विविध

नेपाळ पुन्हा हिंदूराष्ट्राकडे?

रामायणकाळापासून हिमालयाच्या कुशीत वसलेल्या नेपाळशी भारताचे सलोख्याचे, सौख्याचे आणि सौहार्दाचे संबंध आहेत. हजारो वर्षांपासून एक धर्म, एक संस्कृती आणि एक वारसा घेऊन वाटचाल करणारे हे दोन्ही देश! आधुनिक काळातही भारत आणि नेपाळ या दोघांनी हातात हात घालून आपला प्रवास पुढे सुरूच ठेवला...

प्राप्तीकर आणि करसवलतीचे पर्याय

२०१९-२० या आर्थिक वर्षासाठी प्राप्तीकरात भरपूर सवलती दिल्या असल्या तरी २०१८-१९ हे आर्थिक वर्ष ३१ मार्च रोजी संपणार असून प्रचलित प्राप्तीकर नियमांनी कर भरावा लागणार आहे. तेव्हा, प्राप्तीकरावरील सवलतींची माहिती देणारा हा लेख.....

जागतिक व्यापाराची घसरगुंडी

मार्च २०१० नंतर यंदा प्रथमच ही बिकट परिस्थिती उद्भवली असून ती हाताबाहेर जाणार नाही, यासाठी प्रत्येक राष्ट्राने आपल्या व्यापारी धोरणांचा पुनर्विचार करण्याचा सल्लाही संघटनेने दिला आहे...

सुश्रूषाचे जन शिबीर

विक्रोळीच्या शुश्रूषा सुमन रमेश तुलसीयानी रुग्णालयामध्ये १७ फेब्रुवारी रोजी अतिशय व्यापक स्वरूपाचे आरोग्य शिबीर आयोजित करण्यात आले होते. हजारो गरजू नागरिकांनी या शिबिराचा लाभ घेतला. . त्याचा घेतलेला हा आढावा.....

मंगळावरची ‘अपॉर्च्युनिटी’

मंगळावरची ‘अपॉर्च्युनिटी’ हे वाचून कदाचित प्रश्न पडेल की आता मंगळावर कोणती आली हो ही नवी ’अपॉर्च्युनिटी’? होय, पण हे खरं आहे. ही कुठल्या कामाची ‘अपॉर्च्युनिटी’ नाही, तर ‘नासा’ने मंगळ ग्रहावर सोडलेल्या ’अपॉर्च्युनिटी रोवर’ या अंतराळ यानाचा विषय आहे. कारण, मंगळ ग्रहाच्या शोधासाठी निघालेल्या ’अपॉर्च्युनिटी रोवर’ या यानाच्या ऐतिहासिक सफरीचा नुकताच अंत झाला...

‘याबा’चा बांगलादेशी बंदोबस्त

बांगलादेश सरकारनेही फिलिपिन्सच्या धर्तीवर देशातील सर्व ड्रग्जमाफियांना सरकारला शरण जा, अन्यथा कडक कारवाईला सामोरे जाण्याचा गंभीर इशारा दिला. ..

सुप्रजा : भाग ६

मागील लेखात, गर्भधारणेपासून पहिल्या तीन महिन्यांपर्यंतची गर्भवाढ कशी होते, हे वाचले. आजच्या लेखात आता पुढील वाढीविषयी जाणून घेऊया...

पत्रकारिता, कोकण आणि भालचंद्र दिवाडकर...

मोठ्या दैनिकांनी गेल्या काही वर्षांत रत्नागिरी, रायगड-सिंधुदुर्गात आपल्या आवृत्त्या सुरू केल्यानंतर आणि वेब-इलेक्ट्रॉनिक माध्यमं गावागावांत पोहोचल्यानंतरही जिल्हास्तरावरील दैनिक चालवणं हे महाकठीण काम. आर्थिक प्रश्न तर असतातच; शिवाय चांगला मजकूर आणि त्यासाठी मनुष्यबळ उपलब्ध करणं हे मोठं आव्हान असतं. अशा परिस्थितीत दिवाडकर एकखांबी तंबू बनून दै. ‘सागर’ चालवत होते. ..

फिर भी दिल है हिंदुस्थानी

पाकिस्तानातील कराचीमध्ये ‘मामा बेबी केअर’ या शाळेतील विद्यार्थ्यांनी ‘फिर भी दिल है हिंदुस्थानी’ या गाण्यावर नृत्य सादर केल्याचा व्हिडिओ प्रसिद्धीमाध्यमांवर दाखवण्यात आला. अपेक्षेप्रमाणे त्याविरोधात पाकिस्तानात पडसाद उमटू लागले. प्रकरण तापल्यावर या शाळेची मान्यता रद्द करण्यात आली...

तिबेटी स्वातंत्र्यलढ्याची बिकट वाट...

चीन तिबेटवर आक्रमण करत आहे, ज्यामध्ये मोठी धरणे बांधली जात आहेत, नद्यांचे प्रवाह बदलले जात आहेत. तिबेटमध्ये पर्यावरण आक्रमण होते आहे. ..

पॅरिस करार, अमेरिका आणि हॅरिसन फोर्ड

दुबईत झालेल्या एका जागतिक परिषदेत भाषण करताना तो म्हणाला, “माणसाला निसर्गाची गरज आहे, निसर्गाचा विनाश करुन आम्ही पुढच्या पिढ्यांना काय देणार आहोत? पॅरिस करारातून बाहेर पहून पर्यावरण विनाशाची टांगती तलवार दुर्लक्षित करणारे लोक इतिहासाच्या नकारात्मक बाजूला उभे आहेत.” लक्षात घेण्याची गोष्ट आहे ती हॅरिसन फोर्डची या बोलण्यामागची समज. तो काही पटकथा लेखकाने लिहून दिलेला फिल्मी डॉयलॉग नव्हे! ..

खोटारड्या प्रसारमाध्यमांचा निषेध...!

पाकिस्तानी प्रसारमाध्यमांच्या खोटारडेपणामुळे भारतीय शहिदांचे बलिदान मुळीच कमी होणार नाही. उलट ‘व्यर्थ न हो बलिदान’ म्हणत जागतिक स्तरावर भारतीयांचे शौर्य, देशप्रेम नव्या तेजाने, नव्या दमाने निर्माण होत राहील आणि संक्रमित होत राहील...

भारत-चीनचे 'हिरवे गालिचे'

नासाने जाहीर केलेल्या या अहवालानुसार, झाडे लावण्याच्या बाबतीत जगात सर्वात पुढे केवळ दोन देश आहेत, ते म्हणजे भारत आणि चीन...

कालाय तस्मै नमः।

भारताची फाळणी होऊन भारताच्या पूर्व आणि पश्चिमेत पाकिस्तान नावाचं नवं राष्ट्र जन्माला घातलं गेलं. ज्या सिंधू नदीवरून ‘हिंदू’ शब्द निर्माण झाला, ती सिंधू नदी भारतात न राहता ‘परराष्ट्रा’त गेलेली आपल्याला पाहावी लागली. हे दुःख उराशी बाळगून आपण स्वातंत्र्योत्तर वाटचाल सुरू केली आणि आज २०१९ मध्ये या भूप्रदेशाची जी काही परिस्थिती बनली आहे, ती पुरेशी बोलकी आहे. ..

‘अनुलोम मित्रसंगम’

उत्तर मुंबई कांदिवली येथे ठाकूर महाविद्यालयामध्ये ‘अनुलोम मित्रसंगम’ कार्यक्रम आयोजन करण्याचे ठरले...

तापमान नियंत्रित करेल ‘हे’ कापड

अमेरिकेच्या मेरिलॅण्ड विद्यापीठाच्या संशोधकांनी सिंथेटिक म्हणजेच कृत्रिम सुतावर कार्बन नॅनोट्यूबचे कोटिंग करून हे कापड तयार केले आहे...

होमियोपॅथीक तपासणी (केस टेकिंग) भाग-८

होमियोपॅथीक तपासणी ही रुग्णाचा सर्वांगीण व सर्व बाजूने अभ्यास करण्याची प्रक्रिया आहे. होमियोपॅथीमध्ये आजार नाही, तर आजारी माणसाला पूर्ण बरे केले जाते. म्हणूनच आजारी माणसाची सर्व लक्षणे व सवयी यांची व्यवस्थित नोंद केली जाते...

करुणात्मक समाधान

आपल्याला जेव्हा ‘करुणे’चे महत्त्व समजते तेव्हाच खऱ्या अर्थाने आयुष्याचे विखुरलेले तुकडे एकत्र येतात. यासाठी अनेक वैचारिक आणि भावनिक गोष्टींची मूलभूत गरज आहे. आपण चुका करणारी माणसं आहोत, याचा बिनदीक्कत स्वीकार करता आला की, व्यक्ती स्वत:तल्या ‘स्व’ जवळ एक पाऊल पुढे सरकते. ..

जपान-कॅनडाचे ‘मिथिला’प्रेम

भारतीय कलांचे वैशिष्ट्य म्हणजे उपरोल्लेखित प्रत्येकच कलेच्या निरनिराळ्या प्रांतानुसार, समूहानुसार अनेकानेक शैलीदेखील बहरल्या. प्रत्येक शैलीने आपली एक स्वतंत्र ओळख तर जपलीच पण, भारतीय संस्कृतीची एकतानताही आपापल्या आविष्कारातून गुंफली, सादर केली. ..

इसिसचे समूळ उच्चाटन शक्य?

दहशतवादी संघटना ‘इसिस’ २००४ पासूनच इराक आणि सीरिया या देशांमध्ये तग धरून बसली आहे. त्यामुळे आता या संघटनेचे समूळ उच्चाटन करावे, असा काहीसा पवित्रा अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी घेतला. एका आठवड्यातच ‘इसिस’चे अस्तित्वच नष्ट होईल, अशा घोषणाही ट्रम्प यांनी आपल्या एका मुलाखतीत केल्या. ..

मातृतूल्य येसूवहिनी

क्रांतिवीर गणेश दामोदर उर्फ बाबाराव सावरकर यांच्या पत्नी सरस्वतीबाई सावरकर उर्फ येसूवहिनी सावरकर यांची आज तिथीनुसार (वसंत पंचमी) १०० वी पुण्यतिथी. त्यानिमित्त येसूवहिनींच्या जीवनप्रवासावर प्रकाश टाकणारा हा लेख.....

प्रस्तावना

डॉ. पां. रा. किनरे लिखित 'तृप्तीची तीर्थोदके' हे पुस्तक दि. १३ फेब्रुवारी रोजी प्रसिद्ध होणार आहे. सदर पुस्तकाला प्रा. डॉ. अशोक मोडक (माजी आमदार, नॅशनल रिसर्च प्रोफेसर, कुलाधिपती : गुरु घासीराम केंद्रीय विश्वविद्यालय, विलासपूर, छत्तीसगड) यांची प्रस्तावना लाभली असून ती वाचकांसाठी देत आहोत...

समर्थ रामदास लिखित साहित्यातील चिह्नसंकेत

साडेतीनशे वर्षांपूर्वी चिह्नसंकेतांचा वापर करून, श्री शिवाजी महाराजांवर विजापूरचा अफझलखान आक्रमण करण्यास निघाल्याची सूचना महाराजांना देणारे, हे श्री समर्थ रामदास स्वामी यांचे पत्र...

पर्यावरण सहिष्णू सामाजिक वनीकरण

नाशिक महानगरपालिका क्षेत्रात सामाजिक वनीकरण विभागामार्फत ‘रानमळा योजना’ राबविण्यात येणार असून या अंतर्गत आनंद वृक्ष, स्मृती वृक्ष, माहेरचा वृक्ष, शुभमंगल वृक्ष आणि शुभेचा वृक्ष अशा पाच प्रकारच्या वृक्षांची लागवड करण्यासाठी प्रोत्साहन देण्यात येणार आहे. मानवी जीवनात घडणाऱ्या घडामोडींना लक्षात घेत या योजनेचे स्वरूप ठरविण्यात आले आहे, त्याविषयी.....

शकुनीचे असिस्टंट.....

आता पीडितांचे दु:ख दूर करणे हे आमचे आद्य कर्तव्य आहे असे आम्ही समजतो. म्हणून जरा कानोसा घेतला असता ते परिस्थिती भयंकर कठीण वाटली. जणू काही एका जितेंद्रिय व्यक्तीला कुणी तरी हाड हाड म्हणून हेटाळणी केल्याचा भाव वातावरणात दरवळत होता...

