यजीव असे नामशेष होत गेले, तर अन्नसाखळी पूर्णत: कोलमडून पडेल, ज्याचे सर्वाधिक दुष्परिणाम आधी वृक्षांवर आणि कालांतराने अवघ्या मानवजातीला भोगावे लागतील...

पंतप्रधानपदाची ‘खिचडी’

मागील चार दिवसांत श्रीलंकेत अनेक नाट्यमय घडामोडी घडल्या आणि या सर्वांच्या केंद्रस्थानी होते एसएलएफपी पक्षाचे माजी नेते व माजी राष्ट्राध्यक्ष महिंदा राजपक्षे आणि राष्ट्राध्यक्ष मैत्रीपाल सिरिसेना यांचा ‘युनायटेड पीपल्स फ्रीडम अलायन्स’ हा पक्ष...

नकाराचे अस्त्र

नकार... मिळायला सोपा, पण पचवायला तितकाच अवघड. कोणालाही नकोशी वाटणारी ही भावना. मन दुखवणारी, नाती तोडणारी... या नकाराची कारण, त्याच्या खोलवर होणाऱ्या जखमांचा मानसशास्त्रीय दृष्टिकोनातून मांडलेला हा विचार.....

‘रोगदमन’ आणि होमियोपॅथिक उपचार

आजच्या भागात आपण अत्यंत महत्त्वाच्या विषयावर माहिती जाणून घेणार आहोत आणि तो म्हणजे ‘रोगाचे दमन.’..

गुगलमध्ये वादळ ‘मीटू’चे

पिचाई यांना कर्मचाऱ्यांनी अॅण्डी रुबिन यांच्या निवृत्तीबद्दल प्रश्न विचारले आहेत. दोन वर्षांत एकूण ४८ कर्मचाऱ्यांना लैंगिक शोषणाचा आरोप झाल्यावर गुगलने घरी पाठवले, त्यातील १३ जण हे वरिष्ठ अधिकारी होते...

सूर्याचे भ्रमण अन् राशिचक्र

Symbolism हे एक फार व्यापक शास्त्र आणि ज्ञानशाखा आहे. दुसऱ्या बाजूला Symbolic हा शब्द, व्यक्त करण्याची निव्वळ एक प्रणाली आहे. Symbolism ही एक प्रगत निश्चित लिखित संकल्पना आहे. मात्र, अभ्यास करूनच त्याचा परिचय करून घेत येतो...

चर्च की ‘तसल्या’ गोष्टींचे अड्डे?

दयासागर येशूच्या कृपाळूपणाच्या चमत्कारिक कथा ऐकविणाऱ्या चर्चचे आतील स्वरूप नेमके कसे असते? चर्चमध्ये खरंच येशूची भक्ती केली जाते की, ‘नको त्या’ गोष्टीच केल्या जातात? भारतासह जगभरातील चर्चमध्ये कोणते उद्योग चालतात?..

जगाला भेडसावणारा रोग..

काही शतकांपूर्वी ज्या आरोग्याच्या समस्या माणसाला भेडसावत होत्या, त्या समस्यांचे आज काय झाले? याचा मागोवा घेतला तर जाणवते की, कधीकाळी जागतिक स्तरावर जे रोग माणसाचा जीव घेतल्याशिवाय राहात नसत, ते रोग आज हद्दपार झाले आहेत. देवी, पोलिओ वगैरेंचा नायनाट झाला आहे. आरोग्यविषयक अज्ञान, निसर्गाविषयीचे भीतीयुक्त अज्ञान आणि दैनंदिन जगण्यासाठीचा संघर्ष यामुळे माणूस या ना त्या कारणाने प्रत्येक शतकात कोणत्या ना कोणत्या विशिष्ट आजाराचा बळी ठरला आहे...

पूल की पांढरा हत्ती?

चीनमध्ये महासत्ता होण्याची सगळी लक्षणे असली तरी, शापिताप्रमाणे त्यांच्यामागे विकासासोबत अविकसित विचारसरणी आहेच. हा रोगच जणू चीनला जडला असावा...

पाण्याचं एटीएम पुरविणारा उद्योजक - अभिजीत सूर्यवंशी

कोणत्याही युवकास जर पाण्याच्या या व्यवसायात उतरायचं असेल तर त्यास अगदी आर्थिक गुंतवणुकीपासून ते यंत्र स्थापित करण्यापर्यंत सर्वतोपरी सहकार्य करण्याची अभिजीत सूर्यवंशी यांची तयारी आहे...

स्क्रिनटच की पुस्तके???

ज्ञान मिळवण्याची साधने? या प्रश्नावर खंडच्या खंड लिहिले जातील. पण ज्ञान मिळवण्यासाठीचा पारंपरिक आणि आजही टिकून असलेला सन्माननीय मार्ग म्हणजे पुस्तक. नुकताच डॉ. ए. पी. जे. अब्दुल कलाम यांच्या स्मृतिप्रीत्यर्थ ’वाचक दिन’ही साजरा झाला. वाचन चळवळ रूजावी, वाढावी यासाठी बरेच प्रयत्नही होत आहेत. ’पुस्तक हा माणसाचा खरा मित्र’ हा सुविचारही लोकप्रिय आहेच...

शरणागतीच्या उंबरठ्यावर

“होंडुरास शरणार्थींना अमेरिकेत प्रवेश करण्यापासून रोखण्यासाठी सर्वतोपरी प्रयत्न केले जात आहेत,” असे वक्तव्य अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी केले...

रोहिंग्यांचाच मानवा‘धिक्कार’

बांगलादेशातील रोहिंग्या निर्वासितांचा प्रश्न दिवसेंदिवस गंभीर होत असून ही वाळवी वेळीच नष्ट केली नाही, तर देशाला विविध भागांतून पोखरून काढेल, अशी सद्यस्थिती आहे. संयुक्त राष्ट्र संघाने नव्याने जाहीर केलेली माहितीही तशीच धक्कादायक आहे आणि रोहिंग्यांसाठी गळे काढणार्‍या मानवाधिकार संघटनांच्याही डोळ्यात अंजन घालणारीही...

को जागरति कोजागिरी

आज ‘कोजागिरी पौर्णिमा.’ कोजागिरी पौर्णिमा म्हणजे रात्री चांदण्यात बसायचे, जागरण करायचे, मसाला दूध प्यायचे इ. आपल्याला माहीत आहे. पण, याला शास्त्राधार आहे का? का फक्त एक रूढी चालत आली आहे? यावर प्रकाश टाकणारा आजचा लेख.....

