पालन पोषण

भाषा भावनांची...

पुढे पहा

"आजकाल खूप उद्धटपणाने बोलायला लागला आहे. आत्ताशी चार वर्षांचा आहे, पण सर्रास उलट उत्तरं देतो. राग तर सतत नाकावर बसलेलाच. शाळेतूनही तक्रारी यायला लागल्यात आता, की हा इतर मुलांना मारतो, ढकलतो, चिमटे काढतो म्हणून. खेळतानाही सारखी मारामारीची आणि लढाईचीच भाषा. ..

सकारात्मक शिस्त

पुढे पहा

त्रासदायक भावनांमधून नकळतपणे प्रवास केल्यानंतर मग ‘मूल कोडगे झाले आहे’ अशी तक्रार घेऊन पालक येतात. मुलांच्या या ’कोडगेपणा’ने पालक खूप दुखावतात व हतबल होतात...

बंध मैत्रीचे...

पुढे पहा

उगाचच कृत्रिमता न आणता आपल्याला हव्या असलेल्या अटी व निर्बंधता न लादता मैत्रीला मुक्तपणे फुलू द्या आणि मग पाहा तिचा प्रभाव...

मुलांच्या मनाची कवाडे

पुढे पहा

मुलांच्या कलाने त्यांच्याबरोबर खेळणे’ ही गोष्ट पालकांनी दिवसभरातून 15 मिनिटे जरी अंमलात आणली तरी त्यातून निर्माण होणारे बंध खूप घट्ट व शाश्वत ठरतात...

विकासाची पायाभरणी

पुढे पहा

जर्मन-अमेरिकन मानसतज्ज्ञ एरिक्सनच्या मते, मूल तान्हे असताना त्याचे भावनिक शिक्षण प्रामुख्याने आशावादावर आधारित असते...

अभ्यासपूर्ण जगण्याची कला

पुढे पहा

आजचा काळ शैक्षणिकदृष्ट्या अटीतटीचा आहे. जो शिक्षणात व परीक्षांत टिकला, तो पुढे गेला, तोच आयुष्यात पुढे जाईल, या पालकांच्या सर्वसाधारण मताला आव्हान देणे तसे कठीणच आहे. तरीही पालकांनी आपल्या मनावर दबाव आणून, त्यांच्या अभ्यासात किंवा परीक्षेच्या तयारीत सुधारणा होईलच, याची ग्वाही देता येत नाही. ..

नेचर की नर्चर ?

पुढे पहा

नेचर की नर्चर, निसर्ग की संगोपन, कशाची भूमिका मानवी विकासात जास्त महत्त्वाची आहे? हा फार सनातन प्रश्न आहे. विकासाचे मानसशास्त्र याचा दोन अंगांनी विचार करते...

पालकत्वाच्या पतंगाची दोरी....

पुढे पहा

पालकांच्या हातातील मुलांच्या पतंगाची दोरी त्या पतंगाला उंचीवर उडवते खरी, पण इतर अधिक सक्षम पतंगांच्या दोर्‍यांनी ती सहज कापली जाते. तो पतंग दिशाहीन भरकटतो आणि कुठे जाऊन पडतो याची जाणीवही पालकांना होत नाही. मुलांच्या आयुष्यातही नेमके असेच होते. ..

सृजनोत्सव...

पुढे पहा

इतर प्राण्यांच्या तुलनेत मानवी मूल हे जन्माला येताना आणि त्यानंतरही बराच काळ पालकांवर अवलंबून असते. परंतु, याचा अर्थ असा नाही की, जन्माच्या आधी गर्भावस्थेत मुलांचा भावनिक विकास होत नाही. ..

अवास्तव अपेक्षांच्या ओंजळीत...

पुढे पहा

आजकालच्या पालकांनी जमिनीवर पाय ठेवून चालणे आवश्यक आहे. वास्तवाचे पूर्ण भान ठेवायला पाहिजे. आपण असामान्य पालक आहोत आणि आपले मूल जणू एक राजकुमार आहे व त्याने पुढे भविष्यात राजाच व्हायला पाहिजे, अशी अपेक्षा ठेवून चालणार नाही. मुलं काही काळानंतर पालकांच्या सुरक्षाकवचातून बाहेर पडतात व त्यांना पंख फुटतात हे सत्य आहे...

कशासाठी? स्वतःसाठी!

पुढे पहा

मुलांवर जीवापाड प्रेम करत, त्यांच्यात आपले सर्वस्व गुंतवून, आपली सगळी कल्पकता वापरून, त्यांना अतिशय सबल बनवणे; जेणेकरून एक दिवस ती आपला हात सोडून इतकी उंच भरारी घेतील की जिथे आपली नजरदेखील पोहोचू शकणार नाही, असा हा पालकत्वाचा प्रवास पालकांनाही खूप शिकवणारा आणि समृद्ध करणारा असतो. ..

मूल वाढवताना...

पुढे पहा

'Developmental disorders' म्हणजे काय? तज्ज्ञांचा सल्ला कधी, कसा उपयोगी आहे? या सर्व मुद्द्यांची चर्चा आपण ‘रुजवात’ या नवीन सदरातून दर रविवारी करणार आहोत...