नैतिक अस्थिरतेचा देश

पाकिस्तानने १ लाख १० हजार डॉलर्सच्या बदल्यात अमेरिकेच्या शिकाऱ्याला पाकिस्तानमध्ये ‘मारखोर’ या जंगली बकऱ्याची शिकार करण्याची परवानगी दिली आहे. त्यांच्या देशाचा प्राणी आहे, ते वाट्टेल ते करतील म्हणा. तसेही स्वत: उपाशी, कंगाल राहतील, पण शेजाऱ्याला बरबाद करणारच, या मानसिकतेचा हा देश. त्यामुळे त्याने जंगली बकऱ्याची शिकार करायला अमेरिकेच्या शिकाऱ्याला परवानगी दिली, यात नवल ते काय!! पण, पाकिस्तानने ज्या ‘मारखोर’ नावाच्या प्राण्याची शिकार करायची परवानगी दिली आहे, त्या प्राण्याची शिकार करण्यास पाकिस्तानमध्येच ..

सौ चुहें खाकर बिल्ली हज को चली

एकीकडे आधी काश्मीरमधील फुटीरतावादी नेत्यांशी चर्चा करायची आणि त्यानंतर भारताच्या अंतर्गत कारभारात हस्तक्षेप करण्याची मुळीच इच्छा नाही, असं वक्तव्य पाकिस्तानचे परराष्ट्रमंत्री शाह महम्मद कुरेशी यांनी केलं...

५ हजार रुपये ते ३०० कोटींपर्यंतचा उद्यमशील प्रवास

‘पुणे तिथे काय उणे’ असं अगदी अभिमानाने म्हटलं जातं. कारण, येथे जो आला त्याची भरभराट झाली आहे. या पुण्याच्या गुणामुळेच अनेक लोक आपलं नशीब आजमावण्यासाठी पुण्यात दाखल होतात. काटेशिरसगावचे अनंतराव साळुंके आणि त्यांची पत्नी लक्ष्मी हे जोडपंदेखील कामाच्या शोधासाठी १९४३ साली पुण्यात आलं..

अशी ही पाकी धर्मनिरपेक्षता

सिंध प्रांतात एके ठिकाणी मंदिर उद्ध्वस्त करण्यात आलं. शिवाय, तेथील धार्मिक पुस्तके आणि मूर्तीही आगीच्या भक्ष्यस्थानी देण्यात आल्या. आता या कृत्यानंतरच्या प्रतिक्रियाही लक्षणीय आहेत. ..

सत्कर्माची जेथे प्रचिती

‘अनाथ बालकांचा प्रश्न’ हा समाजापुढील मोठा प्रश्न आहे. ही बालके जीवंत समाजाचा भाग असतात. मात्र, या बालकांची काही चूक नसतानाही त्यांना आयुष्यात विनाकारण आणि सातत्याने गंभीर परिणाम भोगावे लागतात. सर्वच अनाथ बालकांच्या समस्या सोडवू शकत नाही. मात्र, बदलापूर येथे ‘सत्कर्म बालकाश्रम’ आपल्यापरीने या बालकांच्या प्रश्नावर काम करत आहे...

‘चौपदी’ची अनिष्ट चौकट

नेपाळच्या ग्रामीण भागात आजही ‘चौपदी’ नावाची एक भेदभावजनक प्रथा कटाक्षाने पाळली जाते. या प्रथेनुसार, घरातील मासिक पाळी सुरू झालेल्या महिलेला घराचा उंबराही ओलांडता येत नाही. तिची राहण्याची, खाण्याची, झोपण्याची अशी सगळीच व्यवस्था ही घरानजीक एका छोट्याशा काळोख्या झोपडीत केली जाते...

सुप्रजा-भाग ५

आज आपण गर्भाची दर महिन्याला होणारी वाढ, मासानुमासिक वृद्धी याबद्दल जाणून घेऊया. आयुर्वेदशास्त्राने गर्भाची वाढ दर महिन्यात कशी होते, हे सांगून ठेवले आहे. त्याचबरोबर मातेच्या शरीरातलेही बदल सांगितले आहेत. आधी गर्भाची वाढ बघूया...

तूच तुझा रे सखासोबती

वत्सल सखा दुसरा-तिसरा कोणी नसून आपणच आहोत, हे समजायला आपला पूर्ण जन्म जातो. या प्रिय सख्याबरोबर संवाद साधताच आला नाही, याची जाणीव आपल्यापैकी कित्येकांना होतच नाही. अज्ञानाने म्हणा किंवा दुर्दैवाने म्हणा, पण हे सत्य आहे...

ड्रॅगनचा मदतीचा फार्स

भारत आणि चीनचे सध्याचे संबंध तितकेसे चांगले नसले तरीही तणाव काहीसा निवळण्याच्या स्थितीत आहे. त्यामुळे हे चित्र चीन तर दिखाव्यासाठी निर्माण करत नाही ना, असा प्रश्न पडतो. ..

अण्णा, लोकपालने खरंच प्रश्न सुटेल का?

रवींद्र मुळे यांचे अण्णांना अनावृत्त पत्र! अण्णा, एक लोकपाल विधेयक फक्त राहिले आहे. पण एक प्रश्न माझ्या भाबड्या मनात येतो आहे. खरंच भ्रष्टाचार प्रश्न हा एका नियुक्तीमुळे सुटेल का? भ्रष्टाचार रोखण्यासाठी आज पण अनेक कायदे आणि व्यवस्था आहेत पण हे का कुचकामी ठरत आहेत? माझ्या अल्पबुध्दीप्रमाणे हा लोकपाल शेवटी ज्या समाजातून जाणार आहे त्या समाजातून भ्रष्ट अधिकारी आणि भ्रष्ट राजकारणी निर्माण झाले. एक कायदा कमकुवत झाला म्हणून दुसरा कायदा याने प्रश्न सुटत नाहीत असा इतिहास असताना तुम्ही तुमचे प्राण पणाला लावावे ..

बुडत्याला काडीचा आधार

मागच्या वर्षी पाकिस्तानचा सध्याचा जिगरी दोस्त असलेल्या चीनचा दौरा इमरान यांनी केला. त्यावेळी चीनने पाकिस्तानला दोन अब्ज डॉलर्सची म्हणजे १४ हजार, २०० कोटी रुपयांची मदत केली होती. ..

शेफारलेले कार्टे

आपल्या आसपास वा घरातच एखादे लाडावलेले पोर असते अणि कायम उचापती करीत असते, त्यापेक्षा पन्नाशी गाठलेल्या राहुल गांधींची आजकालची स्थिती किंचीतही वेगळी नाही. ..

हिंदूंची अवस्था आणि भारतीयांची जबाबदारी

पाकिस्तानी छळाला भिऊन हिंदू पळून भारतात आले, तेव्हा बंगाली मुस्लिमांच्या एका गटाने त्यांची संपत्ती गिळंकृत केली...

समर्थ रामदास स्वामी आणि लिखित साहित्यातील चिह्नसंकेत

भाषासौष्ठव, समृद्ध शब्दसंपदा आणि व्याकरण या भिंगातून पाहायचे झाले, तर मराठी आणि अन्य भारतीय भाषांमध्येसुद्धा समर्थांसारखी लेखनशैली एकमेवाद्वितीय आहे. ..

क्राईम कंट्री मेक्सिको

मेक्सिकोमधील हिंसा आणि गुन्हेगारीकरण फक्त ड्रग्जमाफियांपुरतेच मर्यादित नाही, तर राजकीय हिंसाचाराचे प्रमाणही धक्कादायक आहे. २००८ ते २०१२ या पाच वर्षांच्या काळात राजकारण्यांच्या हत्यांचे प्रमाण हे तब्बल २४०० टक्के इतके प्रचंड होते...

आर्थिक अरिष्ट आणि इराण

१९५० मध्ये अमेरिकेच्या पुढाकारानेच इराणच्या अणुकार्यक्रमाला सुरुवात झाली आणि आज याच अणुकार्यक्रमामुळेच इराणमध्ये आर्थिक अरिष्टाची परिस्थिती उद्भवली. ..

रेडिमेड नऊवारीची विद्या

नऊवारी साड्या तयार करणाऱ्यांच्या यादीत अग्रस्थानी नाव आहे ते सिद्धी क्रिएशन्सच्या विद्या पवार यांचं...

जगाचा कैवार घेणं थांबवा..

अमेरिकेने आधी अमेरिकेअंतर्गत प्रश्नांकडे पाहायला हवं आणि किमान मेक्सिकोबाबतचा प्रश्न तरी सरळमार्गी सोडवून दाखवायला हवा. ..

‘अनुलोम मित्रसंगम’

‘अनुलोम मित्रसंगम’ या कार्यक्रमाचे आयोजन उत्तर-पूर्व मुंबई आणि उत्तर-मध्य मुंबई इथे करण्यात आले होते. दोन्ही कार्यक्रमांना नागरिकांचा उत्तम प्रतिसाद लाभला. आपापल्या उपविभागांमध्ये झालेल्या या कार्यक्रमाचे ‘अनुलोम’चे जनसेवक मधु पवार आणि भास्कर देशमुख यांनी मनोगत व्यक्त केले. ..

समानतेच्या बुरख्याखाली...

‘समानतेच्या देखाव्या’चा प्रयोग रविवारी संयुक्त अरब अमिराती (युएई) अर्थात दुबईत पार पडला. निमित्त होते, ‘जेंडर इक्वॅलिटी इंडेक्स अवॉर्ड २०१८’चं. आता ‘जेंडर इक्वॅलिटी’ म्हणजे स्त्री-पुरुष समानता. तर युएईसारख्या इस्लामिक कडक कायदेकानून पाळणाऱ्या देशात हा असा उपक्रम स्तुत्यच म्हणावा लागेल. पण, रविवारी संपन्न झालेल्या या कार्यक्रमाची छायाचित्रे ट्विटरवर व्हायरल झाली आणि सगळ्यांना एकच प्रश्न पडला की, नेमकी स्त्री-पुरुष समानता दिसतेय तरी कुठे? हा प्रश्न पडावा, इतपत समानतेचा अभाव या कार्यक्रमात प्रकर्षाने ..

होमियोपॅथीक तपासणी (केसटेकींग) भाग-७

होमियोपॅथीक तपासणी’ ही रुग्णाची नुसती जुजबी माहिती घेण्यापुरती मर्यादित नसते, तर त्या माणसाला पूर्णपणे जाणून घेण्याची प्रक्रिया असते. आजाराचा पूर्वइतिहास व रुग्णाच्या विविध सवयी जाणून घेताना ‘स्त्रीसुलभ लक्षणे’ व ‘लैंगिकतेविषयीची लक्षणे’ या महत्त्वाच्या गोष्टींची माहिती आवश्यक असते. या दोन्ही बाबी थोड्या संवदेनात्मक आहेत. ..

चित्ती असो द्यावे समाधान

आपण सातत्याने जगाकडे पाहत असतो. जगामध्ये काय चालले आहे, यातच आपण लक्ष केंद्रित करतो. कारण, आपल्यालाच त्यांच्या तुलनेत स्वत:ला महान सिद्ध करायचे असते. या चढाओढीच्या जगात स्वत:चे वैशिष्ट्य सिद्ध करायच्या नादात माणूस घमेंडीचा गुलाम केव्हा होतो, हे त्याचे त्यालाच उमजत नाही. ..

क्लोनिंगद्वारे उपायांचा शोध

चिनी वैज्ञानिकांनी पाच क्लोन माकडांची निर्मिती केली. एका आफ्रिकन माकडाच्या जैविक रचनेत रासायनिक बदल करून या क्लोन माकडांची निर्मिती करण्यात आली. सर्केडियन रिदममुळे मानवी शरीरात होणाऱ्या आजारांवर उपचार करण्यासाठी या माकडांवर संशोधन केले जात आहे. ..

शक्तिप्रदर्शनाच्या वाटेवर अरब?

कॅलिफोर्नियाच्या मिडलबरी इन्स्टिट्यूट ऑफ इंटरनॅशनल स्टडीजचे मिसाइलतज्ज्ञ जेफरी लुइस यांनी जारी केलेल्या माहितीनुसार, खाडी प्रदेशातील सौदी अरब हा देश सध्या आपल्या क्षेपणास्त्रांची ताकद वाढवण्यासाठी बॅलेस्टिक मिसाइलच्या निर्मितीसाठी आणि परीक्षणासाठी धडपड करत असल्याचे दिसत आहे...