स्वतंत्रतेची हाक....

चीनच्या मुख्य भूमीपासून केवळ १६१ किमी दूर असलेल्या तैवानला या विस्तारवादी ड्रॅगनचे अधिपत्य मान्य नाहीच. कारण, चीनच्या पूर्वेकडील हा देश अजूनही ‘रिपब्लिक ऑफ चायना’च्या (आरओसी) नावानेच ओळखला जातो...

इजिप्शियनांचे वेळेचे गणित

रोज उगवणारा प्रकाशमान सूर्य, रात्रीचा शीतल प्रकाश देणारा चंद्र, आकाशात नियमित नेमाने उगवणारे ग्रह आणि नक्षत्र हे तर सर्व शक्तिमान देवता झालेच...

मी आणि अय्यप्पा

कुठल्याही महिलेला मंदिरात प्रवेश करू देणार नाही, असा निग्रह करून भाविक लोक मंदिराच्या बाहेर मोठ्या संख्येने डेरा टाकून आहेत. या पार्श्वभूमीवर मी खालीलप्रमाणे माझी मते नोंदवीत आहे...

१९७५ ची आणीबाणी- एक सत्य! भाग २

जेवणात ५२ पत्त्यांची भाजी (म्हणजे भाजीच्या झाडांची पाने), कच्च्या पोळ्या, भातात लेंड्या, वरणाच्या पाण्यात माशांचा थर, वाटीभर मुगात गुंडभर पाणी-ती पाण्याची उसळ, हा जेवणाचा मेनू! पहिले लेंड्या शोधा, मग माशा काढा व नंतर जेवण करा! हे रोजचेच जेवण सुरुवातीला असायचे...

‘ब्राह्मोस’ची हेरगिरी: देशगद्दारांना हवे कठोर शासन!

‘ब्राह्मोस एरोस्पेस सेंटर’ ब्राह्मोस नागपुरात आहे. हे केंद्र भारत आणि रशियामार्फत संयुक्तपणे चालवलं जातं. गेल्या वर्षी येथे अत्याधुनिक शस्त्रास्त्रांच्या प्रक्रियेचं परीक्षण करण्यात आलं होतं. ..

आनंदाच्या शिखरावर...

नेपाळसारखा भूतान चीनकडे झुकणारा नाही की, भारताला त्याने कधी डोळेही दाखविले नाहीत. उलट, भारताने सदैव भूतानच्या एक जुन्या, सच्च्या साथीदाराचीच भूमिका अगदी चोख बजावली. २००८ साली भूतानमध्ये संपूर्ण राजेशाही संपून लोकशाही शासनव्यवस्था अस्तित्वात आली...

शेळ्यांचा असाही वापर

पोर्तुगालमध्येही वणव्यांचा फटका बसतो. मात्र त्यावर पोर्तुगालने नामी शक्कल लढविली आहे. आता तेथील सुमारे ३७० शेळ्यांना वणवा रोखण्याचे कार्य सोपविण्यात आले आहे. ..

तिचा सांस्कृतिक वारसा भाग ९

आपला वारसा जपण्यासाठी व संस्कृतीलक्ष्मीचे संवर्धन करण्यासाठी पुन्हा एकदा प्रतिज्ञा घेऊ- माझ्या देशातल्या समृद्ध आणि विविधतेने नटलेल्या परंपरांचा मला अभिमान आहे. त्या परंपरांचा पाईक होण्याची पात्रता माझ्या अंगी यावी म्हणून मी सदैव प्रयत्न करीन...

तिचा सांस्कृतिक वारसा

प्रत्येक सणाचे स्वत:चे खेळ. जसे, नवरात्रीच्या दरम्यान खेळला जाणारा भोंडला. लहान मुलींना एकत्र आणणारा हा सोहळा...

मलेशियाला हवा ‘आधार’

भारत सरकारची महत्त्वाकांक्षी योजना आणि ‘सामान्य माणसाचा अधिकार’ असणारा ‘आधार’ सुरक्षेच्या मुद्द्यावरून विरोधकांनी सरकारला जोरदार लक्ष्य केले...

तिचा सांस्कृतिक वारसा भाग ८

मागचे काही दिवस आपण स्त्रीचे जीवन सुंदर व समृद्ध करणारा वारसा पाहिला. शेवटाकडे जात असता, एक दृष्टी, पुरुषांचे जीवन सुंदर व समृद्ध करणाऱ्या वारशावर.....

सिद्धिदात्री

आई दुर्गाजीच्या नवव्या शक्तीचे नाव ‘सिद्धिदात्री’ होय. या सर्व प्रकारच्या सिद्धी देण्यासाठी ख्यातनाम आहेत. मार्कण्ड पुराणानुसार अणिमा, महिमा, गरिमा, लधिमा, प्राप्ती, प्राकाम्य, ईशित्व व वशित्व अशा प्रकारे आठ सिद्धी होत...

सल्ल्यांची गरज नाही!

आपल्याला आपल्या आयुष्यात सध्या सगळ्याच गोष्टी महाग वाटू लागल्या आहेत. पण या प्रचंड महागाईत एक गोष्ट आपल्याला फुकटात मिळत असते ती म्हणजे ‘सल्ला.’..

होमियोपॅथीची मूलभूत तत्त्वे

औषधाची मात्रा ही बाहेरून ऊर्जेचादाब देऊन त्यातील संभाव्य ऊर्जा म्हणजेच ‘Potential energy’ही वाढवली जाते. औषधाच्या बनलेल्या मात्रेला ऊर्जा दिल्यामुळे त्यातील अणूंमध्ये असलेली ‘स्थिर ऊर्जा’ (static energy)ही उद्दीपित होते. अणू व रेणू यांची हालचाल वाढून संभाव्य ऊर्जा वाढीस लागते...

श्री महागौरी

आई दुर्गाजीचे आठवे रूप महागौरी होय. याच नावाने ते प्रसिद्ध आहे. यांचा रंग पूर्णपणे गौरवर्णीय होय...

कर्तबगार नवदुर्गा - डॉ. राणी बंग

समाजकार्याला वाहून देणाऱ्या आणि आदिवासी समाजाच्या स्त्रियांच्या आरोग्याचे परीक्षण करणाऱ्या राणी बंग या नवदुर्गाबद्दल जाणून घेऊया.....

