शेअर मार्केट आणि तांत्रिक विश्लेषण
महा एमटीबी   30-Aug-2018



 

 

मागील लेखात आपण शेअर बाजारात वापरत असलेले वेगवेगळे शब्द, जे आपल्याला ठाऊक नव्हते, त्याची ओळख करून घेतली. आता या लेखात थोडे Technical analysis विषयी जाणून घेऊया. हा शब्द आपण बरेचवेळा ऐकला असेल, पण हे काहीतरी बरेच जडशील आहे, असे समजून त्याकडे दुर्लक्ष झाले असेल.
 
 

माहितीच्या महापुरात रोजच्या रोज नेमका मजकूर मिळविण्यासाठी लाईक करा... facebook.com/MahaMTB/

 

Technical analysis (तांत्रिक विश्लेषण): एखाद्या स्टॉकचे ‘तांत्रिक विश्लेषण’ हे त्या सिक्युरिटीजचे मूल्यमापन करण्यासाठी वापरली जाणारी एक व्यापारिक शिस्त आहे. बाजारभाव, त्यामध्ये झालेली हालचाल आणि आकारमानाद्वारे (Volume) गोळा केलेल्या आकडेवारीचे विश्लेषण करून व्यापारसंधी ओळखता येतात.

 

तांत्रिक विश्लेषकांचा विश्वास आहे की, गेल्या विशिष्ट काळात झालेला एकूण व्यापार आणि सुरक्षेची किंमत बदल आणि आत्ताचे सुरक्षा मूल्य हे संभाव्य भावी किंमत ठरविण्यासाठी सगळ्यात जवळचे, आधारभूत, मजबूत व उत्कृष्ट निर्देशक आहेत. चार्ल्स डॉवच्या आरंभीच्या लेखनांमधून आलेली बाजारपेठ हालचालींविषयीचे सिद्धांत, डाऊ थिअरीवरून काढलेल्या मूलभूत संकल्पनांपासून तांत्रिक विश्लेषण तयार करण्यात आला. सर्व तांत्रिक विश्लेषणातून डाऊ थिअरीच्या दोन आधारभूत धारणा आहेत.

1) बाजारातील किंमत प्रत्येक घटकास, जे सुरक्षा दरांवर प्रभाव टाकू शकते, त्याप्रमाणे बदलत राहते आणि
 
2) बाजारभाव हालचाली पूर्णपणे नवीन नसतात, ते वेगवेगळे पॅटर्न्स बनवतात आणि त्याची पुनरावृत्ती करत राहतात.
 

1) तांत्रिक विश्लेषण असे गृहीत धरते, एखाद्या सुरक्षेचे त्यावेळेचे बाजारमूल्य, अचूकपणे सर्व उपलब्ध माहिती प्रतिबिंबित करते आणि म्हणूनच सुरक्षांच्या योग्य मूल्यांचे प्रतिनिधित्व करते. ही धारणा ही बाजारातील किंमत नेहमीच सर्व बाजारपेठेतील सहभागींच्या एकूण संपत्तीचा विचार करते, यावर आधारित आहे.

 

2) किमतीत होणारे बदल नवीन नसल्यामुळे आणि ते जुनेच ‘पॅटर्न्स’ परत परत बनवत असल्यामुळे, बाजारातील बदल, अल्पकालीन आणि दीर्घकालीन दोन्ही ओळखले जाऊ शकतात, ज्यामुळे बाजारातील व्यापारी विद्यमानतेनुसार गुंतवणुकीपासून नफा मिळवू शकतात.

 

तांत्रिक विश्लेषण प्रामुख्याने कोणत्याही व्यापारी साधनांच्या किमतीच्या हालचालीचा अंदाज देण्याचा प्रयत्न करतो. जे स्टॉक, बॉण्ड्स, फ्युचर्स आणि चलन जोडीसह पुरवठा आणि मागणीच्या अधीन असतात.परंतु गेल्या काही वर्षांमध्ये, विश्लेषकांनी भविष्यकालीन किंमत वर्तविण्यासाठी, अनेक तांत्रिक निर्देशक विकसित केले आहेत. काही निर्देशक प्रामुख्याने विद्यमान बाजाराची प्रवृत्ती ओळखण्यावर लक्ष केंद्रित करतात, तर इतर ‘ट्रेंड’ची ताकद आणि त्याच्या सातत्याच्या संभाव्य शक्यतांवर लक्ष केंद्रित करतात. सामान्यपणे वापरले जाणारे तांत्रिक निर्देशक म्हणजे ट्रेंडलाइन, र्चेींळपस र्ईंशीरसश आणि गती निर्देशक (Momentum indicators) : Moving Average convergence Divergence (M-CD) निर्देशक.