इजिप्त अरेबिक गणराज्य

इजिप्तचा इतिहास सांगतो की, या राम राजाने आशियातील अनेक भूप्रदेश जिंकले. मात्र, त्याच्यानंतर याने अनेक मंदिरेही बांधली. असा हा ‘रामराज्या’चा वारसा इजिप्तलाही आहे म्हणायचा...

अपरिवर्तनीय कर्जरोख्यातील गुंतवणुकीचा पर्याय

अन्य गुंतवणूक पर्यायांसारखा अपरिवर्तनीय कर्जरोख्यांत गुंतवणूक हा एक पर्याय आहे. अपरिवर्तनीय कर्जरोखे वेगवेगळ्या मुदतींचे व मुदतींप्रमाणे वेगवेगळ्या व्याजदराचे विक्रीस काढले जातात. ..

तख्तपालटाच्या वाटेवर...

२०१४ साली व्हेनेझुएलाचे राष्ट्रपती निकोलस मादुरो हे हुकूमशहा असल्याचा आरोप करण्यास नागरिकांनी सुरुवात केली आणि त्याला खतपाणी घालण्यासाठी शेजारी देश अर्थात अमेरिका आणि विरोधक तयारच होते...

‘ऐसा योग आता’...

एकीकडे ‘प्रवासी भारतीय दिवस’ अर्थात ‘ओव्हरसीज इंडियन्स डे’ साजरा केला जात असताना आणि प्रवासी भारतीय हे देशाच्या क्षमतेचे प्रतीक आहेत, असे प्रतिपादन पंतप्रधान नरेंद्र मोदी करत असताना, दुसरीकडे जागतिक संस्थांनी जागतिक अर्थव्यवस्थेचे मूल्यमापन करणे आणि त्या आधारावर भारत ही गुंतवणूकदारांना आकर्षित करणारी जगातील चौथी बाजारपेठ बनत असून यामध्ये भारताने ब्रिटनसह अनेक बड्या देशांना मागे टाकले असल्याचे जाहीर करणे, हा एक अत्यंत सकारात्मक योगायोग म्हणावा लागेल. याचे कारण म्हणजे, या दोन्ही गोष्टी एकविसाव्या शतकातील ..

म्हसोबा यात्रा विशेष : २०० वर्षांची परंपरा असलेली महाराष्ट्रातील प्रसिद्ध म्हसोबा यात्रा

म्हसोबा यात्रा विशेष : २०० वर्षांची परंपरा असलेली महाराष्ट्रातील प्रसिद्ध म्हसोबा यात्रा..

चीनमध्ये ‘ब्लॅक स्वान’

२०१८ च्या शेवटच्या तिमाहीतील चिनी अर्थव्यवस्थेची गेल्या २८ वर्षांतील सर्वात कमी वाढ नोंदवली गेल्याने सत्ताधारी कम्युनिस्ट पक्षाच्या पायाखालची जमीनच सरकली आहे...

सुप्रजा – भाग ४

स्त्रीशरीराबद्दल मागील लेखात जाणून घेतले. आजच्या लेखातून पुरुषशरीराबद्दल व शुक्राणूंबद्दल थोडे जाणून घेऊया...

होमियोपॅथीक तपासणी (केसटेकींग) भाग-६

आरोग्यविषयक इतिहास का महत्त्वाचा असतो, हे होमियोपॅथीक तपासणीमध्ये आपण पाहिले. रुग्णाची वैयक्तिक माहिती हीदेखील तेवढीच महत्त्वाची असते. वैयक्तिक माहिती घेताना त्याच्या शारीरिक व मानसिक सवयी या दोन्ही विचारात घेतल्या जातात...

‘दया’ आणि ‘कणव’

‘दये’ची अनुभूती स्वत:ला असल्याशिवाय आपण ती दुसऱ्यांप्रति व्यक्त कशी करू शकू?आपल्याला स्वत:ला ‘दया’ ही भावना मनापासून समजली तर ती आपण दुसऱ्यांना देऊ शकतो...

शरीरात पोहणारा रोबोट

आरोग्याच्या म्हणजेच मेडिकल क्षेत्रासाठी फायदेशीर ठरेल, असे एक संशोधन प्रसिद्ध झाले. मानवी कार्ये अधिकाधिक सुटसुटीत व सोप्या पद्धतीने कशी पूर्ण केली जाऊ शकतील, या उद्देशाने शास्त्रज्ञांची धडपड सतत चालूच असते. याच मालिकेत शास्त्रज्ञांनी एक मोठे यश मिळवले आहे. शास्त्रज्ञांनी एक असा छोटासा, स्मार्ट रोबोट विकसित केला आहे, जो रक्तवाहिन्यांमध्ये पोहू शकतो. ..

‘डीएनए’ संशोधन आणि मर्यादा

माणसाला कोणते आजार आहेत? व्यसने कोणती आहेत? येत्या काळात कोणत्या व्याधी जडू शकतात? त्याचे आयुष्य किती वर्षांचे आहे? कोणत्या आजाराने मृत्यू होण्याचा धोका आहे? हे सांगणे आता शक्य होणार आहे...

संत एकनाथांच्या भारुडातील चिह्नसंकेत

मागच्या लेखात आपण पाहिले की, कुटुंबव्यवस्थेतील रुपके वापरून संत एकनाथांनी अनेक रचना केल्या. त्यातील ‘दादला’ ही अशीच एक शतकानुशतके लोकप्रिय रचना...

कल्पनांच्या भरारीस पंख देणारे डिफेन्स इनोव्हेशन हब

देशातील युवकांना रोजगार आणि नव्या संकल्पना यांना बळ मिळावे, यासाठी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी ‘मेक इन इंडिया’ची मुहूर्तमेढ रोवली. त्यातून विविध उद्योग व्यवसायांना चालना देण्याचे धोरण आखण्यात आले...

५९वे कलाप्रदर्शन २३ जानेवारीला विद्यार्थी विभागाचे राज्य कला प्रदर्शन नाशिकमध्ये

महाराष्ट्र राज्य कलाप्रदर्शन, विद्यार्थी विभाग हा शासकीय कला उपक्रमाचा दुसरा भाग दि. २३ जानेवारीला नाशिक येथे सुरू होत आहे. नुकतेच नवी वर्षारंभी कलाकार विभागाचे प्रदर्शन मुंबईत जहांगिर कलादालनात संपन्न झाले...

‘हराम’ची व्याख्या

पाकिस्तान इंटरनॅशनल एअरलाईन्स (पीआईए) ने मदिना आणि जेद्दाच्या विमान प्रवासातील मनोरंजनावर प्रतिबंध लादले आहेत. या मार्गात केवळ कुराणच्या आयत आणि नातचे प्रसारण केले जाणार आहे. पीआयएचे प्रवक्ता मशहूद तजावर यांचे यावर विधान आहे की, लोकांच्या भावनांचा विचार करून हा निर्णय घेतला गेला आहे. कारण इथे केवळ पवित्र यात्रेकरू जातात. त्यामुळे त्यांच्या विमान प्रवासादरम्यान संगीत किंवा गीत प्रसारण करणे योग्य नाही...

चंद्र, चीन आणि चकोर

अंतराळविश्वात आपलं स्थान कुठे असावं, हे चीनला ठाऊक आहे, त्यामुळे त्यांचे नवनवीन प्रयोग सुरू असतात. असाच एक प्रयोग करत चीनने चक्क चंद्रावरच कापसाची लागवड केली. ..

आणखी एक भारतीय...

जागतिक बँकेच्या अध्यक्षपदासाठी एका भारतीय वंशाच्या महिलेचे नाव चर्चेत येणे सर्वार्थाने कौतुकास्पद आहे व तितकेच महत्त्वाचेही आहे. ..

पशुपक्ष्यांच्या भावना समजतात यांना...भूमी जीवदया संवर्धन संस्था

आजकाल ‘मेवा तिथे सेवा’ हे ब्रीद घेऊन समाजसेवकाचा मुखवटा लावलेल्या कितीतरी संस्था आणि व्यक्ती पैशाला पासरी आहेत. उद्देश एकतर लोकसहभागातून कोणती ना कोणती विचारधारा लोकांच्या मनावर लादण्यासाठी तसेच या माध्यमातून सर्व प्रकारचे दान उकळणे असाच काहीसा असतो, पण मग भूमी जीवदया संवर्धन संस्थेच्या या पशुपक्षी प्रेमाचा, सेवेचा उद्देश काय?..

इथे घडविले जातात भावी संशोधक ‘संडे सायन्स स्कूल’

विद्यार्थीदशेत जे शिक्षण घेतले जाते तेच शिक्षण आयुष्यभराच्या पुंजीसाठी पूरक असते. मात्र, या पुंजीसाठी शिक्षणपद्धतीसुद्धा तितकीच महत्त्वाची असते. उत्तम शिक्षणपद्धतीतच उद्याचे भविष्य घडते. याचा उत्तम प्रत्यय म्हणजे संडे सायन्स स्कूल!..

बुडत्याला काडीचा आधार

सीपेक म्हणजेच चीन-पाकिस्तान आर्थिक महामार्ग, हा चीनचा महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प मानला जातो. पाकिस्तानचा त्याला किती फायदा होईल, ही दुय्यम बाब असली तरी चीनला त्याचा नक्कीच फायदा होणार आहे...

जर्मनीलाही हवी ‘मुक्ती’

राष्ट्रवादाची ही चेतना केवळ ब्रिटन वा अमेरिकाच नव्हे तर फ्रान्स, हंगेरीसह अनेक युरोपीय देशांत निर्माण झाल्याचे गेल्या काही काळातील घटनांवरून दिसते. एरवी उदारतेचा, सर्वसमावेशकतेचा दावा करणार्‍या युरोपीयन देशांवरही स्वतःपुरते पाहण्याची वेळ आणली ती अरब आणि आखाती देशातील मुस्लीम निर्वासितांनी...

गोवर आणि रुबेला लसीकरण एक महत्त्वाकांक्षी मोहीम

महाराष्ट्रात २७ नोव्हेंबर, २०१८ पासून सुरू झालेल्या मोहिमेमध्ये जवळपास ३.३७ कोटी मुलांना सहा आठवड्यांच्या कालावधीत विनामूल्य, सुरक्षित आणि प्रभावी लस टोचण्याचं लक्ष्य आहे. सहा आठवड्यांच्या मोहिमेतील पहिल्या पाच आठवड्यांमध्ये शाळा, अंगणवाडी आरोग्य केंद्रे आणि परिसरात लसीकरण शिबिरांचे आयोजन करून जास्तीत जास्त लाभार्थ्यांपर्यंत पोहोचण्याचा प्रयत्न करण्यात येत आहे. सहाव्या आठवड्यात पहिल्या टप्प्यात राहून गेलेल्या लाभार्थ्यांना लस मिळेल, यासाठी प्रयत्न केला जाणार आहे. ..

होमियोपॅथीक तपासणी (केस टेकिंग) : भाग – ५

होमियोपॅथिक तपासणीमध्ये लक्षणे कशा तंत्रशुद्ध पद्धतीने घेतली जातात, हे आपण पाहिले. या भागात आपण रुग्णाचे आरोग्यआधारीत पूर्वेतेहास व कौटुंबिक आरोग्यविषयक इतिहास म्हणजे Past History & Family History बाबत माहिती घेणार आहोत. केस टेकिंगमध्ये Past & Family History ला फार महत्त्व आहे. ..

स्पर्धा नव्हे; आत्मिक सुख महत्त्वाचे

स्वत:साठी आणि स्वत:पुरती स्पर्धा व अहमहमिका ही संदिग्ध संकल्पना आहे. तरी जीवनाचे मूलभूत तत्त्वही आहे, पण स्पर्धा ही आपल्या आयुष्याचा मूलभूत हिस्सा बनता उपयोगी नाही. माणसाचे आत्मिक सुख अधिक महत्त्वाचे. ..

‘टी सीरिज’ विरुद्ध प्युडिपाय

टी सीरिज कंपनीचे युट्युब चॅनल जगातील प्रथम क्रमांकाच युट्यूब चॅनल होण्याच्या स्पर्धेत आहे, हे ऐकून आपल्याला अभिमान वाटेल...