तिचा सांस्कृतिक वारसा भाग ६

इतके दिवस फक्त माझं असलेलं झाड आता गल्लीतील सगळ्या स्त्रियांचं होतं. वटपौर्णिमेच्या परंपरेने मला वडाची काळजी वाहणाऱ्या काही मैत्रिणी मिळाल्या. मैत्रिणी जोडणारा आणि झाडांना आपलसं करणारा हा सण. ..

जाहिरात : ६५ वी कला

१४ ऑक्टोबर रोजी राष्ट्रीय ‘जाहिरात दिन’ साजरा झाला. त्यानिमित्त जाहिरात क्षेत्राचा परिचय करून देणारा हा लेख.......

मिशन इंडिया!

डॉ. अब्दुल कलाम यांच्या दि. १५ ऑक्टोबर, २०१८ रोजी असलेल्या जयंती दिनानिमित्त महाराष्ट्र शासनाच्या मराठी भाषा विभागाने वाचन संस्कृती रुजविण्याच्या उद्देशाने विद्यार्थी व कर्मचाऱ्यांसाठी ‘वाचन प्रेरणा दिन’ कार्यक्रम आयोजित करण्याचे आवाहन केले आहे...

चला, अंधांना डोळस करूया...

दृष्टिहीन लोकांना आपल्या सारखंच जग न्याहाळता यावं आणि त्यांनाही डोळसपणे जीवनदर्शन करता यावं व त्यांना एक नवी जीवनदृष्टी मिळावी, या दृष्टिकोनातून आपण सर्वजण ‘नेत्रदान’ करण्याचा संकल्प करूया...

असुरक्षित फेसबुक

सोशल नेटवर्किंग साईट फेसबुकने एका ब्लॉगद्वारे अज्ञात चोरट्यांनी सुमारे ३ कोटी फेसबुक वापरकर्त्यांचे डेटा चोरी केल्याचा खुलासा नुकताच केला...

‘तिवरे ते मालदेव व्हाया बैलमारव घाट’

सह्याद्रीच्या माथ्यावर उंच पठारावरील सपाट माळरान म्हणजे ‘माळदेव किंवा मालदेव’ होय. कोयना खोऱ्यातील वासोटा किल्ल्याजवळ असलेल्या ‘मालदेव’चे सन 1959 नंतर कोयना जलविद्युत प्रकल्पाची गरज म्हणून मनुष्य वस्ती उठवून पुनर्वसन झाले आहे...

‘ME TOO’ मोहीम आणि प्रसारमाध्यमे व त्यांची भूमिका

सध्या जिकडेतिकडे ‘ME TOO’ या मोहिमेबद्दल छापून येत आहे. वेगवेगळ्या इलेक्ट्रॉनिक माध्यमातून त्याविषयी चर्चा होताना दिसत आहे. वेगवेगळ्या लोकांना त्याविषयी प्रश्न विचारले जात आहेत आणि एकूणच या सर्व घटनांमुळे ‘ME TOO’ मोहीम खूप जास्त प्रकाशझोतात आली आहे...

तिचा सांस्कृतिक वारसा

वेगवेगळी फळे, भाज्या अधिक काळासाठी टिकवून त्यांचे सेवन करता यावे म्हणून त्यावर केलेला संस्कार...

‘आमून-रे’ची विविध प्रतिके

नाईल नदीच्या काठांवरील त्रस्त नागरिकांना सूर्य आणि चंद्र यांचे दर्शन रोज होत होते आणि नियमित दिसणारा हा प्रकाश देणारा सूर्य तारा त्यांना देव म्हणून स्वीकारावासा वाटला असावा. या प्रकाशमान सूर्याला ‘आमून-रे’ असे संबोधित केले गेले...

कात्यायनी

आई दुर्गाजीचे सहाव्या स्वरूपाने नाव कात्यायनी होय. कात्यायनी नाव संबोधनाची एक अतिशय सुंदर कथा आहे. कत नावाचे एक प्रसिद्ध ऋषी होते, त्यांना कात्य नावाचे चिरंजीव होते...

संघ-स्वयंसेवक

हिंदू धर्म म्हणजे पुरातन हजारो वर्षे चालत आलेली एक परंपरा, संस्कृती आहे. संघात सभासद, फी, पगार, मानधन वगैरे काही नाही. बाल स्वयंसेवकापासून प्रौढांपर्यंत सर्वांना काम असते. रोज शाखेत जाणे, संपूर्ण आयुष्य संघ समर्पित करणे हे कामच. ही देशभक्ती आहे...

श्रद्धेय दत्तोपंत ठेंगडी

आज दि. १४ ऑक्टोबर, हा दिवस श्रद्धेय दत्तोपंत ठेंगडी यांच्या पुण्यतिथीचा दिवस. त्यानिमित्ताने त्यांचे पुण्यस्मरण-आजच्या लेखात विषय स्पष्ट करण्यासाठी त्यांनी त्यांच्या बौद्धिक वर्गातून/त्यांच्या उद्बोधनातून सांगितलेल्या काही गोष्टी, पुढे सादर करत आहे...

जे.जे.मध्ये मुंबई-कोरिया बिनालेचा अनोखा कलाविष्कार

कुठल्याही स्मृतिप्रवण सृजनासाठी दोन घटकांची आवश्यकता असते आणि जेव्हा कला तसेच संस्कृतीचा विषय येतो, तेव्हा तर अधिकच अद्भुत घडते...

कौतुक स्वच्छ भारताचे

स्वच्छता असे जेथे आरोग्य वसे तेथे...” या उक्तीप्रमाणे देशभरात पंतप्रधान नरेंद्र मोदींच्या नेतृत्वाखाली ’स्वच्छ भारत अभियाना’अंतर्गत व्यापक अभियान उभे राहिले. देशभरातील शाळा, महाविद्यालये, रुग्णालये, रेल्वे फलाट, रस्ते आणि सरकारी कार्यालयांमध्ये त्याची काटेकोर अंमलबजावणीही झाली. ..

तिचा सांस्कृतिक वारसा भाग ४

सहसा, सकाळी पूजा करणे नवऱ्याकडे आणि संध्याकाळी देवाजवळ दिवा लावणे बायकोकडे अशी वाटणी झालेली दिसते. एकाच्या गैरहजेरीत दुसरा पूजा करतो किंवा दिवा लावतो. पण सकाळ-संध्याकाळ देवघरात दिवा लागतो...

कुष्माण्डा

आई दुर्गाजीचे चतुर्थ स्वरुपाचे नाव ‘कुष्माण्डा’ होय. आपल्या मंद, हलक्या हसण्याद्वारे ‘अंड’ अर्थात ब्रह्मांडाला निर्माण केल्यामुळे त्यांनी ‘कुष्माण्ड देवी भगवती’ नाव प्रचलित झाले..