 

तांत्रिक विश्लेषक विविध टाइमफ्रेमच्या चार्टवर तांत्रिक निर्देशक लागू करतात. अल्पकालीन (Short term) व्यापारकर्ते एका मिनिटाच्या टाइमफ्रेमपासून ते तासापर्यंत किंवा चार-तासांच्या टाइमफ्रेमपर्यंतच्या चार्टचा वापर करू शकतात, तर दीर्घकालीन व्यापारी दैनिक, साप्ताहिक किंवा मासिक चार्टचा वापर करतात.

 

Technical Decline: एखाद्या स्टॉकचे मूल्य, तो Fundamentally मजबूत असूनही, अचानकपणे घसरणे याला ‘Technical Decline’ असे म्हणतात. बाजारात असलेल्या Fundamental सोडून इतर गोष्टींमुळे आलेली मागणीतील घट हे या किमतीतील बदलाचे प्रमुख कारण असते. याला बोलीभाषेत ‘Correction’ असे पण म्हणतात. हा बदल तात्पुरता असतो. येथे घाबरून न जाता, बाजारावर नजर ठेऊन बसायचे असते. काहीच वेळात परत एकदा सुयोग्य बाजार भाव (Fair Market value) प्रस्थापित होतो. सिक्युरिटीजच्या किंमतीत तांत्रिक घट होण्याची अनेक वेगवेगळी कारणे आहेत. मुख्य कारण अचानकपणे एखाद्या स्टॉकच्या किमतीत झालेली जास्त वाढ वा घट. जर Fair Market value बाजारमूल्य जास्त असेल तर किमत खाली येते. (आणि जर अचानक Fair Market value पेक्षा जास्त घट झाली असेल तर हीच किंमत वरती येते.)

 

तांत्रिक विश्लेषण इतिहास : तांत्रिक विश्लेषणाच्या खांबांच्या (कॅन्डल), संकल्पना शेकडो वर्षांच्या आर्थिक बाजार आकडेवारीतून येतात. १७ व्या शतकात डच आर्थिक बाजारपेठेचे, अॅमस्टरडॅम-आधारित व्यापारी, जोसेफ डी ला वेगा यांच्या लेखात, तांत्रिक विश्लेषणाच्या प्रत्यक्ष बाबी दिसून येऊ लागल्या. आशियामध्ये, तांत्रिक विश्लेषण १८ व्या शतकाच्या सुरुवातीला होम्मा मुनिहिसा यांनी विकसित केलेली एक पद्धत मानली जाते. कॅन्डल स्टिक तंत्र विकसित झाले आणि ते आज एक विशेष तांत्रिक विश्लेषण साधन आहे.

 

१९४८ मध्ये रॉबर्ट डी. एडवर्ड्स आणि जॉन मेगी यांनी स्टॉक ट्रेंड्सचे तांत्रिक विश्लेषण प्रकाशित केले, जे विचार मूलभूत समजले जातात. हे बहुतांश ट्रेड अॅनालिसिस आणि चार्ट नमुन्यांशी संबंधित आहे आणि सध्याच्या वापरासाठी याचा प्रामुख्याने वापर होतो. त्या आधी तांत्रिक विश्लेषण हे केवळ चार्ट्सचेच विश्लेषण होते, कारण संगणकांची प्रक्रिया शक्ती आधुनिक विश्लेषणासाठी उपलब्ध नव्हती. संगणक आल्यानंतर मात्र या सगळ्यात लक्षणीय भर पडली. छोट्या छोट्या काळासाठी अचूक, प्रभावीपणे काम करून, छोटा नफा मिळवणे आता सहज शक्य आहे. मात्र, या सगळ्याच्या पाठीमागे वरील महानुभाव आहेत, हे विसरून चालणार नाही. आज आपल्याकडे, सगळ्यांना समाजातील असे Charting Analysis उपलब्ध आहेत. ते कळले नाही तर अतिशय कमी फी घेऊन सल्ला देणारे व्यावसायिक सल्लागारही उपलब्ध आहेत.

 
सावधानता, तल्लख बुद्धी, शिकण्याची जिद्द, एकाग्रता या गुणांवर, दिवसाचा थोडासा वेळ ट्रेडिंग करून अतिशय अल्प भांडवलात आपण आश्चर्यकारकपणे प्रगती करू शकता. या आपल्या वाटचालीत आम्ही आपल्याबरोबर आहोतच, याची खात्री बाळगावी!
 

- विजय घांग्रेकर

८४२५८९४५१५ 

[email protected] 

     माहितीच्या महापुरात रोजच्या रोज नेमका मजकूर मिळविण्यासाठी लाईक करा... facebook.com/MahaMTB/