प्रत्यक्ष युद्धभूमीवर महिलांचा प्रवेश...

आपल्याकडे प्रत्यक्ष ताबारेषा, लढाईच्या जागा या अत्यंत कठीण प्रादेशिक जागी, डोंगराळ व दुर्गम जागी आहेत. तेथे कोणत्याही प्रकारच्या पायाभूत सुविधा नाहीत. पायदळामध्ये महिलांना अशा आव्हानात्मक स्थितीत जबाबदारी देणे सोपे नाही. तसेच युद्धभूमी ही सोशल इंजिनिअरिंग करायची जागा नाही. ..

उत्तिष्ठत जाग्रत प्राप्यवरान्निबोधत..!

जगातील सर्व मानवांनो! उठा, जागे व्हा आणि ईश्वराने दिलेल्या वरांचा लाभ घ्या. कारण सत्य व पवित्र मार्ग हा सुरीच्या धारेप्रमाणे तीक्ष्ण असतो. श्रेष्ठ महापुरुष मात्र या अवघड मार्गावरून नेहमी चालतच असतात, असे कवीजन म्हणतात. ..

ओळख नाशिक वन्यजीव विभागाची

नाशिक वन्यजीव विभाग हा दि. १२ नोव्हेंबर १९९३ रोजी कार्यान्वित झाला. आजमितीस या वन्यजीव विभागांतर्गत नाशिक जिल्ह्यातील नांदूरमधमेश्वर पक्षी अभयारण्य, अहमदनगर जिल्ह्यातील कळसुबाई हरिशचंद्रगड अभयारण्य, जळगाव जिल्ह्यातील यावल वन्यजीव अभयारण्य आणि धुळे जिल्ह्यातील अनेरडॅम वन्यजीव अभयारण्य यांचा समावेश करण्यात आलेला आहे. ..

ध्वज विजयाचा उंच धरा रे..!

सिडनी क्रिकेट ग्राऊंडवर भारतीय क्रिकेट संघाने ऑस्ट्रेलियन भूमीतील पहिल्यावहिल्या कसोटी मालिकाविजयाचा चषक उंचावला आणि क्रिकेटच्या इतिहासात सुवर्णाक्षरांनी नोंद केली जावी, अशी कामगिरी करून दाखवली...

जुनी मैत्री, नवे संबंध

आपल्याकडे समुद्र संपत्तीकडे विशेष लक्ष दिले जात नाही, ही ओरड कित्येक वर्ष सगळे देश, सगळ्या संघटना करीत आहेत..

सावध ऐका पुढल्या हाका...

इस्लामी दहशतवादाचे आतापर्यंतचे सर्वांत भीषण आणि क्रूर रूप म्हणून इसिसची ओळख आहे. सुरक्षाविषयक अभ्यासक, पत्रकार, गुप्तहेर या धोक्याबाबत गेल्या काही वर्षांपासून दक्षिण आशियाई देशांना सावध करत आहेत आणि आता हे महासंकट भारताच्या दाराशी येऊन ठेपल्याचं दिसतं. ..

होमियोपॅथीक तपासणी (केस टेकिंग) - भाग-४

होमियोपॅथीक तपासणी ही एक तंत्रशुद्ध व शास्त्रशुद्ध प्रक्रिया आहे, ज्याच्यामुळे रुग्णाच्या आजाराचे व त्या आजाराच्या मूळ कारणाचे ज्ञान होमियोपॅथिक तज्ज्ञाला होते. या तंत्रशुद्ध तपासणीत अनेक गोष्टींची माहिती तज्ज्ञ करून घेतात. नाव, वय, पत्ता इत्यादी प्राथमिक माहितीनंतर मग सध्या होत असलेल्या तक्रारींबद्दल माहिती घेतली जाते. अशावेळी रुग्णाला त्याच्या भाषेत संपूर्ण त्रास वर्णन करण्याचे स्वातंत्र्य दिले जाते. काही लोक आपला त्रास वैद्यकीय संज्ञेमध्येच मांडतात. उदा. रुग्ण सांगतो की, मला मायग्रेन आहे किंवा ..

क्षण कसोटीचे

जर आपण आयुष्यातली प्रत्येकच परीक्षा/कसोटी सिरिअसली घेतली समजा आणि त्यातून बाहेर पडण्याचा विचार जणू जीवनमरणाचाच विचार मानला, तर सगळाच घोळ होईल. प्रत्येक आव्हान आपण पेललेच पाहिजे, प्रत्येक जबाबदारी आपण पार पाडलीच पाहिजे, या जिद्दीने जीवाची अशी तगमग केली तर आपणच आपला ‘छळ मांडियेला’ म्हणावे लागे..

आले युवराजांच्या मना...

सौदीचे युवराज मोहम्मद बिन सलमान यांनी महिलांच्या हिताच्या अनेकविध योजना सौदी अरबमध्ये राबविल्या. त्याची सुरुवात महिलांना वाहन परवाना देण्यापासून झाली. त्यानंतर सरकारी प्रशासनातील त्यांचा सहभाग वाढावा, त्यांना स्टेडियममध्ये प्रवेश मिळावा, यांसारख्या अनेक सवलती, सूट महिलांना देण्यात आली. यापुढे सौदी अरबमधील महिलांना तलाकसंबंधीचे सर्व अपडेट्स त्यांच्या नोंदणीकृत मोबाईल क्रमांकावर मिळणार आहेत...

सुप्रजा आयुर्वेदीय दृष्टिकोन

प्रसूतीनंतर मातृत्व हे आयुष्यभर राहते आणि जे संस्कार, बदल घडवायचे आहेत, त्याची सुरुवात या गर्भिणी अवस्थेत करायची असते. पण, प्रयत्न (चांगले घडविण्यासाठी) हे आयुष्यभर सुरू ठेवावे लागतात आणि ही गर्भिणी अवस्था (स्त्रीसाठी) व गर्भावस्था (बाळासाठी) उत्तम राहण्यासाठीचे काही बदल हे गर्भधारणेपूर्वी करणे गरजेचे आहे. ..

इस्लामचे ‘चिनी’करण

सातव्या शतकापासून ज्या त्वेषाने अरबस्तानातून इस्लामी टोळ्या जगाच्या पाठीवर नांदणार्‍या निरनिराळ्या धर्म आणि संस्कृतींना गिळत गेल्या, तितक्याच थंड डोक्याने चिनी राज्यकर्ते इस्लामला हद्दपार करण्यासाठी तडफेने कामाला लागल्याचे दिसते...

खारीचा वाटाही मोलाचा

भारताचा शत्रू आणि दहशतवादाला आसरा देणारे पाक नामक सापाचे पिल्लू अमेरिका कित्येक वर्षे पोसत आहे. भारताविरुद्ध राजकारणासाठीही या मदतीचा वारंवार वापर केला जात आहे. मात्र, भारताने अफगाणिस्तानला देऊ केलेली मदत ट्रम्प यांच्या डोळ्यात खुपतेय. ..

मराठी वृत्तपत्रसृष्टीचे जनक बाळशास्त्री जांभेकर

६ जानेवारी १८३१ रोजी बाळशास्त्री जांभेकर यांनी 'दर्पण' हे पहिले मराठी वृत्तपत्र चालू केले. या पार्श्वभूमीवर ६ जानेवारी हा दिवस राज्य शासनातर्फे ‘पत्रकार दिन’ म्हणून साजरा केला जातो...

अर्थशास्त्राचा अभ्यासक, पितृवत मार्गदर्शक कालवश

नाशिकमधील ज्येष्ठ अर्थतज्ज्ञ प्रा. डॉ. यशवंत रारावीकर यांचे दि. १ जानेवारी २०१९ रोजी नवी दिल्ली येथे वृद्धापकाळाने दुःखद निधन झाले. सरांनी अर्थशास्त्रावर विपुल लेखन केले...

संत एकनाथांच्या साहित्यातील चिह्न आणि चिह्नसंकेत

संतश्रेष्ठ ज्ञानेश्वर माऊलींच्या ज्ञानेश्वरीतील चिह्नसंकेतांचा परिचय करून घेतल्यानंतर संत एकनाथांच्या लिखित साहित्यातील चिह्न आणि चिह्नसंकेतांचा अभ्यास आता करायचा आहे. त्याआधी आपण त्यांच्या वैविध्याने नटलेल्या साहित्याचा थोडक्यात परिचय करून घेणे आवश्यक आहे. ..

नीलिमाताईंच्या नेतृत्वाखाली उत्तमाचीआराधना करणारी मविप्र संस्था

नाशिक जिल्ह्यात किंबहुना अवघ्या महाराष्ट्रात मराठा विद्या प्रसारक समाज संस्था माहीत नाही, असे कोणी असणे दुरापास्तच आहे. आजमितीस संस्थेच्या सरचिटणीस नीलिमाताई पवार यांच्या नेतृत्वाखाली संस्थेची वाटचाल ही अत्यंत सक्षमपणे सुरू आहे. त्याचे संपूर्ण श्रेय हे नीलिमाताईंच्या निःस्पृह आणि कुशल नेतृत्वाला आणि संस्थेतील सभासदांच्या त्यांच्याप्रती असणाऱ्या विश्वासाला दिले तर वावगे ठरणार नाही. ..

कलापंढरीत एकोणसाठावे राज्यकला प्रदर्शन

महाराष्ट्र राज्याच्या उच्च व तंत्र शिक्षण विभागांतर्गत असलेल्या कलासंचालनालयाद्वारे यावर्षी ५९वे ‘महाराष्ट्र राज्य कला प्रदर्शन’ आयोजित करण्यात आले आहे. हे ‘राज्य कला प्रदर्शन’ १९५६ पासून आयोजित करण्यात येते. १९५६ ते २०१९ एवढ्या प्रदीर्घ काळात चालणारी आणि महाराष्ट्रातील व्यावसायिक कलाकारांना प्रोत्साहन देणारी शासनाची योजना निश्चितच उत्साह वाढविणारी आहे...

ब्रदरहूड की नेशनहूड?

नवीन वर्षाच्या सुरुवातीला आसाम सरकारने पाच रोहिंग्या मुसलमानांना म्यानमारच्या सैनिकांकडे सुपूर्द केले...

दोघांचे भांडण तिसऱ्याचा लाभ

अमेरिकेने ‘युनेस्को’कडे आपण पर्यवेक्षक देश म्हणून काम पाहावे, अशी अपेक्षा व्यक्त केली होती. याबाबतीत एप्रिलमध्ये होणाऱ्या संयुक्त राष्ट्रांच्या बैठकीत या बाबतीत चर्चा ही होणार होती...

श्रमिकांना सन्मान मिळवून देणारी उद्योजिका

चतुर्थ श्रेणीचे काम करणाऱ्या कर्मचाऱ्यांना समाजाने सन्मानाची वागणूक द्यावी. त्यांच्या कार्याला हलकं समजू नये यासाठी ‘श्रमिक’ कार्यरत आहे. किंबहुना, ते संस्थेचे उद्दिष्टच आहे, असे तृप्ती ठाकूर मानतात. ..

आता उपग्रहांवरही नजर...

असे अनेकजण असतात, ज्यांना दुसर्‍यांची प्रगती बघवत नाही. भारताच्या शेजारी देशांच्या बाबतीतही काहीसं असचं म्हटलं तर वावगं ठरणार नाही...

दिलीप क्षीरसागर - समाजशील मनाचा अभियंता

दिलीप क्षीरसागर जलसंपदा खात्यामध्ये अभियंता पदावर कार्यरत होते. ३८ वर्षे सेवा केल्यानंतर ३१ ऑक्टोबर २०१८ रोजी त्यांची सेवापूर्ती झाली. त्यानिमित्ताने शरद जाधव यांनी व्यक्त केलेले हे मनोगत... ..

एक आढावा रौप्यमहोत्सवी वर्षाचा

नाना ढोबळेंच्या संघ, समाजसेवेच्या कार्याचे निरंतर स्मरण राहावे म्हणून बदलापूरवासीयांनी १९९३ साली त्यांच्या स्मृतीच्या निमित्ताने आपल्या हातूनही स्थानिक नागरिकांची अल्प-स्वल्प का होईना सेवा घडावी, या उद्देशाने ‘नाना ढोबळे स्मृतिसेवा प्रतिष्ठान’ची नोंदणी करून सुरुवात केली. या प्रतिष्ठानच्या कार्यावर प्रकाश टाकणारा हा लेख... ..