कर्तबगार नवदुर्गा - लक्ष्मी अगरवाल

ऍसिड हल्ल्याचा बळी ठरलेल्या पण त्यामधूनही स्वतःला सावरून दुसऱ्या पंखात बळ आणणाऱ्या दुर्गावतार 'लक्ष्मी अगरवाल' यांची कहाणी.....

ज्येष्ठ नागरिक आरोग्य विमा आणि समस्या

ज्येष्ठ नागरिकांचे आजारी पडण्याचे प्रमाण जास्त असते. त्यामुळे विमा कंपनीचा ‘क्लेम रेशो’ वाढतो. त्यांच्याकडे जमा होणाऱ्या ‘प्रीमियम’ पेक्षा दाव्यांची रक्कम वाढते म्हणून विमा कंपन्या आरोग्य विमा पॉलिसीत बरेच नियम व अटी ठेवतात...

‘मिस वर्ल्ड’मध्ये आता तृतीय पंथीय

मिस वर्ल्ड’ या ‘ब्युटी पेजंट’मध्ये आता तृतीयपंथीही अधिकृतपणे सहभागी होऊ शकतात, असा निर्णय ‘मिस वर्ल्ड ऑर्गनायझेशन’च्या अध्यक्षा ज्युलिया मोर्ले यांनी घेतला. स्पेनची अँजेला पॉन्स ही ‘मिस वर्ल्ड’ स्पर्धेत सहभागी होणारी पहिली तृतीयपंथी होती. त्यापूर्वी २०१२ मध्ये कॅनडाच्या जेना तालाकोवाने ‘मिस वर्ल्ड’मध्ये भाग घेतला होता, पण तिला अपात्र ठरवले गेले...

तिचा सांस्कृतिक वारसा भाग-३

नवीन बाळ भाषा शिकतं ते आईकडून. पहिली दोन-तीन वर्ष सतत आईला बिलगून, आईच्या कडेवर बसून, आईचा पदर धरून तिच्या मागे मागे हिंडणारं बाळ, आईची भाषा शिकते. सहजच ती त्याची ‘मातृभाषा’ म्हटली जाते. प्रत्येक बाळाला आईकडून मिळणारा हा सांस्कृतिक वारसा आहे. एक एक शब्द शिकत, सारखा सारखा तोच शब्द वापरत बाळ बोलू लागतं...

चंद्रघण्टा

आई दुर्गाजीचे तिसऱ्या शक्तीचे नाव ‘चंद्रघंटा’ होय. नवरात्रीच्या उपासनेत तिसऱ्या दिवशी यांचेच विग्रहका पूजन आराधना (प्रार्थना) केली जाते. यांचे स्वरुप परम शांतीपूर्वक आणि कल्याणकारी असते. ..

विद्याव्रती शिक्षण संचालक - वि. वि. चिपळूणकर

१९७६ ते १९८६ हे दशक महाराष्ट्राच्या शिक्षण क्षेत्राचा संस्मरणीय असा सुवर्णकाळ ठरला. आदरणीय वि. वि. चिपळूणकरांसारखे प्रज्ञावान, द्रष्टे, ऋषीतुल्य शिक्षण संचालक महाराष्ट्राला लाभले. त्यांच्या प्रेरक संजीवक विचारांनी शिक्षणक्षेत्रात क्रांती केली...

तिचा सांस्कृतिक वारसा भाग-२

मातृत्व हा स्त्रीच्या आयुष्यातील एक अत्यंत महत्त्वाचा टप्पा. नवीन बाळाचा जन्म केवळ मातेसाठीच नाही, तर कुटुंबासाठी व समाजासाठीसुद्धा एक अत्यंत महत्त्वाची घटना..

अर्थक्षेत्रात चीनचे ‘पीछे मूड’

चालू तसेच, पुढील आर्थिक वर्षामध्ये भारतीय अर्थव्यवस्थेच्या वाढीचा दर हा चीनपेक्षा अधिक असेल, असा अंदाज आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधीच्या ताज्या ‘वर्ल्ड इकॉनॉमिक आऊटलूक’ या अहवालात नोंदविण्यात आला ..

ब्रह्मचारिणी

ब्रह्मचारिणी देवीचे रूप पूर्ण ज्योतिर्मय व भव्य स्वरूपाचे आहे. ..

कर्तबगार नवदुर्गा । मिताली राज

पहिल्या माळेचे हे पहिले पुष्प देवी दुर्गेच्या चरणी वाहून पहिली मानवंदना देत आहोत भारतीय महिला क्रिकेट संघाची कर्णधार मिताली राज हिला. ..

तिचा सांस्कृतिक वारसा भाग-१

या नवरात्रीनिमित्त स्त्रीचे जीवन सुंदर व समृद्ध करणाऱ्या सांस्कृतिक वारशाकडे पाहू. तिला मिळालेला वारसा आणि वारसा जतन करणारी ती यांची आठ रूपे पाहू. ..

हे पचनी पडे न माझ्या !

इस्रायलमध्येही पंतप्रधानांच्या निवासस्थानी स्वादिष्ट जेवण बनविणार्‍या महाराजांची फौज तैनात असतेच. पण, इस्रायली पंतप्रधानांच्या पत्नीला कदाचित ते जेवण रुचकर वाटले नसावे. ..

शैलपुत्री

माता दुर्गाजी आपल्या पहिल्या स्वरूपात शैलपुत्री नावाने ओळखल्या जातात. पर्वतराज हिमालय यांची कन्यारूपात जन्मल्यामुळे शैलपुत्री हे नाव पडले. ..

या ५ उपायांनी ऑक्टोबर हीटवर करा मात

ऑक्टोबर महिना सुरू झाला की उकाडा जाणवू लागतो. उन्हाळा वर्षात दुसऱ्यांदा सुरू झाला की काय असे वाटू लागते. या हीटचा सामना करण्यासाठी करा हे उपाय.... ..

जिंदगी न मिलेगी दुबारा!

वेळेचा दबाव, माणसाचा दबाव, नात्यांचा दबाव ही सारी ‘आपत्कालीन वस्तुस्थिती’ आयुष्यात आणूच नये. खेळीमेळीचे जीवन जगावे. आयुष्य आपला मार्ग चालत राहणार. आयुष्याला आनंदाचे एक सुंदर रूप द्यावे...