चर्चेविना गती खुंटली...

दरवर्षीच्या परंपरेप्रमाणे यंदाही उत्तर कोरियाचा हुकूमशाह किम जोंग ऊनने नववर्षाचे औचित्य साधून देशवासीयांना संबोधित केले. त्यांना नवीन वर्षाच्या शुभेच्छा देत आगामी वर्षातील आव्हानांवरही मात करण्याचे आश्वासन किमने दिले. ..

जगात शिक्षणाशिवाय पर्याय नाही!

विमान कंपनीतील ५० हून अधिक कर्मचाऱ्यांना नोकरीतून बडतर्फ करण्याचे निर्देश देण्यात आले. बोगस पदवी वापरून, विमान कंपनीमध्ये मिळवलेल्या, आयत्या नोकरीचा फुकाचा अभिमान हे कर्मचारी त्यांच्या उराशी बाळगून होते. ..

होमियोपॅथीक तपासणी(केस टेकिंग - 3)

जेव्हा माणूस आजारी पडतो तेव्हा त्याच्या शरीरातील पेशींमध्ये व मानसिकतेतही बदल होत असतो. अशा वेळी तज्ज्ञ डॉक्टरांची कसोटी असते. कारण, या सर्व आजाराच्या लक्षणांमध्ये काही लक्षणे ही त्या अवयवाची असतात..

बांगलादेशची बेगम...

कालच्या रविवारीच बांगलादेशमध्ये मतदान झाले आणि निवडणूक मतचाचण्यांनीही चौथ्यांदा शेख हसीनाच बांगलादेशच्या पंतप्रधानपदी विराजमान होणार, असे भाकीत वर्तविले आहे. खरंतर, बांगलादेशची सद्यस्थिती पाहता, शेख हसीनांचा विरोधी दावेदार म्हणून दुसरा चेहराच नाही. ..

राजकारणाचा चित्रपट आणि चित्रपटांचे राजकारण

चित्रपटाचा आदर्शवादी किंवा भाववादी असा विचार करतो. मात्र, चित्रपट हा बहुतांशी वेळा सभोवतालच्या भौतिक गोष्टींवर आधारलेला असतो. भौतिक जगातील परिवर्तनाचे प्रतिबिंब चित्रपटातदेखील पडते. याचे अनेक दाखले आपल्याला वेगवेगळ्या चित्रपटातून बघता येतील. ..

लिखित साहित्यातील चिह्नसंकेत...

ज्ञानेश्वरीच्या संदर्भात मागील लेखात ज्ञानेश्वर माऊलींनी लिखाणाला सुरुवात करण्याचे आधी केलेल्या काही ओव्यांचा संदर्भ घेऊन काही विश्लेषण करायचे होते. ..

सामकांइतकी निस्पृहता दुर्मीळच!

ज्येष्ठ पत्रकार कृष्णाजी पांडुरंग सामक यांचे शुक्रवार, दि. २१ डिसेंबर रोजी ठाणे येथे वयाच्या ९६व्या वर्षी निधन झाले. त्यांच्या स्मृतींना उजाळा देणारा हा लेख.....

शोध शोधता तुला...

आपल्या वडिलांच्या शोधार्थ लिंडा यांनी केलेला संघर्ष, ज्यू म्हणून इराकमध्ये सहन केलेल्या हाल-अपेष्टा यावर प्रकाश टाकणारी ही विशेष मुलाखत.....

संवेदनशीलता जपणारे नाशिक पोलीस

पोलीस म्हटले की, आपल्या नजरेसमोर उभी राहते ती एक कणखर प्रतिमा. कधीतरी त्यांच्या कामाप्रती असणारा अपप्रचारदेखील ऐकावयास मिळतो. कायम पोलीस दलातील गैरकारभाराच्या बातम्या या ऐकिवात असतात. मात्र, गुन्हे तपासात अग्रक्रम ठेवण्याबरोबरच मानवी मनातील संवेदनशीलता जपणारे पोलीस दल म्हणून नाशिक शहर पोलीस दलाचा प्रामुख्याने उल्लेख करावा लागेल...

पाकिस्तानी इथेही पुढेच...

ब्रिटनमध्ये बालकांवर संघटितपणे अत्याचार करणाऱ्यांमध्ये पाकिस्तानी वंशाचे लोकच जास्त आहेत ; ब्रिटन गृहसचिव..

२०१८चा अर्थवेध

२०१८ हे वर्ष जवळजवळ संपल्यात जमा आहे. तेव्हा, भारताला आर्थिकदृष्ट्या हे वर्ष नेमके कसे गेले, भारतात काय महत्त्वाच्या आर्थिक घटना, घडामोडी घडल्या, याचा परामर्श घेणारा हा लेख.....

देवमाश्यावर जपानी संकट

जपानने आता ‘आयडब्ल्यूसी’मधून बाहेर पडण्याचा निर्णय घोषित केला आहे.‘आयडब्ल्यूसी’अंतर्गत असलेल्या सर्व देशांनी जपानशी असलेले संबंध सर्व देशांनी तोडावेत, अशी मागणी केली आहे. त्यामुळे जपानला देवच सुबुद्धी देवो, म्हणजे त्यांच्या येणाऱ्या सात पिढ्यांना तरी देवमाशांचे दर्शन होईल...

चिन्यांचे ‘स्मार्ट युनिफॉर्म्स’

आपले पाल्य आपल्या डोळ्यासमोर नसताना नेमके काय करते, कुठे जाते, कोणाशी बोलते, काय खाते यांचीच बहुतांश पालकांना माहिती नसते. म्हणूनच, हे असले प्रयोग करण्याची वेळ ओढवू शकते...

वज्रेश्वरी देवस्थान परिसरातही ‘हॅप्पीवाला फिलींग’

खूप बरं वाटतं आहे आणि सांगायला आनंदही होतो आहे की, कळत-नकळत लोकांमध्ये ‘HappyWali Feeling’ वाढते आहे आणि ती वाढण्यासाठी मदतीचे नि:स्वार्थहात पुढे सरसावू लागले आहेत. ..

हीरक महोत्सवी वर्ष : सन्मित्र मंडळ, गोरेगाव

१९५७ साली गोरेगाव ग्रामपंचायत होती. लोकसंख्या २० हजारांच्या आसपास असावी. गोगटेवाडी परिसरात वस्ती वाढत होती आणि शिक्षणाच्या सोयींची गरज लोकांना जाणवू लागली. त्यातूनच ‘सन्मित्र मंडळ, गोरेगाव’ याचे बीज रोवले गेले. ..

नवा अध्याय रचला जाईल का?

कोहली कर्णधार म्हणून यशस्वी की अयशस्वी हे ठरवण्याची वेळ आता तरी निश्चितच आलेली नाही. ती येईपर्यंत त्याला त्याचा नैसर्गिक खेळ दाखवणं भाग आहे. मात्र, हे सर्व होत असताना विदेशात आणि त्यातही ऑस्ट्रेलियात कसोटी मालिका जिंकण्याचं आव्हान मात्र कोहलीपुढे आ वासून उभं राहतंच. ..

होमियोपॅथीक तपासणी (केस टेकिंग - २)

होमियोपॅथीक तपासणीचे महत्त्व आपण जाणले की, ज्याच्यामुळे तज्ज्ञांना औषध ठरवणे सोप्पे जाते...

सुप्रजा - भाग २

झोप लागली नाही, तुटक लागली, स्वप्न पडली इ. जर घडत असेल, तर ही विश्रांती न मिळाल्याने शरीरातच या मृतपेशी राहतात आणि सकाळी ताजेतवाने वाटत नाही, मलूल वाटते. त्यामुळे उत्साही मनासाठी व शरीरासाठी आरामदायी झोप खूप गरजेची आहे. ..

नुक्ताचिन

आपल्याला जे पाहायचे आहे ते आपण दुसऱ्यात पाहतो. जे नाही पाहायचे ते नाही पाहत. दुसर्‍याकडे पाहण्याचा माणसाचा दृष्टिकोन हा खरेतर तो स्वत:कडे कुठल्या नजरेने पाहतो यावर अवलंबून आहे. स्वत:मध्ये सद्गुण पाहणारा व त्यामुळे समाधानी असणारा दुसऱ्यांकडे स्वच्छ व निर्भळ नजरेतूनच पाहणार. कारण, तो संतुष्ट आहे. ..

पुढच्यास ठेच मागचा शहाणा

‘पुढच्यास ठेच, मागचा शहाणा’ अशी मराठीत एक म्हण आहे. परंतु आजकाल अनेकवेळा ठेच लागूनही पुढचा काही शहाणे होण्याचे नाव घेत नाही आणि मागच्याची अवस्था मात्र ‘जैसे थे’ अशीच राहते. या म्हणीचा संदर्भ येथे देण्याचे कारण म्हणजे ‘त्सुनामी’. ..

ट्रम्प सरकारचे ‘शटरडाऊन’!

गेल्या काही काळापासून ट्रम्प सरकारने घेतलेल्या अमेरिकाधार्जिण्या धोरणांचा हाच काय तो परिणाम समजावा का?..

‘ट्राय’चा नवीन ‘ट्राय’

‘BARC’कडून अशा खोट्या आकडेवारीवर दंड आकारणी करणे, भारतीय दंड संहितेच्या अंतर्गत त्याचा समावेश करणे, हे या संदर्भात नक्कीच होऊ शकते. केबल किंवा डीटीएच ऑपरेटर यांच्या सेट ऑफ बॉक्स किंवा सर्व्हरच्या माध्यमातून जे काही आकडे आहेत, ते आकडे ‘BARC’ने प्रसारित करायला हवे. तसे केल्यास खूप मोठ्या प्रमाणावर नमुना निवड होऊ शकते...

नाशिक ते शेगाव ‘रॉयल सायकलवारी’

आध्यात्मिक नगरी नाशिक ते संतनगरी शेगाव अशी सायकलवारी काढावी आणि सायकल वापरासंबंधी प्रसार आणि प्रचार करावा, अशी इच्छा ‘नाशिक सायकलिस्ट असोसिएशन’च्या काही सदस्यांच्या मनात आली. त्यांनी त्याला मूर्त स्वरूपदेखील दिले...

ऑपरेशन ग्रीन : कांदा उत्पादक शेतकऱ्यांसाठी समृद्धीची संधी

प्रत्येक भारतीयाच्या स्वयंपाकघरातील महत्त्वपूर्ण जिन्नस म्हणजे कांदा. याच कांद्याच्या दरात वृद्धी झाली की, आर्थिक तोल ढासळणे, विविध आंदोलनाचा सामना करणे, स्वयंपाकात तडजोड करणे अशा नानविध बाबींना भारतीयांना सामोरे जावे लागते. ..

इश्क़ की कीमत पूछ लो मुझसे...

प्रेमाखातर पाकिस्तानपर्यंत पोहोचलेल्या आणि नंतर तिथेच खितपत आपल्या आयुष्याची सहा अमूल्य वर्षं व्यतीत केलेल्या हमीद अन्सारीच्या भावनाही या शायरीप्रमाणेच असाव्यात. मंगळवारी हमीदचे भारतात आगमन झाले आणि केवळ प्रेमासाठी त्याने भोगलेल्या व्यथांनी लाखो प्रेमवीरांचे मन हेलावले नसेल तरच नवल...

‘जी-सेक’मध्ये गुंतवणूक करावी का?

‘गव्हर्नमेंट सिक्युरिटीज’चे ‘जी-सेक’ हे लघुरूप असून आर्थिक व्यवहारात मॠ -डशलीफ हा शब्दच वापरला जातो. गेल्या महिन्यात ‘झेरोधा’ या ब्रोकिंग कंपनीने ‘जी-सेक’ मध्ये किरकोळ गुंतवणूकदारांना किमान १० हजार रुपये डिजिटल पद्धतीने गुंतवणूक करता येणारी सोय सुरू करून दिली. राष्ट्रीय शेअर बाजारच्या मॠेइळवफ या अॅपने ‘जी-सेक’ ची किरकोळ गुंतवणूकदारांना खरेदी व विक्री करता येते...

‘चौथा स्तंभ’ धोक्यात

असंख्य घटनांनी जगभरातील पत्रकारांच्या सुरक्षेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आहे आणि आता जाहीर झालेल्या या अहवालातून या चौथ्या स्तभांचे अस्तित्व टिकवण्याची जगभरातील सरकारांची जबाबदारी अधिकच वाढली आहे...

गरज ड्रॅगनच्या मुसक्या आवळण्याची

चीनी ड्रॅगनचे जळजळीत फूत्कार आता पुन्हा एकदा सार्‍या जगाला जाणवू लागले आहेत. त्यामुळे नेहमीप्रमाणे याही वेळेस चिनी झळांपासून स्वतःचं संरक्षण कसं करायचं आणि पुन्हा त्या ड्रॅगनला आटोक्यातही कसं आणायचं, हा प्रश्न पुन्हा चर्चेला आला आहे. त्यात पुन्हा ‘निंदकाचे घर असावे शेजारी’ या म्हणीप्रमाणे चीन भारताच्या वाट्याला सख्खा शेजारी म्हणून आलेला असल्यामुळे या सर्व बाबींचा काळजीपूर्वक विचार करणं आणि आंतरराष्ट्रीय पटलावर तशी पावलं उचलणं भारतासाठी अर्थातच क्रमप्राप्त ठरतं...

आजच्या पालकांपुढील आव्हाने, संधी...

मुलांच्या आवडीनिवडी, कल ओळखण्यासाठी अनेक प्रकारच्या चाचण्या उपलब्ध आहेत. मानसशास्त्रज्ञांची मदत मिळू शकते. या सगळ्यांचा उपयोग कसा करून घ्यायचा, यासाठी विचार आणि द़ृष्टी हवी. ..

चिनी दडपशाहीचा नमुना

लोकसंख्येच्या बाबतीत आधीच जगात क्रमांक एकवर असलेल्या चीनमध्ये जवळपास १ दशलक्ष इतकी मुस्लिमांची लोकसंख्या असल्याचे म्हटले जाते. त्यामुळे आगामी काळात ही लोकसंख्या डोईजड ठरू नये म्हणून चीन अतिशय हुशारीने विविध मार्ग अवलंबताना दिसतो. ..

सांताक्लॉजमागचे मिथक

क्रिस बॉयल यांनी जवळपास दोन वर्षे यासंदर्भातील सर्वेक्षण व संशोधन केले आणि नंतर आपले अनुमान जगासमोर मांडले...

चीनच्या कला-कलाने.?

आता यापुढे नेपाळमध्ये फिरायला जाताना नेपाळच्या बॉर्डरवर भारतीय रुपयाचे नेपाळी रुपयांत परिवर्तन करणे बंधनकारक असणार आहे. पर्यटनाचा एक भाग असला तरी, नेपाळच्या या निर्णयामुळे भारत आणि नेपाळच्या सीमावर्ती शहरांना याचा फटका बसणार आहे. ..

दोन निसर्गमैत्रिणी...

नुसती झाडं लावली म्हणजे पर्यावरणरक्षण झालं, असं होत नाही. ‘निसर्गपुनरुज्जीवन’ ही वृक्षलागवडीच्याही पलीकडे जाणारी, खूप व्यापक संकल्पना आहे. त्याचाच ध्यास घेतलेल्या केतकी घाटे आणि मानसी करंदीकर या दोन निसर्गमैत्रिणींची ही छोटीशी मुलखात.....

काश्मिर खोऱ्यात सोशल मीडियावर दहशतवाद

शेजारील राष्ट्र चीनने त्यांच्या देशात सोशल मीडियावर पूर्णपणे निर्बंध लादले आहेत. तसेच पाऊल भारताने उचलले पाहिजे. कोणतीही चुकीची बातमी किंवा अफवा पसरवण्यात येत असेल, तर ते त्वरित ब्लॉक केले पाहिजे. पोलीस खात्यामध्ये सोशल मीडियावर लक्ष ठेवण्यासाठी एक वेगळा विभागच कार्यरत केला पाहिजे...

स्त्री कर्तृत्वाचे मापदंड काय?

वयाच्या २३व्या वर्षी फुटबॉलमधील सगळ्यात प्रतिष्ठित बैलन डिओर पुरस्कार मिळवणारी एडा. एडाने ३०० गोल केले. तिची कामगिरी अभिमानास्पदच आहे. खेळाप्रती निष्ठापूर्वक सराव या तिच्या गुणांनी तिला क्रीडाक्षेत्रात सर्वोच्च पद बहाल केले, हे सूर्यप्रकाशाइतके स्वच्छ आहे. ..

नैसर्गिक चित्रांकनाची 'पाटीलकी'

भारतीय चित्रकला ही अत्यंत प्राचीन असून वात्सायनाने चित्रकलेच्या षडांगांची माहिती दिलेली आहे. कुठलीही कलाकृती सौंदर्याभिरुचिपूर्ण तेव्हाच बनते, जेव्हा वात्सायनाने वर्णिलेली षडांगे त्या कलाकृतीत असतातच. रूपभेद, प्रमाण, भाव, लावण्य योजनम्, सादृश्यं आणि वर्णिका भंग ही सहा अंगे एकाच कलाकृतीत जेव्हा अंतभूर्त होतात, तेव्हा ती कलाकृती समृद्ध होते. स्मृतिप्रवण ठरते आणि रसिकमनाचा ठाव घेते...

माहितीतले ‘चोर’

मंगळवारी सिनेटसमोर पिचाई यांना अतिविचित्र प्रश्नांना सामोरे जावे लागले. गुगलच्या डाटा संकलनाच्या पद्धतीबाबत पिचाई यांनी दिलेली साक्ष मात्र काही महत्त्वाच्या काही मुद्द्यांवर भाष्य करणारी ठरली. ..

समाजजाणिवा जपणारी व्यापाऱ्यांची संघटना

नाशिक शहर व परिसरातील उद्योगांना जागतिक व्यासपीठ प्राप्त व्हावे, तसेच, जगातील उद्योगांना नाशिकची बाजारपेठ खुली व्हावी यासाठी नुकतेच महाराष्ट्र चेंबर ऑफ कॉमर्स, इंडस्ट्री अॅण्ड अॅग्रीकल्चर संस्थेच्या माध्यमातून जगातील तब्बल २१ देशांसमवेत सामंजस्य करार करण्यात आला आहे. ..

सरासरीचे ट्रेडिंग इंडिकेटर

आजपासून आपण वेगवेगळ्या ‘ट्रेडिंग इंडिकेटर्स’बद्दल माहिती घेऊया. एका विशिष्ट कालावधीत, किमतीत सतत दिसणारी अस्थिरता आपल्याला चार्ट वाचायला आणि किंमत वर्तविण्यास बाधा आणते आणि ट्रेंड ओळखणे कठीण होते. ..

उर्जित पटेलांचा राजीनामा

पायंडा योग्य की अयोग्य?..

तैवानचे, ‘गो बॅक हुवावे!’

चीनच्या मते तैवान हा त्यांचाच भाग आहे. शिवाय तैवानवर आपले नियंत्रण प्रस्थापित करण्यासाठी लष्करी कारवाईची धमकीदेखील चीनने कित्येकवेळा दिली आहे. अशा स्थितीत तैवानने चिनी कंपनीवर पाच वर्षांसाठी बंदी घातली, ज्यामुळे चीनला तैवानच्या कुरापती काढायला आणखीनच चेव चढेल. ..

हॅप्पीवाला ‘फिलिंग डॉट कॉम’

दर नव्हे, तर प्रेमळ माणुसकीची ऊबच. हे सुत्र घेऊन रविवारी याच कार्यक्रमांतर्गत ऐरोली ते वाशी या भागातील फुटपाथ, ब्रिज किंवा सिग्नलवर वस्ती करून राहणाऱ्या गरीब-गरजूंमध्ये १५१ ब्लँकेट्स वाटपाचे काम करण्यात आले...

सरकार मांगे संतती...

हम दो और हमारे दो’ हे भारतात कुटुंबनियोजनाचे जणू ब्रीदवाक्यच. लोकसंख्येचा विस्फोट झालेल्या चीनमध्येही ‘आता एकच मूल पुरे’ वर काटेकोरपणे जोर दिला जातो...

अभिमानाची लढाई

आपण दुसर्‍याला समजून घेत स्वत:च्या मनाची मांडणी केली, तर सगळ्या गोष्टी आपोआप नैसर्गिकरीत्याच नियोजित व्हायला लागतात...

जोखीमभरली कामे

जगाच्या पाठीवर अशी धोकादायक कामे करणे, त्यातला रोमांच अनुभवणे अनेकांना आवडते, पण बऱ्याच लोकांना अशी कामे करण्याची भीतीही वाटत असते. त्यामुळे आपण सर्वांनी आपल्या जीवावर उदार होऊन काम करणाऱ्या या मंडळींचे नक्कीच कौतुक करायला हवे...

‘मेड इन इंडिया’ जगात भारी

भारतासारख्या देशात जिथे सर्वाधिक मृत्यू रस्ते अपघातात होतात. अपघातात वाहनांचेही मोठे नुकसान होते, ते टाळण्यासाठी सुसज्ज असलेल्या नेक्सोनचे नाव आता जागतिक पातळीवरील वाहन उत्पादक क्षेत्रात गौरवाने घेतले जाईल...

विश्वास ठेव...

टेलिव्हिजन, इंटरनेट, सोशल मीडिया आणि अशा सहज उपलब्ध माध्यमांतून अनेक आकर्षणे उमलत्या वयाच्या मुलांसमोर येत आहेत. नुकत्या जन्मलेल्या मुलालाही केवळ भावी ग्राहक या दृष्टीने पाहणाऱ्या उपभोक्तावादी समाजात गरजेपेक्षा जास्त पर्याय मुलांसमोर मांडले जात आहेत...

लिखित साहित्यातील चिह्नसंकेत

मराठी संत साहित्याचा अभ्यास केला, तर लक्षात येईल की, सर्वच संत कवींनी त्यांच्या लिखित साहित्यांमधून अशा अनेक चिह्न आणि प्रतीकांचा वापर आपल्याला अमूर्त संकल्पना मांडण्यासाठी केला...

कोण कट्टर धर्मांध?

एका इंग्रजी दैनिकाला दिलेल्या मुलाखतीत पाकिस्तानचे पंतप्रधान भारतातील सत्ताधारी पक्षाला मुस्लीमविरोधी ठरवून मोकळे झाले...

कृषिव्यंगचित्रकार : ल. हु. काळे

व्यंगचित्र म्हटलं की, आपल्याला विनोदी चित्र, मार्मिक चित्र, अर्क चित्र, अश्लिल किंवा चावट चित्र, मिश्किल चित्र इत्यादी प्रकार आठवतात. आर. के. लक्ष्मण, बाळासाहेब ठाकरे, राज ठाकरे अशा ख्यातकीर्त व्यंगचित्रकारांनी तर सामाजिक विषयांना राजकीय बाज देऊन जी व्यंगचित्रे काढली, त्यामुळे ‘राजकीय व्यंगचित्र’ हा विषय अधिक लोकप्रिय झाला. व्यंगचित्रांवर आणखी आगळ्या-वेगळ्या पद्धतीने विचार करत वरील व्यंगचित्रांबद्दल जे लोकांचे मत बनलेले आहे, त्याला जरा वेगळ्याच मार्गाने नेऊन व्यंगचित्रकार ल. हु. काळे यांनी केवळ ‘कृषी’विषया..

पाकच्या अरे‘रावी’ला भारताचे उत्तर!

काही महत्त्वाच्या आंतरराष्ट्रीय स्तरावरच्या राजकीय अभ्यासकांच्या मते, पाकिस्तानचे शत्रुत्व हे धार्मिक, भावनिक आणि निर्मिती वगैरेचे नाही, तर त्यामागचे कारण वेगळेच आहे. ..

‘इचिमुकू क्लाऊड’ निर्देशक

मागील लेखात नमूद केल्याप्रमाणे या चार्ट प्रकारांमध्ये लाईन चार्ट, बार चार्ट, कॅन्डलस्टिक चार्ट, पॉईंट अॅण्ड फिगर चार्ट, हेकिनअसी, रेन्को चार्ट्स, इचिमुकू क्लाऊड, कागी चार्ट्स इत्यादी चार्ट समाविष्ट आहेत...