होमियोपॅथीची मूलभूत तत्त्वे जुनाट आजाराचा सिद्धांत

जेव्हा निसर्गात एखादा प्रश्न निर्माण होतो तेव्हा निसर्गातच त्याचे उत्तर दडलेले असते व ते आपल्या शुद्धविचार व बुद्धीने शोधायचे असते...

व्यवसायजन्य आजार आणि त्यावरील उपचार

मागील भागात वाहतूक पोलिसांना भेडसावणाऱ्या काही आरोग्यविषयक समस्यांची आपण माहिती जाणून घेतली. आजच्या भागातही वाहतूक पोलिसांना आहारापासून ते झोपेपर्यंत भेडसावणाऱ्या विविध समस्या व त्यावरील आयुर्देदिक औषधोपचार, पथ्य यांची माहिती करुन घेऊया......

धोका ग्लोबल वार्मिंगचा...

उन्हाळ्यात पाऊस पडणे, हिवाळ्यात चटके लागणारे ऊन पडणे, चक्रीवादळ, त्सुनामी आणि अनियमित पावसाळा हीच ती लक्षणे आहेत, ज्याला आपण ग्लोबल वॉर्मिंग म्हणतो...

भारतीय वायुसेना दिन

भारतीय वायूसेनेविषयी या गोष्टी तुम्हाला माहित आहेत का?..

आपण पाहावे आपणासी....

आपल्या सैनिकांकडे सुधारित शस्त्रं आली म्हणजेच देश सुरक्षित झाला, असे होत नाही. कोणत्याही देशाची सुरक्षा ही जेवढी देशाच्या सुरक्षा यंत्रणेवर अवलंबून असते, तेवढीच ती त्या देशातील नागरिकांवरही अवलंबून असते...

मृत्यू : एक चिंतन

मृत्यू म्हणजे आपल्याबद्दल चिंतन म्हणजे विनोबा आठवतात. भगवद्गीतेचा पाठ डोळ्यांसमोर येतो. मृत्यू म्हणजे मोठी झोप. एरवी नेहमीची आठ तासांची ही निद्रा...

एक अतूट स्नेहबंध

अण्णा आणि यशवंतराव यांच्यातील अतूट स्नेहबंध उभयतांची कर्तृत्वाची क्षेत्रे भिन्न असूनही कायम होते...

सूर्य-चंद्र-ग्रह आणि चिन्हसंकेत

प्राचीन मानवी संस्कृतींच्या, खगोलीय सूर्य-चंद्र-ग्रह यांच्या चिन्ह आणि चिन्हसंकेतांचा परिचय आपण करून घेणार आहोत...

नोबेलचे न्यायाचे नोबेलत्व

स्वीडिश अकॅडमीने नोबेल पुरस्कार पुढे ढकलण्याचा निर्णय घेतला आहे. अकॅडमीतील १८ आजीवन सदस्यांनी अकॅडमीच्या कामकाजात सहभागी होण्यास नकार दिला. ..

भारताची ‘समुद्रमैत्री’

अमेरिकेसारखा ‘बिग ब्रदरपणा’ मात्र भारताने कधीही कुठल्या राष्ट्रावर लादला नाही की विनाकारण कुठल्याही देशामध्ये ढवळाढवळ केली नाही..

सूर समाजमाध्यमांचा, ध्यास समाजकार्याचा...

आधुनिक युगात व्यक्तीला व्यक्त होण्यासाठी व्यक्तीची गरज असते का? हा प्रश्न आपणा सर्वांना कधीतरी नक्कीच पडला असेल. हा प्रश्न पडण्यामागे कारण असेल ते म्हणजे विविध समाजमाध्यमांच्या सक्रिय उपस्थितीचे. कारण त्यावरून आपण हल्ली अगदी सहज व्यक्त होत असतो. अशाच समाजमाध्यमांचा सुयोग्य वापर करून त्यांचा सूर गवसलेला एक अवलिया म्हणजे नाशिकचा प्रमोद गायकवाड...

सिद्धहस्त लेखिकेचा यथोचित गौरव!

‘एक होता कार्व्हर’ या सुप्रसिद्ध पुस्तकाच्या लेखिका वीणा गवाणकर यांना आज अंजली रवींद्र घाटपांडे यांच्या स्मृतिप्रीत्यर्थ दिला जाणारा यंदाचा ‘स्नेहांजली’ पुरस्कार प्रदान करण्यात येईल. त्यानिमित्ताने त्यांच्या साहित्यशैलीचा अल्पपरिचय करुन देणारा हा लेख......

आता बुद्धही नजरकैदेत!!!

चीनमधील लाखो वर्षांपूर्वीच्या दक्षिण-पश्चिम सिचुआन प्रांतातील बुद्ध प्रतिमा ही जगातील सर्वात उंच प्रतिमा मानली जाते. बुद्धांच्या विचाराने आजवर अनेक विद्वानांनी स्वत:ला स्वत:च्या नजरकैदेत ठेवले, मात्र आता गौतम बुद्ध स्वतः नजरकैदेत राहणार आहेत...

देशाचे नाव बदलणे आहे...

सध्या जगाच्या पाठीवर एका देशाने मात्र आपले नाव बदलण्यासाठी जनतेचा कौल रविवारी आजमावला. या देशावर ही वेळ अगदी स्वखुशीने आलेली नाही की या देशावर इतर कुठल्या राष्ट्राने आपला अधिकारही सांगितलेला नाही; पण तरीही या देशाने काळजावर दगड ठेवत आपले नाव बदलण्याचा....त्यामध्ये एका शब्दाचा समावेश करण्याचा निर्णय घेतला. ..

होमियोपॅथीची मूलभूत तत्त्वेऔषध सिद्धता - ( भाग-५)

औषध सिद्धतेच्या प्रक्रियेबद्दल आपण विस्ताराने जाणून घेत आहोत. आजच्या भागात आपण औषध सिद्धतेचा एक महत्त्वाचा भाग पाहणार आहोत तो म्हणजे, लक्षणाची व चिन्हांची व्यवस्थितरीत्या नोंदणी करणे. ..

विनम्र

नम्रता माणसाच्या व्यक्तिमत्वाचा एक भाग असतो. जाणीवपूर्वक ती आपल्याला आचरणात आणायला लागते. नम्र माणसांना आतूनच आनंदाची जाणीव सतत होत राहते. स्वतःचा ढोल वाजवायच्या आवेशात नम्र माणसे दुसऱ्याचे खच्चीकरण करायचा प्रयत्न कधीच करत नाही. आपल्यासमोर नम्र माणसे आपल्या यशाच्या पत्त्यांचा बंगला उभा करायचा प्रयत्न कधीच करीत नाहीत. कारण, तो बंगला आतून मजबूत नसल्याने केव्हाही कोसळू शकतो...

पाकची पुन्हा काश्मीर हाक

१४ ऑगस्ट, १९४७ पासून भारताच्या शांततामय जीवनमानाला पाकिस्तानच्या रूपाने नजर लागली, हे आपण जाणतोच. ‘काश्मीर मुद्दा’ हा या संघर्षाच्या कायम केंद्रस्थानी राहिला. विविध मार्गांनी पाकिस्तान जगाचे लक्ष या मुद्द्याकडे वळविण्याचा आटोकाट प्रयत्न कायम करत असते...

वृक्षपूजा : भाग २ अश्वत्थ

‘अश्वत्थ वृक्ष’ म्हणजे पिंपळाचं झाड. भारतीय संस्कृतीतील पूजनीय वृक्षांमध्ये हा सर्वोच्च स्थानी आहे. ‘अश्वत्थम् जलं अस्य अस्ति, मूले सिक्तत्वात ।’ अर्थात, मुळात शिंपडल्यामुळे ज्याचे पाणी दुसऱ्या दिवशी टिकत नाही असा वृक्ष म्हणजे ‘अश्वत्थ’ होय, अशी या वृक्षाची व्याख्या केली गेली आहे. अश्वत्थाची एक उत्पत्ती तैत्तिरीय ब्राह्मणात दिली आहे ती अशी, एकदा अग्नी देवांपासून निघाला व त्याने अश्वरूप धारण केले. तो त्या स्वरूपात एक संवत्सर अश्वत्थ वृक्षावर राहिला, म्हणून त्या वृक्षाला ‘अश्वत्थ’ म्हणू लागले...

न्यायालये आणि ‘मीडिया ट्रायल’

अनेक मोठ्या प्रलंबित प्रकरणांचे निकाल सुरू आहेत. यामधील काही निकाल हे नक्कीच ऐतिहासिक म्हणता येतील असेच आहेत. त्याचप्रमाणे बरेचसे निकाल हे विवादीतसुद्धा आहेत. या सगळ्या विवादीत प्रकरणांवरती माध्यमांमधून आधीपासूनच खटला चालविण्यात येत होता किंवा वेगळ्या पद्धतीने त्या विषयीच्या बातम्या प्रसारित केल्या जात होत्या. ..

श्रीविष्णू प्रतिमा आणि चिह्नसंकेत

भारतीय शिल्प-मूर्ती-चित्रकला या सर्व व्यक्त कलांमधील चिह्नसंस्कृतीची जोपासना करणाऱ्या निर्मात्या शिल्पकाराच्या-मूर्तीकाराच्या-चित्रकाराच्या निर्मितीमागील नेमक्या धोरणाचा परिचय, प्राध्यापिका डॉ. विद्या दहेजीया यांनी फार रोचक शैलीत करून दिला आहे. ..

कतार विरुद्ध सौदी

आखाती देशांमध्ये सुरू असलेले राजनैतिक वाद अद्याप थांबायचं नाव घेत नाही. पुन्हा एकदा अरब देशांनी कतार विरोधात कंबर कसण्यास सुरुवात केली आहे. यावेळी सौदी अरेबियाने आपल्या भोवताली कालवा तयार करून कतारला एक बेट म्हणून वेगळं पाडण्याच्या हालचाली सुरू झाल्या आहेत. ..

वास्तव्याचे कोडे सुटेना...

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी निवडून आल्यानंतर केलेल्या आपल्या भाषणात जे काही कायदा बदलासंदर्भात उल्लेख केले होते, ते तंतोतत खरे होताना सध्या दिसत आहेत...

‘या’ ५ निसर्गरम्य देशांमध्ये जाण्यासाठी व्हिसाची गरज नाही!

‘या’ ५ निसर्गरम्य देशांमध्ये जाण्यासाठी तुम्हाला व्हिसाची गरज लागणार नाही...

महासत्तेचे मागासलेपण

अमेरिका म्हणजे स्वच्छ आरसा, अशी धारणा जे नागरिक बाळगतात, त्यांनी त्याची दुसरी बाजू समजून घेऊन स्वदेशाभिमान जोपासण्याची आवश्यकता आहे...

चळवळ परिवर्तनाची अभाविप, नाशिक

संस्कारांना जपत, आधुनिकता आणि पारंपरिकता यांचा समन्वय साधत ‘अखिल भारतीय विद्यार्थी परिषद’ समाजाच्या अनेक उपक्रमांमध्ये सक्रिय सहभागी होते. नाशिक ‘अभाविप’ला प्रामाणिक इच्छाशक्ती व सातत्यपूर्ण प्रयत्नाने आपला हेतू सफल होतो याची प्रचिती आली. औचित्य होते ते ‘श्रीगणेशमूर्ती व निर्माल्य संकलन’ या उपक्रमाचे. गोदामाईच्या संरक्षणासाठी नाशिकमध्ये ‘गणेशमूर्ती संकलन’ हा उपक्रम सुरू झाला...

मालदीवसाठी आशेचा किरण...

चीनला नामोहरम करत चीनला एक मोठा धक्का देण्याची आयती संधी भारत आणि सोलिह यांना चालून आली आहे...

‘आव्हान स्वीकारा आणि यशस्वी व्हा!’

काही लोक तापदायक परिस्थितीने खच्चून जातात, तर काहीजण आपण जीवनात कधीच यशस्वी होऊ शकणार नाही, असा ग्रह करून घेतात. याच्या अगदी उलट यशस्वी माणसे अवघड अनुभवांतून संधी शोधू लागतात. त्यांना कठीण परिस्थिती ही कोडं आहे व ते सोडवायचे आहे असे वाटते...

व्यवसायजन्य आजार आणि त्यावरील उपचार

आजच्या लेखमालेतून वाहतूक पोलिसांना होणारे व्यवसायजन्य आजार व ते होऊ नयेत म्हणूनचे प्रतिबंधात्मक उपाय आणि आजार झाल्यास त्यावरचे उपचार याबद्दल जाणून घेऊया. आजारांबद्दल जाणण्यापूर्वी वाहतूक पोलिसांची दिनचर्या (Routine) जाणून घेणे गरजेचे आहे...