दिरहम इन, डॉलर आऊट

आजच्या काळात युद्ध ही फक्त रणांगणावरच नाही तर व्यापारी वर्तुळातही खेळली जातात आणि अशा व्यापारी युद्धांमध्ये योग्य क्षणी योग्य निर्णय घेऊन त्याची अंमलबजावणी करणे क्रमप्राप्त ठरते. ‘करन्सी स्वॅप’च्या या कराराबाबतही हेच म्हणता येईल. ..

म्हणून आवळ्याला 'त्रिदोषनाशक' म्हणतात!

आवळा हे एक औषधी फळ असून आपल्याला वर्षभर फळ तसेच औषध म्हणून वापरता येऊ शकते. आयुर्वेदामध्येदेखील आवळ्याला विशेष महत्त्व देण्यात आले आहे. असं म्हटलं जातं की, हजार आजारावर आवळा हे एकच औषध अतिउत्तम आहे. म्हणूनच अशा या बहुगुणी आवळ्याचे नेमके फायदे काय आहेत? हे जाणून जाणून घेऊयात.....

फ्रान्सच्या मूल्यांचे काय?

मूल्यांचे प्रतीक असलेला मरियनचा पुतळा. जो पुतळा राष्ट्रीय प्रतीक होता, त्या पुतळ्यावरही आज फ्रान्समध्ये आंदोलकांनी हल्ला चढवला. त्याची नासधूस करण्याचा प्रयत्न केला. ..

पोलादी शिस्तीचा तपस्वी मेजर

आज मेजर प्रभाकर बळवंत कुलकर्णी हयात नाहीत. त्यांच्या पत्नी सुषमा यांनी मे. प्रभाकर जिवंत असतानाच्या लिहिलेल्या आठवणी मे. प्रभाकरांचे पोलादी जगणे आणि तितकेच त्यांचे मृदू मन हळुवारपणे उलगडत जाते. मे. प्रभाकर यांचा जीवनपट सुषमा प्रभाकर कुलकर्णी यांच्याच शब्दात....

मेकअपविरोधात ‘बंड’

ग्लॅमर, ‘डिझायरेबल’ या सगळ्या जड इंग्रजी शब्दांच्या पाठोपाठ येते ती ‘वूमन.’ स्त्रियांच्या सौंदर्यावर स्त्रियांच्या अस्तित्वापेक्षा जास्त बोललं जातं. त्यात या सौंदर्याचा बाजार आलाच. यामुळे जगातील जवळजवळ ५० टक्के लोक या बाजारात आपला पैसा घालवतात किंवा या सौंदर्य प्रसाधनांचा वापर करतात. हे वापरणे काही गैर नाही, मात्र प्रत्येक स्त्रीने सुंदर दिसलंच पाहिजे, हा अट्टाहास कशासाठी? याच विचाराने दक्षिण कोरियात एक वेगळंच आंदोलन तिथल्या महिलांनी सुरू केलं. ते म्हणजे ’डिस्ट्रॉय मेकअप’...

रोगनिवारणामधील अडथळे (भाग 3) (Obstacle to Cure)

गनिवारणातील अडथळे जाणून घेताना आपण आहारातील दोन किंवा इतर सवयींबद्दल जाणून घेत आहोत, ज्याच्यामुळे रोग बरा होण्यास वेळ लागतो...

सुप्रजा आयुर्वेदीय दृष्टिकोन भाग - १

‘सुप्रजा’ म्हणजे चांगली (उत्तम) संतती. प्रत्येक विवाहीत दाम्पत्याची आपले मूल धष्टपुष्ट, सुंदर, बुद्धिमानी आणि दीर्घायुषी व्हावे, अशी आंतरिक इच्छा असते. हल्लीच्या काळात एकच मूल (मुलगा किंवा मुलगी) प्रामुख्याने प्रत्येक घरात जन्मते. (याला अपवाद नक्कीच आहेत) जर एकच संतती असली, तर ती सुखरूप, सुस्वभावी, आरोग्य संपन्न आणि अन्य उत्तमोत्तम गुणयुक्त दिसावी, ही अभिलाषा मनोमनी पल्लवीत होणे, स्वाभाविक आहे. हे सर्व शक्यही आहे. ते कसे? ते या लेखातून जाणून घेऊया...

कर्जबाजारी ते कन्या ‘बाजारी’

अफगाणिस्तानातल्या शेतकऱ्यांनी आत्महत्येचा मार्ग न पत्करता स्वतःच्याच लेकरा-बाळांना विकण्याचा आणि त्यातून कर्जमुक्त होण्याचा मार्ग स्वीकारला. लहान मुलींची लग्नासाठी विक्री करण्यामागे आणखी एक कारण म्हणजे अफगाणिस्तानातली बालविवाहाची प्रथा...

‘देव’ माशांची तडफड

न्यूझीलंडच्या बेटावर शनिवारी रात्री सुमारे १४५ हून अधिक व्हेल मासे किनाऱ्यावर मृत्युमुखी आढळले. त्या घटनेची प्रत्यक्षदर्शी लिझ कार्ल्सन हिने तिच्या इन्स्टाग्राम ब्लॉगमध्ये लिहिलेला अनुभव मन विषण्ण करणारा आहे...

कै. अरविंदराव देशपांडे एक सदा प्रसन्न व्यक्तिमत्व

दि. २७ नोव्हेंबरला सकाळी अरविंदराव देशपांडे गेल्याचा फोन आला आणि जवळजवळ ५० ते ५२ वर्षांतील त्यांच्या सहवासातील आठवणी डोळ्यांसमोर तरळून गेल्या...

‘महाजन पुरस्कार’ विजेत्या अश्विनी मयेकर

गेल्या रविवारीच ‘सा. विवेक’च्या कार्यकारी संपादक अश्विनी मयेकर यांना ‘मधुकरराव महाजन स्मृति पुरस्कारा’ने सन्मानित करण्यात आले. त्यानिमित्ताने काही वर्षांपूर्वी अश्विनी मयेकर ‘मुंबई तरुण भारत’मध्ये कार्यरत असताना त्यांचे संपादक राहिलेल्या सुधीर पाठक यांनी त्यांच्याविषयी व्यक्त केलेल्या या कौतुकास्पद भावना.....

बोटांची जादू की जादूची बोटे?

कुठलाही कलाकार हा तसा जादूगारच. आपल्या कलेच्या माध्यमातून तो साकारत असलेली प्रत्येक कलाकृती ही समोरच्याच्या मनाला अगदी स्पर्शून जाते, काही वेळा अगदी थक्क करून सोडते. ..

जगातील ‘खुंटण’खाना

ज्या ठिकाणी देहविक्रय केला जातो, ती जागा म्हणजे ‘कुंटणखाना.’ सोप्या भाषेत, रेड लाईट एरिया. परंतु, हा आजच्या चर्चेचा विषय नाही. म्हणूनच शीर्षकात म्हटल्याप्रमाणे आपल्या भारत देशाची ओळख ही ‘जगाचा खुंटणखाना’ म्हणून अधिक गडद होताना दिसते. कारण, जागतिक पोषण आहार, २०१८च्या अहवालानुसार, भारतात वाढ खुंटलेल्या, कुपोषित मुलांची संख्या ही जगभरातील अशा मुलांच्या संख्येच्या तब्बल एक तृतीयांश इतकी आहे. म्हणूनच ‘खाना’ (हिंदीतील आहार)अभावी भारताचा असा ‘खुंटणखाना’ झालाय, असं दुर्देवाने म्हणण्याची वेळ ओढवली आहे. ..

येमेन, युद्ध, यातना...

आजवर येमेनमध्ये साधारण जगण्याची वयोमर्यादा चाळीसही नाही. १९६२ साली येमेन स्वतंत्र होऊन या देशाने लोकशाही शासनपद्धती अवलंबली. पण, दुर्देवाने येमेनींना लोकशाहीचा अर्थ आजवर कळलेलाच नाही. कारण, रोज मरे त्याला कोण मारे, अशा परिस्थितीत येमेनी जीवन जगत राहिले. ..

‘मेजर प्रभाकर कुलकर्णी यांची समर्पण भावना ही प्रेरणा देणारी’

सेंट्रल हिंदू मिलिटरी एज्युकेशन सोसायटी संचालित भोंसला मिलिटरी स्कूलचे माजी प्राचार्य, समादेशक व संस्थेचे जनरल सेक्रेटरी स्वातंत्र्यसैनिक व मेजर प्रभाकर बळवंत कुलकर्णी (रिटायर्ड) यांचे वृद्धापकाळाने दि. २८ नोव्हेंबर रोजी सकाळी पहाटे ४ वाजता निधन झाले. ..

इथे ‘डिझाईन्ड’ मुलं मिळतील!

जियानकुई यांचे हे मनासारखे डिझाईन केलेले मूल जन्माला घालण्याचे संशोधन नक्कीच विज्ञानात क्रांती घडवून आणणारे असले तरी ही क्रांती चांगली असेल की वाईट याचे उत्तर येणारा काळच देऊ शकतो..

‘समउत्कर्ष अभ्यासिका’ आणि सेवा सहयोग

दिवाळी शिबिराच्या निमित्ताने..

लाल रंग हा कसला...??

युनोच्या अहवालानुसार, २०१७ साली जगभरात महिलांच्या झालेल्या हत्यांमध्ये अर्ध्याहून अधिक हत्या केवळ त्यांच्या जोडीदाराकडून किंवा कुटुंबातील इतर पुरुष मंडळींनीच केल्याचे निष्पन्न झाले..

रोगनिवारणामधील अडथळे (भाग-२)

आजच्या काळातील सर्वात महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे किरणोत्सर्ग (Radiation). या किरणोत्सर्गामुळे बऱ्याच लोकांना अनेक नवनवीन आजारांना सामोरे जावे लागते...

चला शोधूया, लहान गोष्टींमधील निर्भेळ आनंद

आपण थोडासा वेळ काढून आपल्याला खरेच काय आवडते याकडे नजर टाकावी. त्या आवडत्या गोष्टींसाठी मग जरूर वेळ काढायचा. त्या करीत असताना होणारा आनंद अनुभवायचा. एखाद्याला साध्या शीळ मानण्यात आनंद मिळेल, तर एखादीला सुंदर केशरचना करण्यात आनंद मिळेल. एखाद्याला छोटेसे समाजकार्य करण्यात आनंद मिळेल, तर एखाद्याला ध्यान करण्यात. पण आपल्याला कळायला हवे की, आपला आनंद कशात आहे.....

‘त्या’ सूत्रधारांना शिक्षा कधी?

अमेरिकेचे परराष्ट्रमंत्री माईक पोम्पियो यांनी या २६/११ च्या दहशतवादी हल्ल्याच्या सूत्रधारांबद्दल माहिती देणाऱ्यांना, त्यांना पकडण्यासाठी मदत करणाऱ्यांना ३५ कोटी रुपयांचे बक्षीस जाहीर केले...

शूरा ‘म्ही’ वंदिले...

अरिबमजींच्या समर्पणवृत्तीने प्रभावित होऊन निवृत्तीनंतर पाच वर्षांनी राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाने त्यांच्यावर मणिपूरच्या संघचालकपदाची जबाबदारी सोपवली व ती त्यांनी १८ वर्षे समर्थपणे सांभाळली...

इजिप्शियन देवदेवता आणि चिह्नसंकेत

२४ तासांत पृथ्वीच्या सूर्याभोवताली होणाऱ्या एका फेरीमुळे निर्माण होणारी सूर्याची आवर्तने आणि नाईल नदीचा वार्षिक पूर ही नैसर्गिक परिस्थिती फार प्रभावी होती. निसर्गातील नेमक्या याच दोन नियमित घटनांमुळेच पाणी आणि सूर्य यांना देवत्त्व दिले गेले आणि या दोन नैसर्गिक शक्ती, असंख्य चिह्ने आणि प्रतीकांच्या व्यक्त माध्यमात रचल्या गेल्या...

ठग्स ऑफ ‘व्हायरल पोस्ट’

‘गो फंड मी’ या संस्थेच्या नावाखाली मॅकक्लर, तिचा प्रियकर डी. एमिको आणि जॉनी बॉब्बीट ही तीन पात्रे मिळूनच हा सापळा रचतात आणि त्यात फसले सुमारे १४ हजार कोटी नेटकरी...