होमियोपॅथीची मूलभूत तत्त्वे

औषध सिद्धतेच्या प्रक्रियेबद्दल आपण विस्ताराने जाणून घेत आहोत. औषध सिद्धतेच्या प्रयोगादरम्यान होमियोपॅथिक डॉक्टर फार महत्त्वाची कामगिरी बजावत असतात. ते स्वतः सर्व प्रक्रियेवर बारकाईने लक्ष ठेऊन असतात व बऱ्याच प्रयोगांत स्वत:ही भाग घेतात. अशावेळी त्यांना जाणवणारी लक्षणे व चिन्हे ते अतिशय उत्तमरित्या नोंदवून ठेऊ शकतात...

फेसबुकवरही डेटिंग!

प्रेम हे असं नियोजित नसतं. ते नैसर्गिक... निखालस... निर्मळ असतं. ते समोरच्या व्यक्तीच्या स्टेटसमध्ये नाही, तर तुमच्या समोर उभ्या असलेल्या व्यक्तीच्या डोळ्यातच दिसतं...

बाप्पा निघाले आपल्या गावी!

आज अनंत चतुर्दशी निमित्त 11 दिवसाच्या गणपतींच्या विसर्जन मिरवणुकीला सगळीकडे सुरुवात झाली असून आपल्या लाडक्या बाप्पाला निरोप देण्यासाठी जनसागर लोटला आहे. 'पुढच्या वर्षी लवकर या' असे म्हणत गणपतीच्या विसर्जनाला सुरुवात झाली आहे. ..

डिजिटल वृत्तमाध्यमे संघटना गरज आणि अस्तित्व

वृत्तक्षेत्रामध्ये अनेक नवनवीन संधी डिजिटल मीडियामुळे उपलब्ध झालेल्या आहेत. खूप मोठ्या प्रमाणावर जनतेपर्यंत या बातम्या पोहोचत गेल्याने त्याचं व्यावसायिक महत्त्वदेखील वाढलं आणि त्यामुळे डिजिटल वृत्तमाध्यमांच्या क्षेत्रामध्ये एक खूप मोठी संधी निर्माण झालेली आपल्याला दिसून येते. ..

देशासाठी ‘मी’ काय करू शकतो?

स्वातंत्र्य मिळाल्यापासून अनेक व्याख्यांचं स्वरूप बदलायला लागलं. रोज सकाळी प्रार्थना नंतर तास सुरू होत असत. परत शाळा सुटताना शेवटची प्रार्थना, वंदे मातरम् असायचे. यातून देशप्रेम, राष्ट्रभक्ती, मोठ्या लोकांचा आदर यांसारख्या गोष्टी शिकायला मिळायच्या. यातील बऱ्याच गोष्टी सध्या लुप्त झाल्या आहेत. म्हणूनच स्वतःला विचारा, मी या देशासाठी काय करतो? ..

श्रीगणेशाचे मूर्तिविधान आणि चिह्नसंकेत

डॉ. रा. गो. भांडारकर आणि तर्कतीर्थ लक्ष्मणशास्त्री जोशी या दोन्ही श्रेष्ठ मराठी पुरातत्त्वशास्त्रज्ञांनी त्यांच्या लिखाणात श्रीगणेशाच्या मूर्ती आणि प्राचीन भारतातील उपासना संस्कृतीत श्रीगणेशाला प्राप्त झालेलेदेवत्व आणि माहात्म्य या विषयी विस्तारानेलिहिले आहे...

उत्सवाचा उद्देश

संत सातत्याने काळानुरूप भक्तीचं माहात्म्य कथन करतात. कहाण्यांमधून भक्तीचा हेतू सांगितलेला असतो. कहाण्या कालबाह्य नसून त्यामधील मतितार्थ काढता आला की, प्रपंचामधून परमार्थ साधणं सोपं जातं. ज्ञानदेवांचा ज्ञानमय गणेश तर नामदेवांचा कीर्तनात रंगून नाचणारा गणेश!..

कल्याणमधील संघसृष्टीचे पितामह भाऊराव सबनीस

जीवनात भाऊंनी सर्व प्रकारची समाजसेवा केली. छत्रपती शिक्षण मंडळ, स्त्री शिक्षण मंडळ, रेल चाईल्ड संस्था, विद्यार्थी साहाय्यता प्रतिष्ठान, राष्ट्रीय शिक्षण संस्था, न्यू लुर्ड्स, नमस्कार मंडळ या संस्थांच्या सर्व कामांत भाऊरावांची मदत झाली. केवळ भाऊरावांच्या ओळखीमुळेच अनेक शाळांना जागा मिळालेल्या आहेत. संस्था आपल्या पायावर उभ्या आहेत. ..

अबब!! अवघ्या ८५ रुपयांत घर...

वाचून धक्का बसला ना....कारण, हल्ली एवढ्या पैशात तर पुरेसं पोटभर जेवणही मिळत नाही. पण, आता त्याच किमतीत जर घर मिळत असेल तर? होय, ही गोष्ट अगदी खरी आहे..

मासेमारीवरुन मारामारी

आफ्रिका खंड हा उपासमारी आणि कुपोषण या दोन कारणांमुळेच सदैव चर्चेत असतो. पण, या खंडातील कितीतरी देश शेती, मासेमारी यांसारख्या पारंपरिक उद्योगांमध्येही अग्रेसर आहेत. आफ्रिका खंडातील कांगो आणि युगांडा या दोन देशांमध्ये सध्या युद्धसदृश्य परिस्थिती निर्माण झाली आहे आणि तीही माशांमुळे...

हे गणेशा माझे एवढे मागणे मान्य कर

हे देवा गणेशा! रोज मी तुझे कसे आणि किती आभार मानू हेच मला कळत नाही. मला अरुंधती म्हणून जगायला सर्वसामान्यांप्रमाणे जेवढी आवश्यक व मर्यादित बुद्धी पाहिजे होती तेवढी तू दिलीस आणि माझं आयुष्य सुंदर केलंस. ..

अफू तालिबानचा आर्थिक कणा

आपल्या राष्ट्राची प्रगती व्हावी, ही प्रत्येक नागरिकाची सुप्त कामना असते. मात्र, काही नतद्रष्ट नागरिक त्याला कशी खीळ बसेल यासाठी कार्यरत असतात...

"AIT म्हणजे काय रे भाऊ?"

MtDNA म्हणजे आईकडून मुलीकडे जाणाऱ्या Mitochondrial DNA चा अभ्यास केला असता, असे कळते की भारतीय स्त्री हिच येथील लोकांची आई आहे, बाहेरची स्त्री नाही...

कर्तव्य चौथ्या स्तंभाचे...

म्यानमारमधील दोन पत्रकांराना ७ वर्षांची शिक्षा सुनावण्यात आली.या प्रकरणाकडे पाहताना दुसऱ्या बाजूनेही विचार करायला हवा. मुळात पत्रकार म्हटल्यावर जबाबदाऱ्या या आल्याच...

कुमारस्वामी सरकारवर टांगती तलवार ?

कर्नाटकमधील कुमारस्वामी सरकारची अवस्था एवढी नाजूक झाली आहे की, कोणत्याही क्षणी हे सरकार अखेरचा श्वास घेईल अशा अवस्थेत आहे. ..

महासत्ता स्वप्नाचा शत्रू : आळस

जागतिक आरोग्य संघटनेने १६८ देशांची नुकतीच पाहणी केली. सर्वाधिक शारीरिक कष्ट करणार्‍या देशांच्या या यादीत युगांडाने अव्वल स्थान पटकावले आहे. ..

आता आकाशही ठेंगणे...

खरं पाहायला गेलं तर सौदीमध्ये विमान वाहतूक क्षेत्रात काम करायला महिलांना तशी बंदी नव्हतीच. इतर क्षेत्रांप्रमाणे त्या याही क्षेत्रात काम करू शकत होत्या. परंतु, एकूणच महिलांकडे पाहण्याचा पारंपरिक दृष्टिकोन त्यांना हवाईसुंदरी म्हणून काम करू देण्यापलीकडचाच! ..

नेपाळनामे चीन दर्शनम्

सन २०१४ मध्ये सत्तेत आल्यानंतर आणि तेव्हापासून पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या सरकारने परराष्ट्र धोरणाची अनेकविध उद्दिष्टे निश्चित केली आहेत. त्यानुसार ‘नेबरहूड फर्स्ट’ या धोरणानुसार दक्षिण आशियाई राष्ट्राबरोबर संबंध वाढविण्यावर भर देण्यात आला...

रोजावाची अर्थव्यवस्था- भाग २

रोजावा शासनप्रणालीच्या सहकारी अर्थव्यवस्था, स्थानिक आणि लघु उत्पादन यामुळे रोजावाच्या गरजा भागून हळूहळू स्वावलंबी होत आहे. शेती, कापड उद्योग, शिवणकाम, दूध उत्पादन इत्यादींसारख्या उद्योगांच्या माध्यमातून रोजावातील स्थानिकांना रोजगार उपलब्ध होऊन काही प्रमाणात ते स्वावलंबी होत आहेत. महिला सहकारी संस्थाही महिलांसाठी रोजगार व व्यवसायाच्या संधी उपलब्ध करून देत आहेत...

गणेश मूर्ती आणतानाची तयारी

श्रीगणेश चतुर्थीला सिद्धिविनायकाच्या मृण्मय मूर्तीची स्थापना करून पूजन केले जाते...

कांजुरमार्गमध्ये ‘स्वयंप्रेरणे’चा जागर

स्वयंप्रेरणाही माणसाच्या जीवनाची शक्ती आहे. आतून मनातून संवेदना भावना उमटल्याशिवाय कुणीही समाधानपूर्वक कोणतेही काम करूच शकत नाही. या ‘स्वयंप्रेरणा’ नावानेच कांजुरमार्ग इथे ‘स्वयंप्रेरणा’ संस्था काम करत आहे...

पत्रास कारण की...

आजचे शत्रू उद्याचे मित्रही होऊ शकतात, तर घनिष्ट मैत्रीत एकाएकी वितुष्टही निर्माण होऊ शकते. अमेरिका आणि उत्तर कोरियाचेही अगदी तसेच...

आता तरी शहाणे व्हावे!

भारत व चीन हे दोन्ही विकसनशील देश आहेत, परंतु हे देश आता विकसित होत आहेत. त्यांना अनुदानाची गरज नाही. या दोन्ही देशांना दिले जाणारे अनुदान हे आता बंद करायला हवे,” असे वक्तव्य अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी केल्यामुळे जागतिक राजकारणात एकच खळबळ उडाली आहे. ..

आयुष्य सुंदर आहे...

आपली खूप ध्येये असतात. आपली भरकटलेली नाती असतात. विखुरलेली स्वप्ने असतात. या सगळ्यांचा भावनिक भार आपल्याला सांभाळायला जमत नाही..

कॉर्नियल प्रत्यारोपण : नेत्रदानाबाबत 15 सत्ये

‘राष्ट्रीय नेत्रदान पंधरवड्या’च्या निमित्ताने लोकांनी जास्तीत जास्त प्रमाणात पुढे येऊन नेत्रदान करण्यासाठी जागरूकता आणि इच्छा दाखवण्याची गरज आहे...

होमियोपॅथीची मुलभूत तत्वे : औषध सिद्धता - (भाग ३)

होमियोपॅथीक ‘औषध सिद्धता’ म्हणजेच ‘Drug Proving’ बद्दल आपण मागील दोन भागांपासून माहिती घेत आहोत. आजच्या भागातही या ‘औषध सिद्धते’विषयी आपण काही उपयुक्त अशी माहिती जाणून घेऊया.....

समाजमाध्यमांसाठी महासत्ता कडक

अमेरिकी व्यापार, तंत्रज्ञान आणि राजकीय जगातील सध्याचे सर्वात मोठे प्रश्न हे आहेत की, अमेरिकेतील तंत्रज्ञान कंपन्या इतक्या शक्तिशाली झाल्या आहेत का? त्यांना विश्वासार्हतेला बाधा पोहोचविणे विरोधी कायदा (ANTI TRUST) कायद्याच्या कक्षेत आणण्याची वेळ आली आहे का? या कंपन्यांविरोधात आजमितीस राजकीय वातावरण मोठ्या प्रमाणात तापत असल्याचे पाहावयास मिळते. ..

दहशतवाद, नक्षलवाद आणि माध्यमांची भूमिका

गुन्हेगारीचा किंवा दहशतवादाचा जर खूप मोठ्या प्रमाणावर प्रचार्थी असे वृत्त जर माध्यमांमधून आले तर ते त्यांच्यासाठी ऑक्सिजनचं काम करते. हा खूप गंभीर आणि चिंतेचा विषय आहे. यामुळे दहशतवाद्यांचे हेतू तर वाढतातच, मात्र त्याचबरोबर सर्वसामान्य जनतेलासुद्धा भीती वाटते..