राम मंदिर प्रकरण आणि माध्यमांची भूमिका

सध्याच्या काळात जवळजवळ सर्वच माध्यमांवरून खूप मोठ्या प्रमाणावर रामजन्मभूमीचे ‘कव्हरेज’ दाखविले जात आहे. इलेक्ट्रॉनिक मीडिया, प्रिंट मीडिया, सोशल मीडिया या सगळ्याच माध्यमांवर रामभूमी विवादावरती, कोर्टाच्या भूमिकेवरती सर्व बातम्या दाखविल्या जात आहेत...

पुणे संघपरिवाराचा आधारवड हरपला

सोमवार, दि. १२ नोव्हेंबर रोजी वयाच्या ८७व्या वर्षी लक्ष्मण तथा आबांनी अखेरचा श्वास घेतला. पुण्यातील संघपरिवार रुजवण्यात, वाढवण्यात त्यांची भूमिकाही तितकीच मोलाची होती. अशा या ज्येष्ठ स्वयंसेवकांच्या संघस्मृतींना उजाळा देणारा लेख.....

पाकिस्तानचा स्वतःशी जिहाद...

हिंसात्मक चळवळींचे अमाप विष पेरताना पाकिस्तान या देशातही या पिकाच्या पाळामुळांमुळे प्रचंड उलथापालथ झाली आहे. काही वर्षांपूर्वी पेशावरमध्ये शेकडो बालकांचे झालेले हत्याकांड असू दे की, सातत्याने होणारे बॉम्बस्फोट, अतिरेकी हल्ले असू देत या सार्‍यांचे संबंध, या सार्‍यांचा जन्म कुठे झाला असेल? का झाला असेल याचा मागोवा घेतला तरी जाणवते की, पाकिस्तानने भारताला शह देण्यासाठी, जेरीस आणण्यासाठी जे काही काटे पेरले होते, त्याच काट्याचा आता कधी न बरा होणारा विषारी नायटा झाला आहे...

‘वन्स मोअर’: मनोरंजनातून अंतर्मुख करणारी नाट्यकृती

भरत जाधव एंटरटेनमेंट आणि ड्रीम कॅचर प्रकाशितने ‘वन्स मोअर’ या नाटकाचे सादरीकरण केलं आहे. नाटकाचे कथाबीज पार्थ देसाई यांचे असून नाटकाचे मूळ लेखन स्नेहा देसाई यांचे आहे. त्याचे नाट्यरूपांतर आणि दिग्दर्शन निपुण धर्माधिकारी यांनी केलं आहे...

व्हॉट्सअॅप पुन्हा बॅकफूटवर...

कडक पाऊल उचलत केंद्र सरकारच्या माहिती व तंत्रज्ञान विभागाने व्हॉट्सअॅपच्या एकूणच धोरणांबाबत चर्चाही केली होती. सरकारच्या या मागणीपुढे आणि आपल्या आर्थिक विस्ताराच्या दृष्टीने बॅकफूटवर जात व्हॉट्सअॅपने आता आपल्या भारतातील मुख्यालयासाठी अध्यक्ष म्हणून एका भारतीयाची निवड केली. त्यांचे नाव आहे अभिजित बोस. ..

थंडीत सकाळचे कोवळे ऊन घ्याच! अन्यथा...

सध्या सर्वत्र हिवाळ्याची चाहूल लागली आहे. या दिवसात अनेक भागात मोठ्याप्रमाणात थंडी असते. थंडी म्हंटल की, मस्त दोन-चार कपडे अंगावर ओढून उशिरापर्यंत झोपणे. ..

रोबोमय जीवनशैलीकडे...

अमेरिकेतील ड्युक विद्यापीठातील काही वैज्ञानिकांनी या कृत्रिम नाकाचा शोध लावला आहे. नव्या तंत्रज्ञानाच्या साहाय्याने तयार करण्यात आलेले हे नाक श्वानांपेक्षाही जलद गतीने अशा पदार्थांचा छडा लावू शकते, असा दावा वैज्ञानिकांकडून करण्यात आला आहे. ..

वजनाचे वजन बदलले!

किलोग्रॅमचे हे नवीन मूल्य ‘किबल बॅलन्स’ या मूल्यांकन पद्धतीनुरूप निर्धारित केले जाईल. म्हणजेच, किलोग्रॅमच्या मानकाचे इलेक्ट्रोमॅग्नेटिक तरंगांच्या आधारे अचूक वस्तुमान निश्चित केले जाईल..

रोगनिवारणामधील अडथळे - (भाग-१)

अल्कोहोल किंवा दारू पिण्यामुळे यकृतावर थेट परिणाम होत असतो. तसेच महत्त्वाच्या अवयवाखाली चेतासंस्थासुद्धा येत असल्याने सर्व नसा बधिर होऊन जातात व या बधिरपणामुळे त्यांची प्रतिक्षिप्त क्रियेची ताकद कमी होते व शरीराची रोगप्रतिकारक शक्तीसुद्धा कमकुवत होते...

जल महात्म्य

पाण्याला पचवायला लागत नाही का? किती पाणी प्यावे? कितीची गरज आहे? अतिजलपान असे काही असते का? इ. गोष्टींचा कधी विचार होतो का? आजच्या लेखातून या मुद्द्यांवर चर्चा करूया.....

व्यसनांचे धोकादायक ‘पॅड’

जगभरात व्यसनांविरोधात काम करणारी अनेक माणसे व संस्था-संघटना कार्यरत आहेत. सरकारी पातळीवरही नेहमी व्यसनांविरोधात जनजागृती करण्यात येते. पण, आता तर नशेड्यांनी आपल्या कल्पनेच्याही पलीकडल्या गोष्टींचा वापर नशेसाठी केल्याचे दिसते...

फेसबुक, झुकेरबर्ग आणि राजीनामा

फेसबुकच्या गुंतवणूकदारांनी त्यांच्याकडे अध्यक्षपदाचा राजीनामा मागत पेच निर्माण केला आहे. ..

ओसीरिस आणि आमून रे

इजिप्तच्या प्राणी-पक्ष्यांच्या चिह्नसंस्कृतीकडे वळण्यापूर्वी एका साम्य-साधर्म्याचा आणि विरोधाभासाचा दृष्टांत पाहूया...

‘किम’ करोति कोरिया?

आज एक, तर उद्या दुसरेच. आज शांतता, उद्या शक्तिप्रदर्शन अशी ‘किमच्या आले मना’ ही परिस्थिती. त्यात ट्रम्प यांचा तापट स्वभावही लपून राहिलेला नाही. तेव्हा, अशा दोन शीर्षस्थ नेतृत्वांमधील शस्त्रसंघर्ष पुन्हा उफाळून येण्याची शक्यताही वाढली आहे...

स्वयंभू कलाकृती

कलाकार, मग तो कुठल्याही कलाप्रकारातील असो. म्हणजे तो चित्रकार, गायक, वादक, नर्तक कोणीही असो, त्याच्या एका विशिष्ट मानसिकतेतच त्याच्याकडून सृजननिर्मिती होते...

उपेक्षित शेजाऱ्याच्या अपेक्षा...

निंदकाचे घर असावे शेजारी असे म्हणतात, पण शेजारी उपेक्षित असेल तर आपल्या घरात सोडून त्याचे लक्ष दुसऱ्याच्या घरातच जास्त असते. त्यामुळे स्वत:चं घर तर त्यांना कधी सांभाळता येतच नाही. अशीच सध्या गत आहे ती उपेक्षितस्तान म्हणजे अर्थातच पाकिस्तानची. ..

सरकार मागण्यांची पूर्तता करण्यासाठीच..

वनवासी कल्याण आश्रमाच्या मोर्चाला राज्याचे आदिवासी विकास मंत्री विष्णू सवरा सामोरे गेले व मोर्चेकऱ्यांच्या मागण्यांचे निवेदन त्यांनी स्वीकारले. यानंतर मोर्चामधील मागण्या व राज्य सरकारने त्यावर केलेली कार्यवाही, याबाबत दै. मुंबई तरूण भारतचे प्रतिनिधी निमेश वहाळकर यांनी विष्णू सवरा यांची घेतलेली ही विशेष मुलाखत… ..

स्टॅन ली आणि ‘व्हाईट मॅन्स बर्डन’

हे सारे सुपरहिरो अमेरिकेतच का जन्मले? इतके प्रसिद्ध का झाले आणि उर्वरित जगालाही त्यांनी एवढं वेड का लावलं? दुसरीकडे अमेरिका वगळता अन्य ठिकाणी असे जगप्रसिद्ध सुपरहिरो का निर्माण झाले नाहीत?..

चर्चेचा ‘मॉस्को फॉरमॅट’

जागतिक दहशतवादाचा जेव्हा जेव्हा उल्लेख केला जातो, तेव्हा सर्वप्रथम डोळ्यासमोर येतो तो तालिबानने पोखरलेला अफगाणिस्तान आणि जिहादी दहशतवाद्यांना पोसणारा पाकिस्तान...

जलतरण‘वीर’

आज १४ नोव्हेंबर. हा दिवस बालदिन म्हणून भारतात साजरा केला जातो. त्यामुळे बालकांसाठी प्रेरणादायी ठरेल, असा जागतिक कीर्तीचा जलतरणपटू वीरधवल खाडेचा एकूणच जीवनप्रवास.....

‘बोगस आदिवासी’ एक गंभीर समस्या: गोवर्धन मुंडे

जनजाती बांधवांच्या विविध प्रलंबित मागण्यांसाठी गुरुवारी १५ नोव्हेंबर रोजी मुंबई येथे वनवासी कल्याण आश्रमाच्या वतीने मोर्चाचे आयोजन केले आहे. ‘बोगस आदिवासी’ ही एक गंभीर समस्या असून, बोगस आदिवासींवर कारवाई व्हावी अशी या मोर्चाची प्रमुख मागणी आहे. या बोगस आदिवासींसंबंधीचे वास्तव मांडत आहेत वनवासी कल्याण आश्रमाचे पश्चिम क्षेत्र सहहितरक्षाप्रमुख गोवर्धन मुंडे... ..

नकारावर मात (भाग २)

नकारासारखी दुसरी वेदना देणारी जखम शोधून सापडणार नाही. इतर सगळ्या वेदना अगदी प्रियजनांचा मृत्यूसुद्धा आपण दृढ प्रयत्नांनी म्हणा किंवा दैवगतीला शरण जाऊन म्हणा, पचवायचा प्रयत्न करतो. पण, तिरस्कृत अनुभवाचे गाठोडे पाटीवर घेतल्यावर त्याच्या भाराने एकदा का माणूस झुकला की, जोपर्यंत तो ते गाठोडे फेकून द्यायचे धाडस त्याला होत नाही, तोपर्यंत ताठ मानेने जगायची ऊर्मीही त्याला मिळत नाही. ..

‘रोगदमन’ आणि होमियोपॅथिक उपचार भाग - ३

हल्लीच्या काळात जगामध्ये मेंदूचे आजार, हृदयविकार, कर्करोग, अस्थमा यांचे प्रमाण झपाट्याने वाढते आहे. याचा एक सारासार विचार करण्याची गरज आता निर्माण झाली आहे...

सुरक्षित ‘डिजिटल इंडिया’ !

कोट्यवधींची संपत्ती काही सेकंदात हडप करणार्‍या सायबर हल्लेखोरांची ताकद गेल्या काही दिवसांत वाढत चालल्याचे चित्र आहे. सायबर हल्ले होण्याच्या प्रमाणावर देशाचा जगात २१ वा क्रमांक आहे...

भिकीस्तानचे भीकमूल्य..

पाकिस्तानचे नाव ‘भिकीस्तान’ ठेवावे लागेल, अशी आर्थिक, सामाजिक आणि राजकीय अराजकता या देशात सातत्याने निर्माण होते...

चित्रपट व्यवसायाचे बदलते गणित

चित्रपटाच्या पूर्वी केलेल्या प्रसिद्धीमुळेच हा चित्रपट पहिल्याच दिवशी ४०-५० कोटींचा गल्ला बॉक्सऑफिसवर गोळा करणार, अशी भाकितं करण्यात आली होती...

वाचक आणि पुलं

पु. ल. देशपांडे यांचे जन्मशताब्दी वर्ष ८ नोव्हेंबरपासून सुरू झाले. आपल्या उत्तमोत्तम साहित्य प्रकारांद्वारे पुलंनी वाचकांना भरभरून प्रेम दिले. तसेच वाचकांकडून, रसिकव्यक्तींकडून त्यांना भरभरून प्रेम मिळाले...